دیپلماسی لبخند و مغازله

فرزان شهیـدی
تاکنون شش دیدار میان محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین وایهود اولمرت، نخست وزیر رژیم صهیونیستی صورت گرفته است. این دیدارها به منظور دستیابی به یک توافق کلی برای حضور در کنفرانس صلح پاییز انجام می گیرد که قرار است با پیشنهاد جرج بوش در آبان ماه جاری در آمریکا برگزار شود.
آن گونه که مطبوعات اسراییلی گفته اند این دیدارها با« لبخند» آغاز شده وبا «لبخند» پایان می یابد اما هیچ نتیجه قابل توجهی به ویژه برای فلسطینی ها دربرنداشته است. نکته جالب آن است که این دیدارها دوطرفه بوده وتنها به طور شفاهی برگزار می شود، به عبارت دیگر هیچ سند مکتوبی از این مذاکرات برجای نمانده است.
نکته دیگری که مورد توجه رسانه های اسراییلی قرار گرفته است آن است که اولمرت هیچ گونه سابقه ذهنی نسبت به مذاکرات و توافقات قبلی میان صهیونیست ها و فلسطینیان ندارد واطلاعات او از روند سازش تنها از طریق مطالعه روزنامه ها بوده است!
مسئله تاسف بارتر در مذاکرات دو طرف آن است که ابومازن به شدت از مبانی وآرمان های فلسطین تنازل کرده وانعطاف وانفتاح بی سابقه ای در برابر اولمرت از خود نشان داده است ، تا جایی که شگفتی نخست وزیر اسراییل را برانگیخته است! از جمله این تنازلات صرف نظر کردن از حق بازگشت آوارگان فلسطینی است که قطعنامه 194 شورای امنیت بر آن تصریح کرده است، اما ابومازن تنها به موضوع پرداخت غرامت به آوارگان قناعت کرده است!
تنازل دیگر ابومازن آن است که از مسئله استراتژیک شهر بیت المقدس کوتاه آمده وتنها حاکمیت فلسطین بر بخش شرقی این شهر را پذیرفته وحتی اعلام کرده است مراکز دولتی فلسطین در رام الله باشد واین به معنای عقب نشینی از پایتختی قدس شریف وارائه سیادت آن به رژیم صهیونیستی می باشد.
در باره مرزها، ابومازن گفته است خطوط ژوئیه 1967(طبق قطعنامه های238 و422) مد نظر قرار گیرد اما هیچ بحثی از شهرک های صهیونیستی در مناطق 67 در کرانه باختری وضرورت برچیدن آن ها به میان نیاورده است.
ابومازن تلاش زیادی کرده است تا بحث ارائه جدول زمان بندی مربوط به مسایل نهایی را به اولمرت بقبولاند وحتی در باره اجرای مرحله اول طرح نقشه راه(مقابله با تروریسم واصلاحات در ساختار خودگردان) به عنوان پیش شرط ورود در مسایل نهایی اعلام آمادگی کرده است، اما اولمرت همواره از این موضوع طفره می رود. جالب آن است که علیرغم تنازلات فراوان وبی سابقه محمود عباس، هنوز اولمرت تمایلی به انعطاف در برابر فلسطینی ها ندارد.
اما خاستگاه مواضع اولمرت چیست؟ اولمرت از یک سو اعلام کرده است اسراییل در برابر یک فرصت تاریخی قرار گرفته است وحتی در کمیسیون امنیت وخارجه پارلمان(کنیست) تصریح کرد: اگر ما با این دو تن(محمود عباس وسلام فیاض) به سازش نرسیم با هیچ فلسطینی دیگری قادر به سازش نخواهیم بود. در واقع اولمرت با توجه به فشارهای داخلی وپیامدهای ناشی از شکست در جنگ سی وسه روزه به نحوی در پی کسب یک دستاورد تاریخی است وحتی گفته است سازش با فلسطینی ها می تواند مقدمه صلح با سوریه باشد. با این نگرش اولمرت از دیدارهای صمیمی با ابومازن استقبال می کند تا حدی که روزنامه معاریو از این دیدارها به «مغازله »تعبیر کرده است!
اما مشکل اولمرت آن است که مرد انجام کارهای بزرگ نیست. او از منصبی که اشغال کرده کوچک تر است، لذا قادر به تنازل در برابر فلسطینیان(همانند آریل شارون که طرح عقب نشینی از نوار غزه را رقم زد) نمی باشد وناظران داخلی اسراییل تاکید دارند که هر گونه مماشات اولمرت در برابر فلسطینی ها مقدمه فروپاشی دولت متزلزل او خواهد بود.
با این وصف اولمرت در برابر کنفرانس صلح پاییز ناچار به بازیگری است وبالطبع در برابر ابومازن نیز نقش ایفا می کند، اما انعطاف ابومازن تا حدی است که اولمرت به راحتی می تواند خواسته های متواضعانه وی را رد کند. لذا اولمرت به صراحت ارائه جدول زمان بندی جهت ورود به مسایل نهایی را نمی پذیرد وبحث در باره آوارگان ومرزهای 67 ویا دولت مستقل فلسطین را به آینده نامعلوم می افکند.
اولمرت تنها در صدد دستیابی به یک توافق «اعلام مبانی» دیگر با طرف فلسطینی است تا بار دیگر از تعهدات والزامات واقعی مربوط به روند صلح شانه خالی کند. از این رو خواسته اسراییل عبارت است از بازگشت به نقطه صفر یعنی مرحله توافقات اسلو که پس از گذشت چهارده سال هنوز تحقق عملی نیافته است. در مراحل وتوافقات بعدی همچون نشست کمپ دیوید 2000 نیز این تسلسل بیهوده همچنان استمرار یافته وحقوق و خواسته های فلسطینی ها برباد رفته است.
از سوی دیگر آمریکا هم که پیشنهاد دهنده کنفرانس صلح پاییز است تمایل زیادی به پیشبرد روند صلح ندارد وبا غلظتی کمتر همان خواسته های اسراییل را دنبال می کند، لذا وزیر خارجه آمریکا کاندولیزا رایس در سفر اخیر خاورمیانه ای خود تاکید می کند که سقف توقعات از کنفرانس پاییز نباید بالا برود!
به عبارت دیگر آمریکا واسراییل بنابر مصالح سیاسی وتبلیغاتی، پیوسته از روند صلح وضرورت پیشبرد آن دم می زنند، اما تنها چیزی که عاید فلسطینی ها ودیگر ملل منطقه نمی شود «صلح» است!
مشکل دیگر آمریکا واسراییل وجود جنبش حماس در نوار غزه است که همچنان بر مواضع اصولی خود پایدار مانده وکنفرانس صلح پاییز را تحریم کرده است. نگرانی متولیان کنفرانس آن است که با توجه به عدم جدیت در استیفای حقوق فلسطینی ها، محمود عباس از این نشست با دست خالی بازگردد که در این صورت جایگاه ومواضع حماس و حامیان آن همچون جمهوری اسلامی ایران تحکیم خواهد شد.
برای حل این معضل برخی محافل میانه رو در اسراییل پیشنهاد کرده اند همزمان با پایان کنفرانس، یک بسته تشویقی به محمود عباس داده شود از جمله آزادی بخشی دیگر از زندانیان فلسطینی ویا حتی الحاق برخی مناطق بیت المقدس شرقی به حاکمیت خودگردان.
متاسفانه این روند فریبکارانه همچنان علیه فلسطینی ها ادامه دارد وسازشکاران اعم از مسئولان خودگردان ویا رژیم های عربی با سکوت وهمراهی خود عملا آرمان مقدس فلسطین وحقوق مسلم ملت مظلوم فلسطین را در مذبح قدرت طلبی وسازشکاری خود قربانی کرده اند.
کنفرانس آتی صلح حلقه دیگری از سناریوهای تکراری وفریبکارانه مدعیان صلح وحقوق بشر خواهد بود که ناکامی آن از هم اکنون برای همگان آشکار شده است...