ناکامی ناتو در افغانستان

بصیرت: با اعلام دولت آمریکا مبنی بر مذاکره با طالبان میانه رو و نیز اظهارات صریح اوباما مبنی بر شکست ناتو در افغانستان، ابهامات بسیاری در سیاستهای جدید وی در خصوص افغانستان به وجود آمد.
اینکه چگونه کاخ سفید به یک باره از طالبان میانه رو سخن می گوید؟ و یا اینکه در صورت مذاکره با طالبان چه نیازی به اعزام 17 هزار نظامی دیگر آمریکایی به این کشور است؟ و دلیل دعوت آمریکا از ایران برای شرکت در کنفرانسی درباره افغانستان چیست؟ همه اینها نشان از شکست ناتو و به بن بست رسیدن آنها در افغانستان است؟ زیرا واقعیت آن است که طالبان را نمی توان تقسیم بندی کرد و این اصطلاح واقعیت خارجی ندارد؛ زیرا طالبان بیشتر از آنکه یک گروه باشند، یک تفکرند.
بعد از 7 سال از اشغال افغانستان توسط ناتو، اوباما به این نتیجه رسیده است که ناتو چه از نظر سخت افزاری و چه از نظر نرم افزاری به هیچ وجه قابل اعتماد نیست، لذا خود تصمیم گرفته است که هم از نظر نرم افزاری و هم از نظر سخت افزاری وارد صحنه شود. وزیر دفاع آمریکا، رابرت گیتس در جمع نمایندگان کنگره گفت که او از نیروهای ائتلاف خواسته است که بر کارهای نرم افزاری و خدمات مدنی و مردمی تمرکز نمایند. سایر مقامات دولت اوباما نیز بر این باورند که آمریکا باید با کنار گذاشتن ناتو خود ابتکار عمل را به دست گیرد و در این راستا، اوباما برنامه اعزام 17 هزار نیرو به افغانستان را طرح کرده است.
در این میان شافر، دبیر کل ناتو در کنفرانس مونیخ گفته است که اگر این به معنای اتخاذ راهکار و سیاستی جدا و مستقل از ناتو باشد، موقعیت ناتو را در خصوص امنیت بین الملل تضعیف کرده و جایگاه آن را در مسایل ژئوپلتیک زیر سؤال خواهد برد.
اگر هم کاخ سفید در قالب و چارچوب ناتو کار کند، قاعدتاً انتظار ندارد که به عنوان شریک اروپایی ها و... باشد، بلکه محوریت خود را پی خواهد جست و بخش زیادی از امور را خود به دست خواهد گرفت.
بحران افغانستان بزرگترین آزمون سازمان 60 ساله ناتو است که کمتر کسی عملکرد این سازمان را در این مورد موفق می داند و این یعنی ناکامی ناتو. یک استراتژیست دانشگاه جان هاپکینز می گوید که اگر ناتو و آمریکا نتوانند درباره مرزهای افغانستان و پاکستان چاره ای بیندیشند، ناتو به سیر قهقرایی راه بدون بازگشت خواهد غلتید. مرزهای افغانستان و پاکستان و معضلات آن و نحوه مواجهه ناتو، محور بحث هر روزه دولتمردان کاخ سفید است.
از این رو، مشاور امنیت ملی اوباما از ناتو خواست، از انفعال بیرون آمده و فعال شوند، اما از میان کشورهای اروپایی فقط انگلیس قبول کرده که تعداد 200 سرباز متخصص خود را به نیروهای موجود اضافه کند. فرانسه نه تنها افزایش نیرو را نمی پذیرد، بلکه اعلام کرده است که خود را موظف به کاهش نیروهای برون مرزی می داند و وزیر دفاع آلمان اعلام کرده که اساساً افزایش نیروها راهکار مؤثر به شمار نمی آید.
نیروهای موجود ناتو اقدام خود را به دفاع از خود محدود نموده اند و این بدان معناست که هرگونه جبهه جدید باید از سوی آمریکا گشوده شود که به معنای تسلسل شکست ناتو در افغانستان است. گزارش سازمان ملل حاکی است، طی سالهای 2007 و 2008 تلفات آمریکایی ها 40 درصد افزایش یافته و تعداد کشته ها به 3 هزار و 118 نفر بالغ می شود که رکورد 7 سال حضور ناتو را ثبت نموده است.
جنوب و جنوب شرق افغانستان ناحیه تلفات آمریکایی هاست که طالبان در آن حضور دارند و روز به روز نفوذشان در این مناطق بیشتر می شود. بنابراین باز این آمریکاست که به تعبیر محقق مؤسسه «راند» خود را برای قبول مسؤولیت آماده کرده است تا شاید بازی باخته را ببرد. این در حالی است که انگلیس و کانادا شکست خود را پذیرفته اند.