بصیرت: با انتخاب «دنیس راس» به عنوان مشاور ویژه وزیر خارجه آمریکا در امور خلیج فارس، پرونده ایران در دستگاه دیپلماسی دولت دموکرات اوباما به آقای «سفیر آزاد» واگذار شده است.
گرچه در بیانیه وزارت خارجه آمریکا درباره انتصاب راس به مشاور ویژه هیلاری کلینتون هیچ اشاره به نام ایران نشده است اما بسیاری از ناظران، این انتخاب را به منزله نقش آفرینی مؤثر او در حل اساسی ترین چالش فراروی دولت اوباما یعنی ایران ارزیابی می کنند.
بدین ترتیب دنیس راس به طور رسمی جایگزین «نیکلاس برنز» نماینده ویژه دولت بوش در امور ایران شده است.هنوز هیچ واکنشی از سوی محافل رسمی ایرانی نسبت به این موضوع صورت نگرفته، اما برخی گزارشها از استقبال فراوان لابی صهیونیست در آمریکا از اینچنین انتصابی حکایت دارد.
«دنیس راس» کیست؟
دنیس راس ( Dennis Ross ) در نوامبر 1948 از یک مادر یهودی و پدری مسیحی (کاتولیک) در سانفرانسیسکو به دنیا آمد.او در دانشگاه «کالیفرنیا» در رشته علوم سیاسی تحصیل و رساله دکتری خود را درباره «نظام سیاسی اتحاد جماهیر شوروی» به رشته تحریر درآورده است.
راس فعالیت جدی سیاسی خود را در سال 1979 - از زمان همکاری با وزارت دفاع (پنتاگون) در دولت جیمی کارتر- آغاز کرد. در آن زمان، یکی از اقدامهای او که زیر نظر «پل وولفویتز»، از چهره های مشهور نومحافظه کاران انجام شد، تهیه گزارشی در باره خطراتی که امنیت صدور نفت را در خلیج فارس تهدید می کند، بود.
دنیس راس با جورج بوش پدر و دیک چنی، معاون بوش پسر و نیز در کنار چهره هایی مانند زلمای خلیل زاد، سفیر افغان تبار آمریکا در سازمان ملل و همچنین فرانسیس فوکویاما، نظریه پرداز ژاپنی تبار آمریکا و نویسنده کتاب «پایان تاریخ» همکاری داشته است. راس علاوه بر کار در وزارت دفاع، در وزارت امور خارجه و شورای امنیت ملی آمریکا نیز فعالیت داشته است.با این وجود، نام وی زمانی به شکلی جدی در محافل سیاسی و رسانه ای جهان مطرح شد که از سوی بوش پدر در اوایل دهه 1990 عهده دار پیگیری مذاکرات اعراب و اسرائیل از طرف آمریکا شد.
در آن زمان، او به عنوان یک دیپلمات ارشد در همه مذاکرات مهم انجام شده در این زمینه از جمله گفتگوهایی که به قرارداد «اسلو» منجر شد، حضور داشت.راس در سال 2001 مشاغل دولتی خود را وانهاد و به فعالیتهای پژوهشی روی آورد. سپس در سال 2004 به عنوان رئیس «مؤسسه استراتژیک واشنگتن» که حوزه مطالعاتی آن مسائل خاورمیانه است، برگزیده شد.
او همچنین از تهیه کنند گان گزارش «مرکز دو حزبی سیاست گذاری» ( Bipartisan Policy Center ) در سپتامبر 2008 است.در این گزارش در مورد حالتهای مختلف برخورد با ایران از جمله حمله نظامی بحث شده است.
پیام اصلی گزارش برای دولت آمریکا، لزوم بسیج دیپلماتیک برای ایجاد یک اجماع قوی جهانی در مقابل خطر ایران (! ) بوده است. در این میان، همکاری راس با پژوهشگران دست راستی «مؤسسه ایده آمریکایی» در تهیه گزارشهای راهبردی با هدف پیشنهاد روشهای سخت علیه ایران از او تصویری «ضد ایرانی» تداعی کرده است.
نگاه دنیس راس به مسائل منطقه ای
الف) ایران
دنیس راس معتقد به افزایش عمق همکاری آمریکا و اسرائیل در مقابله با بر نامه اتمی ایران است و در این زمینه گزارش مفصلی نیز منتشر کرده است. در گزارش یاد شده، که درتقابل آشکار با گزارش اطلاعاتی ماه نوامبر سال 2007 «سیا» است که ایران هدفهای نظامی برنامه اتمی خود را کنار گذاشته است، به صراحت نوشته شده که ایران در پی ساختن بمب اتمی است.او همچنین معتقد است که به علت رنگ عقیدتی قوی در رفتارهای خارجی ایران، غنی سازی اورانیوم در آن کشور حتی بدون پی گیری هدفهای نظامی نیز برای صلح منطقه عاملی خطرناک و در نتیجه غیر قابل پذیرش است.
راس در گزارشی که ماه سپتامبر سال گذشته از سوی «مرکز مطالعات امنیت جدید آمریکا» انتشار یافت، به دولت آمریکا توصیه کرد که رویکرد آغازین درباره ایران از یک کانال محرمانه مستقیم دنبال شود.
راس از نویسندگان نطق سخنرانی باراک اوباما در نشست انتخاباتی وی با اعضای آیپاک در ژوئن سال 2008 میلادی بود که به باور تحلیلگران بی سابقه ترین و تندترین مخالفت علیه ایران در آن گنجانده شده بود.
اوباما براساس این نطق انتخاباتی، ایران را به طور رسمی به حمله نظامی تهدید کرد و خواستار از میان برداشتن «مشکل جمهوری اسلامی ایران» شد.
وی در ادامه نطق خود که با واکنش احساسی و همراه با کف زدن و تشویق اعضای آیپک همراه بود با بیان اینکه «ایران بزرگترین خطر برای اسرائیل و آرامش و ثبات خاورمیانه است»، تصریح کرد «اگر به ریاست جمهوری آمریکا انتخاب شوم، هرآنچه از دستم بر می آید انجام خواهم داد تا ایران به سلاح اتمی دست پیدا نکند».
راس همچنین از اعمال »تحریمهای هوشمند» با مشارکت متحدان اروپایی و آسیایی آمریکا گ خارج از سازوکار شورای امنیت حمایت و تأکید کرد: در این مسیر، ما نیازمند به کارگیری «چماق سخت» در کنار «هویج شیرین» هستیم.
به نوشته وب سایت «دویچه وله» (رادیو آلمان)، راس در مصاحبه با روزنامه برلینر مورگن پست(ژوئیه 2007 ) در پاسخ به این پرسش که اگر نتانیاهو، رهبر حزب لیکود در اسرائیل ریاست دولت را به عهده گیرد، آیا این کشور رویکرد سخت تری در قبال ایران در پیش خواهد گرفت، می گوید:... درک و احساس من این است که در محافل امنیتی اسرائیل، این نظر غالب است که با یک ایران اتمی نمی توان زندگی کرد. فرق هم نمی کند که نتانیاهو در قدرت باشد یا کس دیگری.
ب) اسرائیل
به باور بسیاری از ناظران آگاه، راس در سالیان حضور در عرصه سیاسی آمریکا، به دلیل هواداری از رژیم صهیونیستی لقب «دوست برجسته» را از سوی «آیپاک» دریافت کرده است.
وی در دوران زمامداری بیل کلینتون همواره به عنوان طراح فرایند سازش میان اسرائیل و اعراب مطرح بوده و در این راه البته کاملاً به نفع رژیم صهیونیستی ایفای نقش کرده است.
نگرشها و حمایتهای افراطی این دیپلمات کارکشته به اصطلاح «میانجی صلح» به حدی بود که به گفته یکی از زیردستانش، دنیس راس در این مذاکرات نقش «وکیل اسرائیل» را بازی می کرده است.
در این میان، تصدی راس به عنوان رئیس و عضو اصلی «انستیتوی واشینگتن برای سیاستهای خاور نزدیک» به تقویت گمانه ها درباره جانبداری او از اسرائیل کمک کرده است.
این مؤسسه که دارای روابط کاری نزدیک با نو محافظه کاران است، مشاوره سیاسی در اختیار اسرائیل قرار می دهد.