دیگر نفتى نیستم! /محمد کاظم انبارلویى
ایران در سال 85 بیش از 4 میلیارد و 173 میلیون دلار بنزین از 16 کشور جهان خریدارى کرد. این خبرى بود که اکثر خبرگزارىها روز شنبه گذشته منتشر کردند . خبر خیلى تکاندهنده است! هر کس که این خبر را مىشنود از خود مىپرسد بیش از 100 سال است از کشف و تولید نفت در ایران مىگذرد، چرا باید ایران از 16 کشور جهان فرآورده نفتى وارد کند.
چرا کشورهایى که حتى نفت ندارند در فهرست صادرکنندگان بنزین به ایران هستند اما ایران که خود دومین کشور تولید کننده نفت در اوپک است باید نیازهاى خود را وارد کند.
آیا با همین 4 میلیارد و 173 میلیون دلار نمىشود پالایشگاه ساخت، اشتغال ایجاد کرد و از خروج میلیاردها دلار ارز جلوگیرى کرد؟
واقعا چه پاسخى به این سوالات است؟ ما هر روز خبرهاى خوشى از تولید کالاهایى در داخل داریم که با ورود آن به بازار جلوى خروج میلیونها دلار ارز از کشور گرفته مىشود. اما در مورد بنزین چرا از مجموعه عظیم شرکت ملى نفت صداى امیدوار کنندهاى از یک متخصص دلسوز درنمىآید و دلارهاى نفتى را به تاراج مىدهیم؟!
ما اکنون در دستیابى به تکنولوژىهاى پیشرفته در جهان بویژه در زمینه هستهاى قلههاى رفیعى را فتح کردهایم آن هم در زمانى که تمام دنیا در برابر ما ایستادهاند چرا در زمینه نفت و انرژى دستهایمان را بالا بردهایم و میلیاردها دلار را به حلقوم اجانب مىریزیم!
پاسخ این سوالات را در یک جمله جناب آقاى بیژن نامدار زنگنه وزیر محترم سابق نفت دیروز در مصاحبه با روزنامه اعتماد داده است.
وى مىگوید: “تولید بنزین براى ما صرفه اقتصادى ندارد. همان بهتر که وارد کنیم. ساخت پالایشگاه در ایران اقتصادى نیست!”
واقعا این پاسخ به سوالات یاد شده کارشناسانه است.
اگر تولید بنزین به طور اخص و دیگر فرآوردههاى نفتى در داخل صرفه اقتصادى ندارد، باید شرکت ملى نفت و شرکت ملى پالایش و پخش فرآوردههاى نفتى از زیاندهترین شرکتهاى دولتى باشند. اما شرکت ملى نفت فقط در سال 84 در صورتهاى مالى خود بیش از 12 میلیارد دلار سود نشان داده است!
بارها گفتهام بیایید قیمت تمام شده یک لیتر بنزین را در داخل و نیز قیمت تمام شده یک لیتر بنزین وارداتى را که با نفت معاوضه مىکنید محاسبه نمایید تا معماى بنزین براى همیشه حل شود، اما گوش شنوایى براى طى این مسیر عقلایى و این راهحل ساده براى پاسخ به معماى بنزین پیدا نشد.
وزیر محترم نفت سابق هر تخصصى داشته باشد قطعا در مورد مسائل مالى و محاسباتى چیزى نمىداند. شاهد این مدعا را در زیر اشاره مىکنم.
آقاى بیژن نامدار زنگنه بیش از یک دهه در وزارت نفت به عنوان وزیر خدمت کرده است. وى قطعا در سالهاى 78 تا 83 وزیر نفت بوده اما هیچ اطلاعى از زیر مجموعه خود به لحاظ مالى و محاسباتى ندارد. به عنوان مثال در شرکت نیکو که یکى از دهها شرکت زیرمجموعه نفت است و اتفاقا دستاندرکار سواپ و واردات بنزین هم مىباشد، در سال 78 سود پیشبینى شده شرکت در بودجه 000/583 دلار مىباشد در حالى که همان سال 000/060/83 میلیون دلار سود کرده است، بدون اینکه یک دلار آن را به خزانه بریزد! در سال 79 سود پیشبینى شده این شرکت 000/700 دلار بوده است حال آنکه سود تحقق یافته آن 000/662/112 دلار بوده است!
در سال 80 همین شرکت سود پیشبینى شده در بودجه کل کشور را عدد 000/900 دلار نشان مىدهد در حالى که سود تحقق یافته آن 000/534/65 دلار بوده است همچنین سالهاى بعد تا سال 83 همین اطلاعات دروغ در بودجه کل کشور وجود داشته است.(1)
در سال 83 بنا به گزارش رسمى تفریغ بودجه بیش از 6 میلیارد دلار از فروش نفت خام نه در درآمد عمومى بودجه واریز شده و نه در حساب ذخیره ارزی! و جناب آقاى زنگنه تا کنون پاسخى براى این مغایرت نداده است.
از این ردیف اخبار بسیار است، که از حوصله این مقال خارج است.
روزنامه اعتماد دیروز از قول آقاى زنگنه در تیتر اول صفحه 14 خود نوشت: “دیگر نفتى نیستم”(2)
باید گفت گزارشات حسابرسى و گزارش تفریغ نشان مىدهد ایشان از اول هم نفتى نبودند!
لذا اظهارنظر وزیر محترم سابق نفت در مورد اینکه تولید بنزین براى ما صرفه اقتصادى ندارد کارشناسانه نیست. گزارشات دقیق حسابرسى دیوان محاسبات نشان مىدهد که قیمت تمام شده بنزین وارداتى که با نفت معاوضهاى به دست مىآید براى شرکت ملى نفت 52 ریال مىباشد(3) و بنزین تولید داخل 170 ریال (4) و تمام این ارقام مستند به صورتهاى مالى شرکت ملى نفت است.
حال باید آقاى وزیر محترم سابق نفت پاسخ دهد، بنزینى که با این ارقام یاد شده در داخل تولید مىشود و یا وارد مىشود آیا صرفه اقتصادى دارد یا نه ؟! البته بنزین وارداتى ارزانتر است به همین دلیل سود شیرینترى دارد. دلیل آن هم این است که بنزین تولید داخل با نفت 3 دلارى تهیه مىشود و بنزین معاوضهاى وارداتى با قیمت نفت بشکهاى کمتر از یک دلار(!5)
اما این طور نیست که تولید بنزین در داخل، صرفه اقتصادى نداشته باشد.
پىنوشتها:
1- نگاه کنید به سرمقاله رسالت تحت عنوان باغ مال کیست و باغبان چه مىکند 18/12/83
2- اعتماد 31/2/86 ، صفحه 14
3- گزارش ویژه تفریغ نفت سال 83
4-رجوع شود به ضمیمه پیوست شماره 2 بودجه سال 85
5- رجوع کنید به حساب سود و زیان شرکت ملى نفت در سال 82 و نیز صورتجلسه هیئت مدیره شرکت ملى نفت در خصوص نرخ فروش نفت خام به شرکت ملى پالایش و پخش
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
