تلاش برای نجات ناتو

احسان حسینی
اجلاس دو روزه ناتو در فرانسه و آلمان که در روزهای سوم وچهارم ماه جاری میلادی برگزار شد، به علت چالش های متعدد و مطالبات پنهان اعضا، به تدابیری دست یافت که بیشتر به مدیریت مشکلات تکیه داشت.
کشورهای اروپایی و بویژه آلمان و فرانسه، انگیزه فعالی برای افزایش نیرو در افغانستان از خود نشان نمی دهند که سه نشست اخیر گواه آن است. از سوی دیگر برای هرگونه همکاری جدید خواستار امتیازاتی از آمریکا هستند که صرفا به موضوع ناتو و افغانستان محدود نمی شود.
آلمان و فرانسه شرایط جدید جهانی را چنین ارزیابی می کنند که بتوانند چه در اروپا و یا حوزه های همکاری جهانی با آمریکا، سهم بیشتری نسبت به انگلیس را به خود اختصاص دهند و موقعیت بالاتری کسب کنند. فرانسوی ها با کسب فرماندهی ناتو، تا حدودی خود را راضی کردند ولی آلمانی ها از نتایج و پاسخ های آمریکا ناراضی هستند. بدیهی است که این دو کشور، موقعیت ویژه ای در اروپا داشته و در تعامل و مناسبات با روسیه، نارضایتی خود را جبران خواهند کرد. دغدغه های امنیتی روسیه نسبت به استقرار سپر دفاع موشکی در شرق اروپا و ابراز تمایل علنی برای نوسازی گسترده تسلیحات ارتش خود و یا حفظ بخشی از توان هسته ای در قالب مذاکرات جدید سالت، نیز سایه ای بر نشست ناتو داشت و پذیرش گفت وگوهای جدید شورای ناتو با روسیه از جمله مصوبات دیگر نشست ناتو بود تا مسیر چالش های موجود بین روسیه و آمریکا را مدیریت کند.
با اینکه اعضای ناتو استراتژی اوباما در افغانستان را تایید کردند و مقرر گردید تا نیروهای جدیدی به افغانستان اعزام کنند ولی نیروهای جدید، عمدتاً در بخش های آموزشی و غیر عملیاتی اختصاص می یابند و بار عملیاتی و نظامی هنوز بر دوش آمریکا قرار دارد، که باید به استقبال عملیات های بهاره طالبان بروند. نکته جالب در بیانیه ناتو این است که هماهنگ با سیاست های آمریکا در افغانستان، عملکرد ایران را در افغانستان به عنوان یک خطر ارزیابی کرده تا در یک پیشدستی طلبکارانه، فضای روانی مذاکره با ایران را در همان مدل عراقی مذاکره فراهم می کند.
مصوبات مأموریتی ناتو در اواخر دهه نود، مهمترین تجربه عملی خود را در افغانستان در بوته آزمایش قرار داده و در نقطه عطف حیثیتی قرار گرفته تا از یک ساختار نظامی بین المللی که همواره ابزار اجرای سیاست های آمریکایی بوده، به یک قابلیت در کارکردهای غیرنظامی و دولت سازی و مردم سازی نیز دست یابد. استراتژی آمریکا تلاش می کند در کنار مولفه های نظامی برای امنیت سازی ، به بخش های دیگر اقتصادی و اجتماعی نیز در افغانستان بپردازد و بودجه 600 میلیون دلاری برای آموزش ارتش، پلیس و برنامه های توسعه غیرنظامی منظور شده است و موافقت ناتو با این استراتژی نیز به جهت تقویت مولفه های موفقیت در مأموریت های ناتو است.
حاصل نشست دو روزه ناتو عمدتا با ماهیت مهار چالش ها و بالابردن شانس نجات ناتو و آمریکا در افغانستان است که در عین حال در درون مصوبات ، چالش و موانع مهمی نیز وجود دارد که سرنوشت و نتیجه عملی آن را شکل می دهد.