ناتو در باتلاق افغانستان

محسن مظفریان
به موازات مشکلات امنیتی و سیاسی آمریکا در عراق، سازمان نظامی اتحادیه اروپا نیز گرفتار تداوم بحران ناامنی در افغانستان شده است. در حالی که نزدیک به 60سال از حیات سیاسی پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) می گذرد و این سازمان در بسیاری از مخاطرات توانسته است خود را حفظ کند اما این بار گرفتار بحرانی آمریکا ساخته شده که خروج توأم با موفقیت برای گردانندگان آن به یک آرزو تبدیل شده است. ناتو پس از رخداد 11سپتامبر با فعال کردن ماده5 پیمان که بیان می کند حمله به یک کشور عضو، در حکم حمله به تمام اعضا است در حمایت از آمریکا و در چارچوب سیاست های جدید آمریکا در عرصه جهانی به جنگ ناخواسته و موهوم مقابله با تروریسم جهانی کشیده شد. به موازات گرفتاری های آمریکا در عراق از نقش نظامی و سیاسی این کشور در افغانستان کاسته شد تا اینکه در سال گذشته مسئولیت کامل نیروهای بین المللی تأمین امنیت (ISAF) در افغانستان به ناتو واگذار شد.
ناتو با پذیرش مسئولیت تأمین امنیت و بازسازی در افغانستان در واقع آینده خود را در این منطقه به گرو گذاشته است. در افغانستان نیروهای طالبان در حال بازگشت به قدرت هستند و بر بخش های مختلفی در جنوب و شرق این کشور مسلط شده اند.
تز مقابله و مبارزه با تروریسم در این کشور شکست خورده و نیروهای نظامی ناتو در بخش های مختلفی در افغانستان با طالبان وارد معامله شده اند تا عملیات های آنها را کنترل و هدایت کنند. از سوی دیگر حملات کور نیروهای ناتو بیش از همه مردم این کشور را هدف قرار داده و این اقدامات ناسنجیده سبب رویگردانی مردم از ناتو شده است.
مردم افغانستان امروز پس از 6سال از اشغال کشورشان نیروهای خارجی را ناجی خود نمی دانند بلکه آنان را نو استعمارگرانی می دانند که تنها منافع خود را پی گیری می کنند.
در افغانستان اشغال شده نه تنها بازسازی سیاسی، اقتصادی و نظامی این کشور در دستور کار اشغال گران قرار نگرفته بلکه در زمان حضور آنها ناامنی شدت بیشتر به خود گرفته و کشت خشخاش رشد فزاینده ای داشته است به طوری که هم اکنون بیش از 50 تا60 درصد تولید ناخالص داخلی این کشور را کشت خشخاش تأمین می کند.
ناتو برای جلوگیری از پیوستن بیش تر مردم به طالبان، تولید و توزیع خشخاش و مواد مخدر را در این کشور ترغیب می کند و این در شرایطی است که براساس تقسیم کار کشورهای اشغال گر، بریتانیا مسئول بخش مبارزه با مواد مخدر در افغانستان است!
از سوی دیگر بخشی از مردم اروپا، مأموریت ناتو در افغانستان را اشتباه بزرگ دولتمردان اروپایی و آن را توطئه نومحافظه کاران آمریکایی دانسته تا اروپا را در بحران های آمریکا ساخته درگیر کنند و توان نظامی و حتی سیاسی این کشورها را برای استقلال در سیاست خارجی تضعیف نمایند. از این رو تداوم بحران ناامنی در افغانستان ممکن است تحت فشار افکار عمومی منجر به انشقاق اعضای ناتو شود و برخی از کشورهای عضو، نیروهای خود را از افغانستان خارج کنند. در این صورت اتحادیه اروپا در همراهی با آمریکا در جنگ افغانستان و حضور نظامی در این کشور نه تنها توفیقی به دست نیاورده بلکه اعتبار خود را به سهولت حراج نموده است.
آنچه واقعیت دارد این است که آینده ناتو در گرو بحران افغانستان است. عدم توفیق در آن، زمینه های متلاشی شدن این پیمان را فراهم می کند.