دیپلماسی

واژه های دیپلماتیک، دیپلمات و دیپلماسی از کلمه یونانی دیپلما (تا زدن، روی هم تاکردن) مشتق شده است و دیپلم در این معنی عبارت است از هر برگ تا شده یا سند حقوقی که روی هم تاخورده باشد. کلمه دیپلم را در فارسی، جواز، فرمان و حکم می گویند. در زمانهای سابق، هرگاه نماینده ای برای انجام دادن امری به کشور بیگانه فرستاده می شد، دستور عمل و یا فرمانی به او می دادند و طرز عمل و کار و حدود صلاحیت او را در آن تعیین می کردند و فرستاده می بایستی برطبق فرمان رفتار می کرد. بنابراین طرز رفتار و چگونگی انجام دادن امور را دیپلماسی، فرستاده را دیپلمات و صفت امور مربوط به دیپلماسی یا مدیریت روابط بین المللی را دیپلماتیک خوانده اند. کلمه دیپلماسی (Diplomacy) دارای دو مفهوم مختلف است؛ اول اینکه این واژه مترادف سیاست خارجی استعمال می گردد و دوم اینکه به عنوان اسم جمع برای کارگزاران و مقامات رسمی یک مملکت که مسئولیت اجرای تصمیمات مربوط به سیاست خارجی را دارا می باشند، به کار می رود. در نتیجه، این مفهوم دوگانه دیپلماسی موید وجود دو جنبه سیاست خارجی است: یکی تدوین و دیگری اجرای آن در یک کشور است. اگرچه این واژه در اذهان عمومی یک نوع هنر و حرفه مرموز و مخفیانه را تداعی می کند اما امروزه طبیعت دیپلماسی و ابزار و کردار آن دگرگون شده و دیپلماتها در زمره اعضای یک شاخه تخصصی کارگزاران یک کشور با یک رشته فعالیت های عرفی و قانونی در چارچوب مقررات بین المللی قرار می گیرند. البته می توان گفت که هدفهای اصولی دیپلماسی تا حدودی دست نخورده باقی مانده است و آن ناظر بر حراست از تمامیت ارضی، سیاسی و اقتصادی یک کشور است. دیپلماسی مدرن رسالتهایی نظیر اشاعه فرهنگ و آداب و روش زندگی کشور خودی برای کسب حیثیت و اعتبار برای ارزشهای ملی و بازشناساندن آن به خارجیان را بیگانگان و نیز برعهده دارد.
برای دیپلماسی و سیاستمداری معانی دیگری نیز بیان شده است که به برخی از آنها اشاره می گردد:
1- علم و هنر نمایندگی کشورها و فن مذاکره؛
2- اداره روابط بین الملل به وسیله مذاکره سیاسی و روشی که سفرا و نمایندگان برای اصلاح این روابط به کار می برند ( شغل یا فن دیپلماتها)؛
3- هنری که برای انجام امور دیپلماتیک و حقوقی وحفظ منافع کشور خودی در خارجه صورت می گیرد.