بازسازى غزه از ایده تا عمل*

بصیرت: کنفرانس بازسازى غزه در شرم الشیخ مصر با حضور حدود ۸۰ کشور جهان در حالى کار خود را آغاز کرد که اعضاى جنبش مقاومت اسلامى حماس در آن حضور نداشتند. انتظار مى رود شرکت کنندگان متعهد شوند چند میلیارد دلار براى بازسازى نوار غزه اختصاص دهند. اجلاس شرم الشیخ در حالى برگزار مى شود که همزمان رئیس کمیته چهارجانبه صلح خاورمیانه نیز نشست ویژه تشکیل داده است و تونى بلر به غزه سفر کرده و براى نخستین بار خواستار تعامل جهان با حماس شده است. کنفرانس غزه پرسش هاى بسیارى را مطرح کرده است از جمله این که آیا بدون کمک حماس که دولت قانونى مردم فلسطین است و اختیار کامل غزه را در اختیار دارد، مى توان به بازسازى این منطقه بحران زده پرداخت
مجموعه این پرسش ها و مباحث مربوط به کنفرانس شرم الشیخ براى بازسازى غزه، را با غضنفر رکن آبادى، کارشناس مسائل خاورمیانه به بحث گذاشتیم که در زیر آن را مى خوانید:
به نظر شما هدف اصلى و کارکرد اجلاس شرم الشیخ در شرایط کنونى چیست
اگر هدف واقعاً بازسازى نوار غزه و جبران خسارت ها باشد، کسانى که مستقیماً در منطقه حضور فعال دارند باید مسئولیت آن را برعهده بگیرند که البته منظور از عوامل مؤثر در اینجا، دولت قانونى حماس است و چنانچه برخى کشورها ملاحظاتى در این زمینه داشته باشند، این ملاحظات موجب اختلاف نظر خواهد شد. لذا در حالى که بدون حضور حماس اقدام عملى در بازسازى غزه امکان پذیر نیست، از این رو به دلیل اختلاف کشورها در این باره که کمک هاى مالى به چه طرفى باید داده شود، برخى کشورها اعطاى کمک هاى خود را منوط به آشتى ملى کرده اند. همچنین اختلاف میان کشورها درخصوص نحوه اعطاى کمک هاى بشردوستانه به نوار غزه باعث مى شود تا تأخیر زیادى در این مسئله ایجاد شود.
چه عواملى موجب شد تا حماس به این اجلاس دعوت نشود
همان طور که گفته شد، دیدگاه هاى مختلفى درباره حماس وجود دارد. برخى حماس را دولت قانونى مردم فلسطین مى دانند و برخى دیگر رسمیت آن را قبول ندارند. ولى مهم اینجا است که حماس در گذشته در اجلاس مهمى مانند اجلاس دوحه که در زمان تهاجم نظامى اسرائیل به نوار غزه برگزار شد، حضور داشت و عدم دعوت سران آن به این اجلاس چیزى از حقانیت و قدرت آن کم نمى کند.
هیلارى کلینتون وزیر امور خارجه امریکا گفته بود که با اندیشه نو در اولین سفر خاورمیانه اى خود در این اجلاس حضور مى یابد. تا چه اندازه امکان تغییر در سیاست امریکا در قبال حماس و مسئله فلسطین وجود دارد
به تدریج به کشورهاى غربى ثابت شده که حماس یک واقعیت انکارناپذیر است؛ على رغم این که این کشورها هنوز حماس را به عنوان دولت منتخب مردم فلسطین قبول ندارند، سخنان اخیر مقامات امریکایى و غربى نشان دهنده این است که تغییر در تفکر آنها در مورد حماس آغاز شده است. البته سیاست هاى کلى امریکا در قبال مسئله فلسطین و رژیم صهیونیستى کاملاً واضح است. امریکا اسرائیل را متحد استراتژیک و شریک همیشگى خود مى داند.
چرا با وجود این که تشکیلات خودگردان در طول جنگ ۲۲ روزه هیچ حمایتى از مردم غزه نکرد کمک هاى مالى بین المللى به محمود عباس اعطا مى شود آیا این کار به بازسازى غزه کمکى خواهد کرد
کشورهاى کمک کننده به غزه در این مسئله که کمک ها را به چه کسى بدهند تا واقعاً در بازسازى غزه کمک کنند اختلاف دارند. مشکل اصلى این کشورها وجود نیروهاى مقاومت و به رسمیت نشناختن آنهاست. برخى کشورهاى اروپایى ماهیت و وجود حماس را به رسمیت مى شناسند که همین امر شکاف عمیقى میان آنها و سایر اهداکنندگان به وجود آورده است.
آیا رژیم صهیونیستى که در حال تشکیل یک دولت راستگراى تندرو است اجازه خواهد داد تا غزه با استفاده از کمک هاى بشردوستانه بازسازى شود
یکى از مسائل اساسى در این رابطه بازشدن گذرگاه هاست. اگر میلیاردها دلار کمک نقدى و کامیونها مصالح ساختمانى و چیزهاى دیگر به غزه ارسال شود ولى اجازه ورود به این منطقه را نداشته باشد، چگونه مى توان به بازسازى پرداخت اکنون نیازهاى اولیه مردم غزه به طور قطره چکانى وارد این ناحیه مى شود ولى تأثیرى در روند بازسازى مناطق مسکونى و تأسیسات زیربنایى ندارد.
پس به نظر شما چه چیزى کمک خواهد کرد تا گذرگاه ها بازگشایى شوند
استمرار مقاومت مطمئناً منجر به رفع کامل محاصره مى شود. اکنون هم همه شاهد آن هستیم که رژیم صهیونیستى در برابر مقاومت مردم غزه کمر خم کرده و از حماس خواسته تا حملات موشکى به سرزمین هاى اشغالى را متوقف کند تا این رژیم هم به حملات خود پایان دهد.