عراق محور انتخابات کنگره آمریکا

قاسم غفوری
در حالی که سیاستمداران آمریکایی برای انتخابات میان دوره‌ای کنگره در آبان‌ماه سال جاری رقابت‌های خود را آغاز کرده‌اند، عراق به محور اصلی این انتخابات مبدل گردیده است.
یکی از اصلی‌ترین مباحث مطرح در عرصه سیاست داخلی و خارجی آمریکا طی ماه‌های آینده برگزاری انتخابات میان دوره‌ای مجالس کنگره و سنا می‌باشد.
آنچه در این میان، این انتخابات را حساس و حائز اهمیت ساخته، نقش سیاست خارجی آمریکا به ویژه سیاست‌های آن در قبال عراق، در مواضع کاندیداها و احزاب برای دستیابی به قدرت می‌باشد. بسیاری از ناظران سیاسی بر این عقیده‌اند که محوریت انتخابات بر جنگ عراق و چگونگی عملکرد دولتمردان کاخ سفید در قبال آن استوار گردیده است. به عبارتی دیگر این انتخابات صحنه رقابت حامیان و مخالفان جنگ عراق می‌باشد، که پیروزی هر کدام از آنها می‌تواند تاثیر مستقیم بر اقدامات واشنگتن در برابر آینده عراق در پی داشته باشد. در این چارچوب مشاهده می‌گردد که هر کدام از گروه‌ها و احزاب از زاویه‌ای خاص به عراق نگریسته و تلاش دارند تا با تاکید بر بخش‌هایی از تحولات از این مسیر برای تحقق اهداف خود بهره‌برداری نمایند در حالی که این امر رقابت نومحافظه‌کاران با سایر گروه‌ها را تشدید نموده است.
1) بررسی شعارهای انتخاباتی و عملکردهای کاندیداهای مستقل، دمکرات و بخشی از جمهوری‌خواهان (جدای از نومحافظه‌کاران) نشان می‌دهد که آنها محوریت خود را بر بیان واقعیات حاکم بر عراق و ناتوانی کاخ سفید در تحقق وعده‌های اعلام شده در این کشور استوار کرده‌اند. تاکید بر شکست در طرح مبارزه با تروریسم، گسترش ناامنی در عراق، غفلت آمریکا از سایر تحولات خاورمیانه که حضور نهضت‌های اسلام گرا را در پی داشته است، عدم تشکیل دولت همسو با منافع آمریکا در عراق، آمار بالای تلفات نیروهای آمریکایی در عراق که نارضایتی عمومی از جنگ را در پی داشته است، بدبینی افکار عمومی جهان و سازمان‌های بین‌المللی به واشنگتن، افزایش مشکلات داخلی در ایالات متحده به دلیل معطوف شدن دولت و هزینه‌های مربوط به جنگ عراق، دور شدن متحدان سنتی از آمریکا که انزوای جهانی آن را در پی داشته است از اصلی‌ترین سناریوهای این طیف برای رقابت با حامیان جنگ به ویژه نومحافظه‌کاران می‌باشد. آنها تلاش برای پایان جنگ را اصلی‌ترین هدف برای ورود به کنگره عنوان می‌کنند.
2) در نقطه مقابل سردمداران جنگ که اکنون ریاست کاخ سفید را برعهده دارند در شرایط کنونی بار دیگر جنگ تبلیغاتی و روانی را سرلوحه خود قرار داده‌اند. آنها به خوبی آگاهند که در شرایط کنونی توانایی مقابله با رقبای خود در انتخابات را ندارند لذا همچون گذشته تلاش می‌کنند تا با تبلیغات و بعضا ایجاد پیروزی‌های هر چند موقت در عراق، جنگ و سیاست‌هایشان در قبال آن را توجیه نمایند.
تاکید بر وجود افراطی‌گری و جنگ طایفه‌ای در عراق و لزوم برخورد با آن، اعلام مرگ برخی از سران القاعده و گروه‌های تروریستی که گامی مهم از سوی کاخ سفید در مسیر مبارزه با تروریسم تلقی می‌شود، استناد به اظهارات برخی مقامات عراقی مبنی بر نیاز به حضور آمریکا در این کشور، استمرار جنجال‌آفرینی در قبال نقش کشورهای منطقه در تحولات عراق با محوریت معرفی آنها به عنوان عاملان عدم پیروزی آمریکا، تشدید جنگ روانی مبنی بر پیروزی آنها در تحقق بسیاری از اهداف در حالی که در این میان با افزایش اعزام نیرو به عراق و اعلام واگذاری امور امنیتی به نیروهای عراقی پیروزی را برای آینده نزدیک پیش‌بینی می‌کنند.
آنها در این رابطه بر گسترش تروریسم در جهان و لزوم حضور آمریکا در عراق برای جلوگیری از افزایش آن تاکید خواهند کرد. در این چارچوب نومحافظه‌کاران آمریکایی از عملیات‌های به ظاهر تروریستی در اروپا و آمریکا نظیر بمب‌گذاری در خطوط هوایی لندن و واشنگتن در توجیه سیاست‌های خود سود خواهند برد.
با تمام این تفاسیر آنچه اکنون در رقابت‌های انتخاباتی آمریکا مشهود است، نگاه افکار عمومی به جنگ‌طلبی‌های سیاستمداران و تلاش مردم برای کنار نهادن آنها است. تاکنون در بسیاری از حوزه‌های انتخابیه، کاندیداهایی که از جنگ عراق حمایت و یا حتی با دولتمردان کاخ سفید مراوداتی داشته‌اند، با شکست‌های سنگین در برابر رقیبان از صحنه خارج شده‌اند.
در حالی که برخی از این افراد از دمکرات‌هایی بوده‌اند که در سال 2003 از جنگ عراق حمایت کرده‌اند. چنان که «جوزف لیبرمن» از دمکرات‌ها به دلیل هم‌صحبتی با بوش و همراهی با وی در جنگ عراق، شکست سنگینی را متحمل گردید تا بیانگر این حقیقت باشد که مردم آمریکا نه تنها از نومحافظه‌کاران بلکه از کلیه سیاستمدارانی که از جنگ حمایت کرده‌اند، ناراضی بوده و تلاش دارند تا طیفی ضدجنگ را راهی کنگره سازند تا از ادامه جنگ جلوگیری نمایند.
بر این اساس می‌توان گفت که امروز رقابت‌های انتخاباتی آمریکا به عرصه رقابت حامیان و مخالفان جنگ مبدل گردیده که تاکنون شکست نومحافظه‌کاران و حامیان آن را در پی داشته است. این وضعیت موجب شده تا حتی بسیاری از جمهوری‌خواهان برای حفظ قدرت، به انتقاد از دولت و سیاست‌های بوش پرداخته تا بدین وسیله راه را برای حضور خود در کنگره هموار سازند. لذا می‌توان گفت که انتخابات اخیر آمریکا می‌تواند محکی جدی برای اهداف نومحافظه‌کاران در عراق باشد که مسلما در آینده جنگ تاثیرگذار خواهد بود، هر چند که تاکنون نتایج مقدماتی از شکست جنگ طلبان و حامیان بوش حکایت دارد.