همه چیز در مورد سهمیه بندی بنزین از زبان توکلی

سه شنبه شب، احمد توکلی نماینده مجلس و رئیس مرکز پژوهش های مجلس در برنامه شب شیشه ای شبکه تهران حضور یافت و به بیان صریح نظریاتش پرداخت.

 توکلی در این برنامه انتخاب میان سهمیه بندی بنزین و ثابت کردن نرخ بنزین را انتخاب میان بد و بدتر دانست و آن را نتیجه ده ها سال سیاست نامناسب ارزیابی کرد.

توکلی درباره طرح تثبیت قیمت ها هم گفت: این طرح در واقع اصلاح ماده ی 3برنامه چهارم بود. در برنامه چهارم پیش بینی شده بود که از اول سال 84بنزین گازوئیل نفت سفید کوره ای و 5،4تا از سوخت های فسیلی همه به قیمتهای عمده فروشی خلیج فارس بشود، یعنی به نرخ آن روز بنزین لیتری 500تومان بشود. ما مخالف بودیم چون این کار یک جهش تورمی فاجعه ایجاد میکرد همه چیز ممکن بود قفل کند. از مهم ترین طرفداران این طرح که بانک جهانی بود و توصیه به سیاستمداران ایران کرده بود و پذیرفتند.

این عضو کمسیون برنامه و بودجه مجلس بازار سیاه ناشی از سهمیه بندی را به دلیل استفاده از کارت هوشمند سوخت، محدود و کوچک خواند.

توکلی در پاسخ به رشیدپور مجری برنامه برای توضیح صریح طرح سهمیه بندی بنزین گفت: ببینید حدود 44میلیون لیتر ماتولید داخلی داریم و مجلس به پیشنهاد دولت 5/2میلیارد دلار اجازه داده که بنزین وارد بشود،80 تومان را هم کردیم 100 تومان ،این 20 تومان هم کمی به ما اجازه ی واردات می دهد. جمعاً حدود 60 میلیون لیتر در روز ما بنزین قابل عرضه خواهیم داشت. برای مصارف غیر دولت، دولت برای مصرف خودش باید واردات انجام بدهد و قیمت آزاد خودش باخودش حساب کند. پس اون حسابش جدا است.  این  6میلیون لیتر اول به قدر مکفی بین شبکه حمل و نقل عمومی حتی مسافرکش های شخصی که ثبت نام کرده اند، تاکسیها، آژانس ها توزیع می شود و بقیه بین مردم توزیع می شود به شکل سرانه.

احمد توکلی درباره مازاد مصرف بنزین علاوه بر سهمیه بندی گفت: چون ما می خواهیم مصرف را کنترل کنیم، هیچ نرخی برای مازاد مصرف تعیین نمی شود. برای این که  مصرف کاهش پیدا کند، 2 راه بیشتر نداریم یا باید اینقدر قیمت را بالا ببریم و برای این کار مالیات هم بگیریم که برسد به نرخ 1000تومان که مصرف کنترل بشود که بعضی ها کمتر مصرف بکنند یا اینکه سهمیه بندی کنیم 3،2سال و در آمدی که می خواست صرف خرید بنزین بشود آن را صرف شبکه حمل و نقل بکنیم و توسعه بدهیم .

رئیس مرکز پژوهش های مجلس در پاسخ این سئوال که، «شما جزء کسانی بودید که با افزایش نرخ 10%تا15%در سال مخالفت کردید و فرمودید این تاثیرات خیلی بدی دارد فکر نمی کنید اگر این اتفاق افتاده بود حداقل با یک منحنی با شیب ملایم قیمت بنزین شده بود 130،120 تومان می توانستید نرخ آزاد و واقعی را راحت تر به مردم بپذیرانید تا این که نرخ را نگذاریم روی 80 تومان و بگوییم چون نرخ آزاد میشود 400 تومان پس بیایم سهمیه بندی بکنیم . گفت: البته در این مرحله گزینه ای نبود که بیاید سالی 15% اضافه بشود گزینه این بود که یکباره آزاد بشود یا نه. آنچه که قانون را تغییر دادیم این بود که یکباره آزاد نشود و دولت هر سال شهریور ماه قیمت به دولت پیشنهاد کند ،سال 84 که اولین سال اجرای این قانون بود در حالت برزخی بودیم چون دولت قبلی تا مرداد بود و دولت جدید از اواخر مرداد آمد پس در نتیجه این پیشنهاد به مجلس نیامد و قیمت همان 80 تومان باقی ماند. سال دوم هم دولت به موقع نیاورد خواست در بودجه بیاورد که تغییر برنامه امکان پذیر نبود در نتیجه به این شکل رسید که الان رسیدیم گزینه بین 15%یا 500% نبود گزینه بین تثبیت و 500 در صدی بود. اما ما 500% را قبول نداشتیم که 5 برابر بشود قیمت بنزین و یکباره یک فاجعه ی تورمی درست بشود.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه در ادامه به اشتباهات و کم کاری های فاحش دولت های قبل درباره مسپله بنزین گفت: در شرایطی که 10 سال قانون دولت را ملزوم میکرد مکانیزم ساخت موتور خودرو تغییر کند، ملزم می کرد که بنزین اکتانش عوض بشود که بازدهی پالایشگاه بالا برود و الزام می کرد به دولت ساخت پالایشگاه که نمی ساخت و واردات ما رسید به 5/3 میلیارد دلار در سال و امسال اگر این وضعیت می خواست ادامه پیدا کند باید 6 میلیارد دلار واردات انجام می دادیم و منبع کافی برای این شبکه که شما از آن اسم بردید بدرستی پیدا نمی شد. چندین سال متوالی مقامات وزارت نفت حتی وقتی ملزم شدند که پالایشگاه بسازند، پالایشگاه نساختند! می گفتند که صرف ندارد! من می گفتم چطور می شود که غریبه ها بیان نفت خام مارو بخرند2000کیلومتر آن طرفتر بنزینش کنند پول برگشتش را هم بدهند به ما بفروشند ،مقرون به صرفه باشد، اون وقت ما پالایشگاه بزنیم مقرون به صرفه نیست. در طول چندین سال گذشته ما از واردات چند صد میلیون دلار شروع کردیم و اگر الان سهمیه بندی شروع نمی شد به 6میلیارد دلار می رسید .

رییس مرکز پژوهش های مجلس در پاسخ به این سوال که  ابتدا باید به مردم آرامش و امکانات در حیطه ی شهری را می دادید تا آنها بداند که اگر از خودروی خودشان استفاده نکنند راه حلی خواهند داشت بعد یک جو روانی به راه بیندازند. گفت: این قصه ی مرغ و تخم مرغ شد! چون من می گویم وقتی ترافیک زیاد است شبکه ی حمل نقل نمیتواند زیاد بشود!

احمد توکلی در ادامه این برنامه در پاسخ به این اظهارنظر مجری که گفت: کارشناسان می گویند که اگر ما کنترل مصرف سوخت را تنها با جیره بندی بنزین اعمال نمی کردیم و  یک مجموعه ای از رفتارها را اعمال می کردیم تا این قضیه جا بیافتد خیلی بهتر از این سهمیه بندی بود. اظهار داشت: اگر جسارت نشود این کارشناسها که با آنها صحبت کردید اطلاعاتشان کم بوده است!! برای اینکه تبصره 13 قانون بودجه در حال اجرا است هم سال 85، هم سال  86و در سال 85 حدود 4هزار اتوبوس وارد شدو  صد و خرده ای فرسوده حذف گردید. تعدادی دوگانه سوز شد ولی امسال موفق تر عمل می کند برای اینکه تجربه کسب کردند.

رییس مرکز پژوهش های مجلس همچنین خوشحالی اش از عملی شدن تبصره 13 را ابراز کرد و گفت:  روشی که در بهمن ماه از سازمان مدیریت به ما داده شد این بود که شیب اجرای تبصره 13 خیلی خوب و رضایت بخش است. تبصره 13 یک سیاستی است که در حدود 30،20 تا راه حل در آن تعبیه شده از توسعه مترو گرفته تا راه آهن. تا خطی ها ،اتوبوسها، دوگانه سوز کردن حذف فرسوده ها، تغییر وضع ساخت موتور های داخلی و...

توکلی همچنین درباره این اظهار نظر رشیدپور مجری برنامه که گفت: گرانی مسکن به سهمیه بندی بنزین مربوط است! اظهار داشت: دیگر اگر قرار باشد شما همه چیز را به هم ربط بدهید که نمی شود!  مجری دوباره اظهار داشت: بارها تجربه ثابت کرده که به هم مربوطند؟ که توکلی پاسخ داد:ببینید همین قضاوت شما که از موضع غیر کارشناسی است که باعث می شود !  ببینید یکی از دلایل تورم انتظارات تورمی است. معنی آن این است که هر وقت جامعه انتظار داشته باشد که تورم دوره ی بعد بیشتر خواهد شد. خریدکننده هاخریدشان را جلو می اندازند، فروشنده ها عقب می اندازند و این تورم را تشدید می کند. خواهش می کنم که به این جو دامن نزنید. حقیقت رو بگوید به مردم ولی انتظارات تورمی رو دامن نزنید. مثلا نگوید سهمیه بندی بنزین قیمت مسکن رو گران می کند .