جورج بوش، تلاش در بن‌بست

علی امینی
شکست سیاستهای نومحافظه کاران در محیط منطقه ای و بین المللی و عدم توفیق آنها در مواجهه با چالشهای پیش رو، دولت آمریکا را با بحرانهای سیاسی و روانی عدیده ای مواجه ساخته است. ناکارآمدی طرحهای نومحافظه کاران برای گذر از بن بست های استراتژیک منطقه ای سبب خروج بسیاری از طراحان و دست اندرکاران دولت آمریکا از جریان نومحافظه کاری این کشور شده است. در محیط بین المللی نیز این جریان به بن بست رسیده و دولتهای موتلف آن در جنگ افغانستان و عراق مسیر خود را از دولت نومحافظه کار آمریکا جدا کرده اند. به این ترتیب دولت آمریکا با یک انزوای تاریخی و جورج بوش، رئیس جمهور این کشور با یک شرایط ویژه و بسیار پیچیده ای مواجه شده است.
سفر غیر برنامه ریزی شده و غیر منتظره ای وی به عراق اشغال شده، آخرین فرصت و تلاش وی در تاریکی و برای فرار از این شرایط است. این سفر در شرایطی انجام می گیرد که:
الف) دولت آمریکا همه متحدین منطقه ای خود در جنگ عراق و اشغال آن را از دست داده و در این کشور با انزوای بین‌المللی مواجه شده است.
ب) در اشغال عراق، دولت آمریکا نه تنها به هیچ کدام از اهداف کلیدی خود نائل نیامده بلکه این کشور را گرفتار بحران بی پایان نموده که عبور از آن جز شکست برای واشنگتن نتیجه ای در بر نخواهد داشت.
ج) فشار افکار عمومی داخل و انتقادات فزاینده دمکرات ها و اصحاب رسانه ها و اندیشمندان این کشور از سیاستهای آمریکا در عراق گرفتاری رئیس جمهور آمریکا را در آستانه ارائه گزارش از عراق به کنگره بیشتر نموده است.
در زمینه سفر غیرمنتظره جورج بوش به عراق دو عامل مهم دیگر نیز موثر بود.
1- قرار است در همین هفته رایان کروکر، سفیر آمریکا در عراق و ژنرال دیوید پترآئوس، فرمانده نظامیان آمریکایی در عراق در کنگره حاضر شوند و به سوالات نمایندگان پیرامون وضعیت عراق پاسخ دهند. در این سفر که بالاترین مقامات سیاسی، دفاعی و امنیتی نظیر کاندولیزا رایس، وزیر خارجه، رابرت گیس، وزیر دفاع، استفن هدلی ، مشاور امنیت ملی و تنی چند از مشاوران ارشد بوش را همراهی می کنند وی تلاش دارد تا آخرین تحولات سیاسی، نظامی و امنیتی عراق را با فرماندهان و مسئولان نظامی و سیاسی محلی خود به بحث و بررسی بگذارد تا شاید به منظور خروج از این بن بست به راه حلی برسند.
2- خروج نیروهای انگلیسی از عراق وتاثیر شکننده و مستقیم آن برحضور نیروهای آمریکایی در این کشور عامل دیگر سفر ناگهانی جورج بوش و تیم ارشد همراه وی به عراق است. خروج انگلیس از عراق و تنها گذاشتن آمریکا در این کشور بحران زده ضربه دردناکی برای آمریکا و دولتمردان این کشور محسوب می شود. لندن در طول سالهای گذشته در محیط بین المللی و مخصوصا در تهاجم به عراق شریک استراتژیک آمریکا محسوب بوده و جدا شدن آن از آمریکا برای مقامات این کشور غیر قابل باور است. پیش از این اسپانیائی ها و ایتالیائی ها پس از تغییراتی که در دولتهای آنها در سالهای 2004 و 2006 انجام شد نیروهای خود را از عراق خارج کردند اما آمریکا به حضور و همراهی متحد اصلی خود یعنی انگلیس در عراق بسیار امیدوار بود.
جالب اینکه زمانی که اسپانیائی ها و ایتالیائی ها نیروهای خود را از عراق خارج کردند با رعایت ملاحظات سیاسی و نظامی، حمله به عراق را زیر سوال نبردند اما انگلیسی ها تهاجم به عراق و اشغال این کشور را اشتباهی بزرگ قلمداد کرده و همراهی خود با آمریکا را فاجعه آمیز نامیده اند. یکسال قبل، دیوید پرسکان، معاون نخست وزیر سابق انگلیس، تونی بلر را سگ دست آموز آمریکا خواند و رئیس ارتش انگلیس، پیروی نظامی از آمریکا را اشتباهی فاجعه بار نامید. طی روزهای اخیر نیز بسیاری از ژنرالهای انگلیسی مقامات سیاسی و نظامی آمریکا را به بی کفایتی، ساده انگاری و فقدان بینش و بصیرت متهم کرده و آنها را سبب تمام فجایع اشغال عراق و مشکلات لندن در خاورمیانه معرفی کرده اند. خروج انگلیسی‌ها از عراق که با فحاشی و انتقادات تند آنها علیه مقامات آمریکایی توامان است می تواند در تخریب روحیه سربازان آمریکایی مستقر در عراق نقش موثری داشته باشد.
لذا جورج بوش در پادگان الاسد در غرب بغداد سعی داشت بادلجویی از سربازان آمریکایی، روحیه آنها را برای حضور بیشتر در عراق حفظ نماید. وی در این پادگان در حالی از توانمند یهای آمریکا برای کنترل بحران عراق سخن می گفت که به منظور برون رفت از وضعیت موجود تغییر استراتژی جدید آمریکا را اجتناب ناپذیر می دانست. وی از کاهش نیروهای آمریکایی ظرف چند هفته آینده سخن گفت. چیزی که تاکنون او در مقابل آن مقاومت کرده است. نتیجه اینکه سفر جورج بوش به عراق، چیزی را عوض نمی کند. گرفتاریهای آمریکا در عراق و عمق فجایع و شکست های این کشور بسیار فراتر از آن است که جورج بوش با سفر غیرمنتظره خود به عراق بتواند راه حلی برای آنها بیابد. با توجه به نزدیک شدن جامعه آمریکا به انتخابات سال آینده ریاست جمهوری انتظار می رود که فشار بر واشنگتن برای خروج از عراق بیشتر شود. در این صورت بازنده اصلی جنگ عراق ، آمریکا و دولتمردان این کشور هستند که علیرغم همه هزینه های مالی و معنوی نه تنها در عراق به نتایجی نرسیده اند بلکه ناکارآمدی قدرت آمریکا را در ایجاد تغییرات در محیط بین‌المللی به نمایش گذاشته اند.