اشغالگران، سناریوهای خروج از عراق

علی تتماج: در حالی که با توافق گروه های سیاسی عراق شرایط برای تشکیل دولتی ملی و فراگیر ایجاد می گردد، اشغالگران همچنان با چالش های بسیاری مواجه می باشند. اولا از طرح های آنها حضور بلندمدت در عراق مانند افغانستان برداشت می شود، زیرا که تاکنون چند پایگاه دائمی توسط آمریکایی ها در عراق احداث گردیده است. ثانیا به رغم تمام تلاش های صورت گرفته، اشغالگران همچنان در تحقق اهدافشان ناکام مانده اند. افزایش حملات انتحاری و تروریستی، مخالفت شدید مردم با حضور اشغالگران، عدم اجرای خواسته ها و پیش بینی های آمریکادر نحوه چینش قدرت، اجرایی نشدن طرح الگوسازی عراق برای سایر کشورهای منطقه، رسوایی های مالی شرکت ها و مقامات آمریکایی در طرح های بازسازی این کشور، موجب گردید، تا مخالفت های جهانی با حضور اشغالگران در عراق افزایش یابد. در کنار چالش های فراروی اشغالگران نکته قابل تامل مواضع و اظهارات مقامات کشورهای حاضر در عراق، مبنی بر خروج و یا زمان حضور در این کشور می باشد. در این چارچوب مشاهده می گردد از یک سو اشغالگران بر خروج نیروهایشان در یک جدول زمانی خبر داده و در مواردی نیز به جابجایی نیروها مبادرت می ورزند. از سوی دیگر اشغالگران اعلام نموده اند که تا زمان تحقق اهدافشان بویژه برقراری امنیت و واگذاری امور به دست نیروهای عراقی در این کشور حضور خواهند داشت و طرحی جامع برای خروج ارائه نمی کنند. در این زمینه تاکنون بارها جرج بوش، کاندولیزارایس و سایر مقامات آمریکایی و انگلیسی از طرح کاهش نیروها و خروج از عراق در آینده ای نزدیک خبر داده اند اما پس از مدتی بار دیگر بر حضور اشغالگران تاکید نموده اند.
بر این اساس و با توجه به تحولات عراق و چالش های فراروی اشغالگران این گونه موضع گیری های دوگانه که به نوعی سردرگمی طراحان جنگ را به نمایش می گذارد می تواند با چند هدف صورت گیرد:
1)سیر تحولات عراق به خوبی نشان می دهد که به رغم تمام هزینه ها انسانی و مالی صورت گرفته، آمریکا به اهداف خود در عراق دست نیافته و شکستی بزرگ را تجربه نموده است. با توجه به اینکه این امر مشکلات بسیاری را برای آنها به همراه داشته لذا آنها با تاکید بر خروج نیروها از عراق سعی می کنند تا در ظاهر، چهره ای فاتح از خود به نمایش گذارند. چنانکه آنها این طرح را بیشتر در هنگام بازدید از عراق و یا انجام تحولی بزرگ نظیر برگزاری انتخابات و یا تعیین هرم سیاسی این کشور اعلام می دارند.
2)از سیاست های آمریکا در عراق، مبارزه با تروریسم عنوان گردیده بود. معطوف شدن آمریکا به درگیری های داخلی در عراق موجب شد تابسیاری از صاحب نظران این طرح را شکست خورده دانسته و به انتقاد از واشنگتن بپردازند. لذا در چنین شرایطی کاهش نیروهای اشغالگر به منزله پیروزی در اجرای طرح مبارزه با تروریسم است که می تواند راه را برای استمرار سیاست جنگ طلبانه به بهانه مقابله با تروریسم هموار سازد.
3)مهمترین چالش نیروهای آمریکا و انگلیس، افزایش بحران روانی میان نظامیان می باشد براساس آمار بیش از 30 درصد نیروهای حاضر در عراق با بحران های شدید روانی مواجه می باشند که بعضا غیرقابل درمان است. آمار فرار، خودکشی، سرپیچی از دستور، به طور فزاینده ای افزایش یافته است بگونه ای که بسیاری از کارشناسان نظامی فروپاشی نیروهای اشغالگر از درون و چند دستگی آنها را امری محتمل می دانند. بر این اساس اعلام طرح خروج از عراق از یک سو می تواند از فشارهای روانی بر سربازان کاسته و آرامش را به اردوگاه ها بازگرداند، از سوی دیگر آنها را برای ادامه عملیات های نظامی ترغیب نماید. هر چند که هدف سربازان پایان یافتن اشغالگری و بازگشت به وطن می باشد.
4)طولانی شدن حضور اشغالگران در عراق در شرایطی که هیچ اقدام مثبتی صورت نگرفته برملا شدن سیاست های سیاسی و اقتصادی بانیان جنگ موجب افزایش مخالفت های جهانی با آمریکا و متحدانش گردیده است. این مخالفت ها سرانجام لطمات بسیاری بر ساختار سیاسی این کشورها وارد ساخت که نتیجه آن شکست بعدی در انتخابات شهرداری ها و وادار شدن وی به ترمیم کابینه از یک سو و استعفا و برکناری بسیاری از مقامات ارشد آمریکا از جمله رئیس سازمان سیا، مشاوران ارشد بوش و شاید در آینده ای نه چندان دور رامسفلد گردد. در چنین زمانی که فشارهای خارجی و افکار عمومی فروپاشی ساختار سیاسی اشغالگران را در پی داشته، اعلام طرح خروج از عراق را می توان گامی در جهت همسویی با افکار عمومی برای پایان اشغالگری البته با چهره یک فاتح دانست شاید بدین وسیله مقداری از مخالفت های جهان بویژه در خاک ایالات متحده و انگلیس کاسته و آنها وادار به استمرار تغییرات اجباری در کابینه گردید.
5)هر چند اشغالگران گروه های تروریستی را عامل ناآرامی های عراق معرفی می کند. اما حقیقت آن است که بسیاری از عملیات ها توسط نیروهای مردمی و ضداشغالگری صورت می گیرد. با عنایت به اینکه هدف از این اقدامات خروج اشغالگران است لذا، دولتمردان آمریکا با اعلام زمان خروج تلاش دازند تا از حجم این عملیات ها که موجب برقراری امنیت می شود، کاسته تا ضمن کاهش مشکلات از این امر به عنوان سندی به پیروزی در جنگ استفاده نمایند.
6)در نهایت می توان گفت که در شرایط کنونی دولتمردان آمریکا بر سر دوراهی خروج و ماندن در عراق گرفتار آمده اند چرا که خروج در شرایط کنونی شکستی بزرگ برای آنها قلمداد می شود که پایان دهنده هژمونی جهانی آنها است و از سوی دیگر حضور در عراق استمرار ناکامی ها و چالش ها می باشد. لذا آنها با در پیش گرفتن سیاست بازی با الفاظ خروج و ماندن، سعی در توجیه سیاست های کنونی و نیز وارونه جلوه دادن واقعیات عراق دارند، هر چند که خودآگاهند که برای خروج از شرایط کنونی چاره ای جز پایان دادن به سیاست های زیاده خواهانه خارج شدن از عراق ندارند هر چند که در نهایت باید در هر شرایطی پذیرای شکستی بزرگ و حتی پایان دادن به هژمونی جهانی خود باشند.