دوری آرام لندن از واشنگتن

علی تتماج
آمریکا و انگلیس در سالهای گذشته بویژه از سال 2000 با حضور تونی بلر در پست نخست وزیری انگلیس و جرج بوش در مسند ریاست جمهوری آمریکا به عنوان متحدانی کلیدی در عرصه جهانی ایفای نقش کرده اند. آنها نه تنها در برافروختن آتش جنگ در افغانستان، عراق، لبنان، سومالی و بسیاری از کشورها نقش داشته اند بلکه در عرصه سیاست داخلی نیز مواضعی همسو را پیش بردند که به نقض حقوق اقلیتها و بی ثباتی اجتماعی منجر شد. با تمام این تفاسیر کناره گیری بلر از قدرت و حضور گوردون براون در پست نخست وزیری انگلیس دگرگونی هایی در این مناسبات ایجاد کرد که اکنون نمود آن را در عملکرد آنها می توان مشاهده کرد. هرچند که براون در نطق روز اول نخست وزیری (6/4/86) برهمکاری متحد با آمریکا تاکید کرد اما عملکردهای آن مواضعی دیگر را به نمایش می گذارد.
تاکید پارلمان و حتی برخی وزرای کابینه برپایان دادن به همسویی یک جانبه با آمریکا، گماردن افرادی در پستهای وزارتی بویژه در بخش وزارت خارجه برخلاف خواست واشنگتن، دیدارهای براون از آلمان و فرانسه پیش از سفر به آمریکا، رویکرد لندن به تصویب قانون واحد اروپایی که نوعی گرایش به اتحادیه ومنطقه است، اظهارات براون در کمپ دیوید که صراحتا از تجدید نظر درخصوص حضور نظامیان انگلیسی در عراق تا سپتامبر و بعضا خروج نیروها از این کشور سخن به میان آورد، عدم همسویی آمریکا با انگلیس در مناقشه لندن و مسکو و... حکایت از تغییراتی در مناسبات دو کشور دارد. اکنون براون که خود را برای انتخابات 2010 مهیا می سازد دریافته است که دیگر همسویی با بوش منافعی برای او و لندن به همراه ندارد. مخالفتهای گسترده جهانی با اشغال عراق و افغانستان درحالی که هزینه های بسیاری برای آن پرداخته اند، مسلم شدن عدم پیروزی در عراق، انزجار جهانی بویژه در خاورمیانه، سیاستهای جنگ طلبانه که منافع آنها را تحت الشعاع قرارداده و لندن را به انزوا کشانده، ظهور بازیگران جدید در حالی که انگلیس همچنان درگیر جنگ عراق و افغانستان است، بی ثباتی گسترده در جامعه بریتانیا که نتیجه همسویی با واشنگتن است و ... لندن را به این نتیجه رسانده که استمرارهمکاری با آمریکا به منزله فرو رفتن بیشتر در منجلابی است که دستاوردی جز نابودی برای آنها ندارد.
لندن تلاش دارد تا پیش از نابودی کامل با تجدید نظر در روابط با آمریکا به نوعی از این بحران خارج شود هرچند که به دلیل تعهدات گذشته و حیثیتی که در عراق و افغانستان از دست داده اجبارا باید در عرصه هایی به همکاری با واشنگتن ادامه دهد. لندن برآن است تا در کنار تداوم همکاریها در بخش هایی به تعدیل روابط با آمریکا بپردازد تا شاید در عرصه داخلی، منطقه ای و جهانی به احیای آبروی از دست رفته خود اقدام کند در حالیکه این امر شکستی دیگر برای بوش است که انزجار جهانی از آن، حتی متحد اصلی اش «انگلیس» را از آن دور ساخته است.