لبنان در آستانه جنگ داخلی/جمشید سلمانیان

دیروزعملیات مجازات فلسطینیان در لبنان به روز سوم کشید. ادامه و تشدید این عملیات به بهانه سرکوب گروهى که گفته مى شود با القاعده ارتباط دارد زنگ خطر لغزش لبنان به سوى جنگ داخلى دیگرى را به صدا در آورده است. درحال حاضر این عملیات تنها به اردوگاه آوارگان فلسطینى نهرالبارد در حومه شهر بندرى طرابلس در شمال لبنان محدود بوده اما به گفته تحلیلگران بعید نیست که ادامه سرکوب 30 هزار فلسطینى ساکن این اردوگاه - که در آن از توپخانه نیز استفاده مى شود- باعث کشیده شدن دیگر گروهها و فرقه هاى مسلح لبنان به این درگیر شود. درگیرى میان ارتش لبنان و اعضاى گروه فلسطینى فتح الاسلام در این اردوگاه روز یکشنبه آغاز شد از تعداد تلفات این درگیرها آمار مختلفى منتشر شده اما تا زمان درج نوشتار احتمالا آمار کشته هاى ناشى از آن به یکصد تن رسیده است. شدت این درگیرى ها به حدى است که دیروز یک کاروان امدادى سازمان ملل به هنگام ورود به اردوگاه هدف قرار گرفت ودست کم یک تلفات داد.در خبرها آمده بود با تشدید درگیرى و استفاده ارتش لبنان از توپخانه علیه ساکنان اردوگاه، هزاران نفر از خانه و کاشانه خود فرارى و آواره شده اند. این در حالى است که لبنان هنوز از زیر بار فشار آوارگى هزاران نفر در حمله تابستان گذشته اسرائیل به این کشور کاملا کمر راست نکرده است. عده اى این حادثه را به نوعى با مسئله دادگاه رسیدگى به ترور رفیق حریرى نخست وزیر سابق لبنان مربوط مى دانند و مدعى هستند سوریه این گروه را براى تاثیر گذارى بر دادگاه حریرى ایجاد کرده است.ولید جنبلاط رئیس حزب سوسیالیست ترقیخواه دروزى لبنان روز گذشته در اظهاراتى ،حوادث امنیتى اخیر لبنان را به مواضع سوریه در ارتباط با لبنان نسبت داد و گفت این گروه را سوریه به لبنان اعزام کرده است.

با اینکه از گروه فتح الاسلام سابقه چندانى در دست نیست وزارت خارجه آمریکا این گروه را “گروه تندرو خشونت طلب “ نامیده و اعلام کرده است : تندروهاى خشونت طلب در این اردوگاه بوده‌اند و حمله ارتش لبنان به این اردوگاه روشى قانونى براى مبارزه با این تندروها است. اما یکى از ساکنان اردوگاه نهر البارد در تماسى تلفنى با شبکه تلویزیونى الجزیره گفت ارتش لبنان در حال قتل عام ساکنان این اردوگاه است. او گفت ارتش ساختمانهاى مسکونى را در حالى مردم داخل آنها هستند هدف قرار مى دهد. وى سوال کرد آخر کودکان، زنان و پیران چه گناهى مرتکب شده اند که باید این گونه به خاک و خون کشیده شوند؟در سراسر لبنان 12 اردوگاه براى حدود 400 هزار آواره فلسطینى وجود دارد و بر اساس معاهده اى که در سال 1969 میلادى منعقد شد ارتش لبنان حق ورود به این اردوگاهها را ندارد و اداره این اماکن به سازمان آزادیبخش فلسطین سپرده شده است. خبر بدى که ارتش لبنان هم از آن آگاه است این است که در این اردوگاهها چیزى که به راحتى قابل دسترسى است اسلحه است.

اگر این درگیرها - که از پایان جنگ داخلى لبنان در 17 سال قبل بدترین در نوع خود بوده - ادامه یابد و اگر فلسطنیان و دیگر گروههاى حامى آنان در لبنان وارد عمل شوند ممکن است ارتش لبنان مجبور به “اشغال” این اردوگاهها شود. که در آن صورت درگیریهاى سنگین تر و خونریزى هاى بیشتر اجتناب ناپذیر بوده و تبعات سیاسى آن براى دولت لبنان که از ثبات چندانى برخوردار نیست غیرقابل جبران خواهد بود. به گزارش تلویزیون سى ان ان این دولت از یک طرف با بحران سیاسى داخلى مواجه است که طى پنج ماه گذشته کشور را فلج کرده است. چند وزیر از کابینه خارج شده اند و مخالفان این دولت را غیر قانونى مى دانند. مفسر سى ان ان مى گوید بیروت بر اثر تظاهرات و تنشهاى سیاسى عملا فلج شده و هم اینکه دولت لبنان علاوه بر این مشکلات اینک با یک مشکل جدید نیز مواجه شده است . در این میان در حالى که کشورهاى منطقه از جمله ایران براى جلوگیرى براى جلوگیرى از بروز فاجعه و احیانا جنگ داخلى در لبنان وارد عمل شده اند حمایت آمریکا از عملیات ارتش لبنان علیه آوارگان فلسطینى در لبنان - و نه تشویق براى حل مسالمت آمیز بحران جدید - تعجب برانگیز مى نماید .