غلبه معنویت بر تکنولوژی نظامی

* با تشکر از شما در آغاز بهتر است، درباره کنگره «نقش معنویت در نبرد متقارن و اهداف آن» برای خوانندگان محترم نشریه توضیح دهید.
** با نام و یاد خداوند و شکر و سپاس بخاطر همه نعمتهایش، بویژه نعمت دولت کریمه حق که بر آمده از نعمت عظیم ولایت است.مهم ترین عامل پیروزی انقلاب اسلامی و تداوم آن در همه صحنه ها از جمله در دوران سخت دفاع مقدس، چیزی نیست جز معنویت و تکیه بر اعتقادات، باورها و ارزش های الهی و در آینده نیز اساسی ترین عاملی که می تواند این نظام و انقلاب را با سرعت وتوانمندی و اقتدار هر چه بیشتر به پیش ببرد و دشمنانش را ناکام سازد و اهداف جهانی والهی انقلاب اسلامی را بیشتر محقق سازد، همانا تقویت، تعمیق و گسترش هر چه بیشترهمین ارزشها و معنویت برخاسته از باورها و اعتقادات الهی است. در همین راستا سکان دار انقلاب اسلامی و رهبری فرزانه، همچون طبیبی درد شناس و مسلط که نبض جامعه رادر اختیار دارد و از توطئه های دشمنان بیشتر از هر کس دیگر آگاه است، همه مردم و بویژه سنگر نشینان انقلاب اسلامی و پاسداران عزیز را مخاطب قرار می دهد و از آنها می خواهدکه نسبت به این عامل، توجه و عنایت بیشتری داشته باشند.
گر چه توجه به این عامل در گذشته هم بسیار اهمیت داشت لکن در مقطع فعلی اهمیت و حساسیت بیشتری پیدا کرده است. لذا معظم له مدتی است خطاب به پاسداران عزیزتأکید افزون تری دارند که نمونه هایی از آن را در بیانات مجمع فرماندهان در زنجان، حکم نماینده جدید خود در سپاه و بیانات بسیار مهم آغاز سال 86 و نیز 26 فروردین که در جمع تعدادی از فرماندهان و مسئولین بیان فرمودند. بدیهی است که مسئولین و فرماندهان بصیر و ولایت محور و نماینده محترم ایشان در سپاه، اقدامات و برنامه های مفصل ومتعددی را در دستور کار خود قرار دهند که یکی از آنها برگزاری کنگره و نقش معنویت درنبرد نامتقارن است.
اهداف برگزاری این کنگره عبارتند از:تبیین جایگاه عنصر معنویت در منابع دینی،تشریح نقش عنصر معنویت در پیروزی های دفاع همه جانبه از انقلاب اسلامی باتأکید بر نبرد نامتقارن،تعیین سهم آن در نیروهای مسلح کشوری.
البته این نکته را هم باید مورد توجه قرار داد که کنگره معنویت و تلاش برای تبیین نظری وفراهم نمودن مقدمات و گسترش عملی بیشتر این اصل در همه ابعاد مدیریتی و آمادگی سپاه،یکی از سه محور راهبردهای نمایندگی ولی فقیه در سپاه می باشد که عبارتند از:
تعمیق و گسترش معنویت،تلاش برای ایجاد هر چه بیشتر بصیرت دینی واسلامی در برادران عزیز سپاهی،تبیین و نهادینه سازی اصل همیشگی ولایت محوری که ان شاء الله در کنگره های بعدی مورد توجه قرار خواهد گرفت.
* محور این کنگره معنویت است، منظور شما از معنویت چیست و شما در پی تبیین چه موضوعی هستید؟
** می دانیم که انسان موجودی است دو ساحتی و دو بعدی؛ و اصالت و حقیقت انسان نیز به همان روح و بعد مجرد و کاملاً ماوراء الطبیعی اوست و در یک جهت گیری کلی،منظور ما از معنویت پرداختن به همین بعد اصلی و محوری انسان است.
معنویت یعنی پرداختن به گرایش ها و اقتضائات و آثار نشأت گرفته از بعد غیر مادی انسان و حاکمیت روح خدا بر او. همان چیزی که مهم ترین فلسفه وجودی دین و ارسال رسل و انزال کتب می باشد؛ همان که انسان را از بندگی دنیا به حاکمیت بر دنیا می کشاند.همان چیزی که پیامبر اعظم، آن را غایت و هدف بعثت خود قرار داد. همان که حقیقت واصالت انسان را تشکیل می دهد و ایمان و تقوای حقیقی را تضمین می کند؛ همان ساحتی که بعد مادی و حیوانیت راجهت داده و همراه با آرامش و طمأنینه می کند؛ همان عاملی که اقتدار و توانایی ما را افزایش می دهد و به قول شهید میثمی که فرمود: «توان ما به میزان امکانات در دست ما نیست، بلکه به میزان اتصال ما به خداست» قدرت نیروهای انقلابی راافزایش و تأثیر پذیری و آسیب پذیری آنان را در برابر توطئه ها و مشکلات و نا بسامانیهاکاهش داده یا از بین می برد.
معنویت یعنی همان عاملی که قرآن آن را راهبرد پیروزی دانسته است و توان انسان را تاده برابر افزایش می دهد. معنویت یعنی زمینه سازی و ایجاد فضایی برای نزول امدادهای غیبی الهی.و سرانجام معنویت همان عاملی است که تا به حال انقلاب را استمرار بخشیده و درآینده هم استقامت و بقاء بر صراط مستقیم را تضمین می کند.
*با این وصف این سوال به ذهن متبادر می شود که منظور از معنویت در نبرد نا متقارن چیست؟
** در جنگ های بزرگی در صدر اسلام مانند بدر، امکانات و تجهیزات و نفرات مسلمانان با دشمنان به هیچ وجه قابل مقایسه نبود؛ اما آنها در پرتو خدا باوری و ارزش های الهی توانستند پیروزی های بزرگی را ایجاد کنند. در جریان انقلاب اسلامی ایران و دفاع مقدس و از همه جدیدتر، مقاومت حزب الله توانست در برابر ارتش قدرتمند اسرائیل مقاومت کند و شگفتی های بزرگی بیافریند.
در همه این جبهه ها، نیروهای انقلابی به لحاظ افراد، طرح و عملیات، امکانات وتجهیزات و حتی امکانات تبلیغاتی، وضعیتی بسیار ضعیف تر و محدودتر داشتند، لکن باتکیه بر اصل معنویت توانستند پیروزی های بزرگ و شگفت آوری به وجود آورند. مامی خواهیم همین عامل را به لحاظ نظری و اندیشه ای و همینطور به لحاظ کار بردش درمدیریت و ایجاد آمادگی هر چه بیشتر سپاه، به صورت برجسته ارائه کنیم. بنابراین منظوراز معنویت در نبرد نامتقارن همان عاملی است که همواره نیروهای مومن را در برابرامکانات مادی دشمنان پیروز ساخته و اگر جایی هم ناکامی متوجه آنها شده، به دلیل غفلت از همین اصل بوده است، مانند آنچه در جنگ احد رخ داد.
منظور از نبرد نامتقارن نیزرویارویی دو قدرت نا همطراز و غیر متوازن است که طرف ضعیف تر ضمن اجتناب از مواجهه با نقاط قوت طرف مقابل، با تکیه بر عوامل قوت خود،نقاط ضعف دشمن را مورد حمله قرار می دهد.
عناصری که در این تعریف به چشم می خورد موارد زیر است:
الف( اصل نبرد، نامتقارن و ناهمطراز است که یک طرف تکنولوژی برتر و تسلیحات پیشرفته تر دارد و طرف دیگر، از آن امکانات برخوردار نیست، ولی نقاط قوت دیگری همانند معنویت، شجاعت و ایثار و شهادت طلبی دارد.
ب) طرف برتر در عین داشتن قدرت دارای نقاط ضعف خاصی است، مانند تجاوزگر بودن،اضطراب داشتن، ترس از مرگ، اهداف سست و کوچک و یا پست و ناچیز داشتن و مانند آن.
ج) شناسایی نقاط قوت و ضعف دشمن و به کارگیری نقاط قوت نیروهای خودی در برابرنقاط ضعف نیروهای دشمن، با بهره گیری از روشهای تکنیکی و تاکتیکی در این نبرد.
د) شناسایی امکانات قابل افزایش مادی و معنوی جبهه خودی و برنامه ریزی مدبرانه برای انتخاب بهترین روش استفاده از امکانات با حداکثر بهره گیری؛ همانند آنچه در ابعادمختلف فرماندهی دفاع مقدس شاهد آن بودیم.نمونه های بسیاری از این نوع نبرد در گذشته و حال وجود داشته است. بسیاری ازنبردهای صدر اسلام، نبرد دفاع مقدس و نیز مقاومت 33 روزه لبنان علیه نیروهای متجاوزصهیونیستی، از نمونه های بارز نبرد نا متقارن هستند.
* ساختار کنگره و بویژه کمیته علمی بر چه اساسی سامان یافته است و چه ویژگی هایی دارد؟
** ستاد کنگره، از تعدادی صاحب نظران به ریاست رئیس محترم ستاد حوزه نمایندگی شکل گرفته است. این ستاد کمیته های چندی از جمله کمیته علمی، کمیته اجرایی و کمیته تبلیغات و روابط عمومی دارد که شرح وظایف کمیته ها در ستاد تصویب وبه آنها ابلاغ شده است. این کمیته ها هم اکنون فعال هستند.
وظیفه کمیته علمی کنگره بر عهده پژوهشکده تحقیقات اسلامی سپاه گذاشته شده، مانیز بلافاصله با همکاری و مشارکت همکاران متخصص و توانمند این کمیته را راه اندازی نموده و برنامه های آن را به ستاد حوزه و نماینده محترم ولی فقیه ارائه کردیم. این برنامه ها پس از تصویب مبنای عملی قرار گرفتند. در حال حاضر این کمیته دارای پنج کار گروه به شرح زیر، است:
1 - مفهوم شناسی(چیستی و مراتب؛ اصول و مبانی؛ شاخص ها و ویژگی ها)
2 - عوامل و موانع معنویت از نظر اسلام.
3 - آثار و کارکردهای معنویت.
4- وضعیت شناسی معنویت در سپاه.
5 - رهیافت های معنویت در سپاه.
عناوین کلی و سر فصل های هر کار گروه نیز مشخص شده، از جمله:
1 - فراخوان مقاله و دیگر کارهای پژوهشی؛
2 - سفارش مقاله به فضلا و دانشمندانی که در کمیته انتخاب و معرفی شده اند؛
3 - مصاحبه با برخی از بزرگان، مراجع، علما و صاحب نظران در آن موضوع؛
4 - جمع آوری آثاری که در این رابطه تا به حال تهیه شده است.
*آنچنان که اعلام شده، این کنگره در سطح عالی برگزار می شود و مخاطب آن همه نیروهای انقلابی هستند. پس چرا برگزار کننده آن سپاه و نمایندگی ولی فقیه در سپاه است؟
** امروز سپاه به یک نهاد و سازمان مقتدر، توانمند به لحاظ علمی و عملی ونفوذناپذیر در آمده تا جایی که فکر حمله به جمهوری اسلامی ایران را از دشمنان انقلاب و استکبار گرفته است، لکن هویت اصلی سپاه به معنویت است، اقتدار و توانمندی آن هم به لحاظ معنویت است. از طرفی خط مقدم پاسداری از انقلاب را سپاه و بسیج در اختیار دارد. بنابراین شایسته است، سپاه بیشتر و بیشتر از هر کس، نسبت به این اصل پیش قدم و پرچم دار باشدو تدبیر و دستور رهبری و فرماندهی کل قوا را به صورت کاملاً علمی و مبنایی تبیین کند ودر مرحله عمل هم همه الزامات آن را فراهم کند.
* انتظار شما از مخاطبان این نشریه و دیگر اصحاب قلم و فرهنگ و اندیشه نسبت به تعامل با کنگره مزبور چیست؟
** یکی از شاخص های پاسداری، ولایت محوری است و مقام معظم رهبری هم ازهمگان خواسته اند با تقویت و گسترش معنویت، سپاه را حفظ کنند. لذا یقین دارم که همه پاسداران بویژه روحانیون معزز، مربیان و استادان ارجمند، فرماندهان و مدیران دلسوزمراکز آموزشی بیش از دیگران در این موضوع احساس مسئولیت می کنند و می کوشندنسبت به این دستور و تدبیر مقام معظم رهبری، نقش خود را به بهترین نحو ایفا کنند. اکنون که نماینده ایشان پرچم دار و محور این حرکت شده اند از همه عزیزان انتظار می رود با ارائه نتیجه تحقیقات، تجربیات، مقالات علمی و بیان الزامات معنویت در سپاه این کنگره را که ان شاء الله سرآغاز یک تحول عظیم خواهد شد کمک و همراهی کنند و در کنار آثار علمی از ارائه پیشنهادها و انتقادات خود این کنگره و بویژه کمیته علمی آن را بهره مند سازند.
* منظور شما از «شروع یک تحول و اقدامات بعدی» چیست؟
** این کنگره فقط در پی تبیین علمی نقش معنویت در نبرد نامتقارن نیست،بلکه می خواهد با این اقدام علمی، مقدمات راهبردی عملی را در سپاه فراهم کند.لذاجهت گیری مباحث همه کار گروه ها علاوه بر مباحث نظری رسیدن به یک راهکار عملی است. بعلاوه کار گروه پنجم که «ارائه راهبردی عملی است« از زمان برگزاری کنگره شروع می شود.