مجلس و طرح تحول اقتصادى/دکتر مهدى حنطه *

بصیرت: شمارش معکوس آخرین روزهاى سال ۱۳۸۷ در حالى آغاز شده است که مجلس شوراى اسلامى لایحه بودجه کل کشور را با عنایت به مسئله هدفمندکردن یارانه مورد بررسى قرار داده و خود را در آستان یک تصمیم شجاعانه، مردمى و عالمانه قرار داده است. در خصوص تصمیم مجلس مى توان به نکات زیر اشاره کرد.
۱- طرح تحول اقتصادى با هسته اصلى هدفمندکردن یارانه ها، یک طرح ملى و فراجناحى بوده و تصویب نهایى آن ، آرمان تمامى دولتها و مجالس قبلى مى باشد. مجلس در یک نقطه عطف تاریخى مى تواند با تمامى سلایق موجود در آن، رویکرد ملى خود را با تصویب عالمانه و منطقى این طرح نشان داده و دولت را ملزم به اجراى هوشمندانه آن کند.
۲- طرح تحول اقتصادى یک بستر و مجموعه سیاستى است که به صورت منظومه اى تدوین شده است. بدون تصویب طرح تحول رسیدن به آرمان هاى متعالى سندچشم انداز در یک فرایند تاریخى امکان پذیر نبوده و نتایج بسیار ضعیفى را نشان خواهد داد.
۳ـ اجماع نظرات سطوح مختلف حاکمیت در خصوص طرح تحول اقتصادى نیز بر ملى بودن آن تأکید دارد. در این میان انتظار آن است که مجلس با یک رویکرد ایجابى و نه سلبى، زمینه غناى بیشتر طرح مذکور را فراهم آورده و از منظر تعامل هوشمندانه با دولت در این زمینه همراه شود. طرح تحول اقتصادى با محوریت هدفمند کردن یارانه ها باید تبدیل به مطالبه عمومى از سوى تمامى نمایندگان مجلس شود.
۴ـ از منظر مطالعات فیوچرلوژى، آینده پژوهشى و آینده شناسى نیز مى توان به اهمیت تصویب طرح تحول اقتصادى پى برد. فرآیند جهانى شدن اقتصاد و لزوم ایفاى نقش ایران به عنوان بازیگر جهانى در عرصه اقتصاد با آمارهاى فعلى، به هیچ وجه امکانپذیر نخواهد بود. عدم تصویب و یا تأخیر در اجراى این طرح ملى، هزینه اداره جامعه ایران را براى نسل هاى آتى بسیار سنگین خواهد کرد. از سوى دیگر عبور کشورهاى توسعه یافته جهان از سیستم هاى ارگانیکى به سوى سیستم هاى سایبرنتیکى با محوریت اطلاعات و انرژى نیز بر اهمیت تصویب این لایحه در شرایط فعلى، تأکید مى کند. ستون هاى اصلى قدرت در عصر فعلى اطلاعات و انرژى بوده و تمامى عناصر سنتى قدرت، حول این ۲ مؤلفه قرار خواهند گرفت. اتلاف انرژى در این میان به معناى زوال یکى از ستون هاى اصلى قدرت ایران خواهد بود.
۵ ـ مجلس در مجموعه قواى سه گانه از یک رویکرد حاکمیتى برخوردار است و وجود این رویکرد باعث اقتدار این نهاد در مجموعه کلى قواى نظام خواهد بود. درک و هضم هوشمندانه این رویکرد مى تواند بسیارى از هزینه هاى اجراى سیاست هاى نظام از جمله طرح تحول اقتصادى را بشدت کاهش دهد. از منظر رویکرد مدنى، نمایندگان محترم مجلس از یک سو با مجموعه مردم در حوزه هاى انتخابیه در ارتباط بوده لذا مى توانند آثار و مزایاى این طرح را به خوبى براى ذینفعان اصلى آن یعنى مردم تبیین کنند و فضاى لازم را براى پذیرش آن فراهم آورند. از منظر رویکرد حاکمیتى نیز مجلس در تعامل با دولت و سایر نهادهاى تصمیم گیر بوده و لذا مى توانند با تصویب این طرح، گامى مهم در جهت حذف شبکه هاى توسعه نیافتگى ایران را اتخاذ نماید. منافع فعلى و بلندمدت جامعه ایران در گرو تصویب نهایى این طرح توسط نمایندگان مجلس است. بدیهى است انتظار شهروندان توسعه گراى ایران زمین نیز غیر از این نخواهد بود.