مذاکره‌اى در کار نیست/عباس خسروانی

وقتى که جمهورى اسلامى ایران اعلام کرد که درخواست رسمى دولت آمریکامبنى بر مذاکره درخصوص مسائل عراق راپذیرفته است عده‌اى تصور کردند که پس ازگذشت 28 سال روابط دو کشور از سر گرفته خواهد شد. بعضى از روزنامه‌ها به این موضوع دامن زدند و از شکسته شدن تابوى گفتگو و مذاکره دو کشور نوشتند و این‌گونه القا کردند که ایران راه دوستى و همکارى با آمریکا را در پیش گرفته است. اما سخنان مقام معظم رهبرى در مشهد به تمام این جوسازى‌ها پایان داد. با استناد به سخنان معظم‌له به خوبى مشخص است که مذاکره به معناى عرف دیپلماتیک آن در کار نیست. مذاکره در ادبیات رایج بین‌الملل یعنى نوعى بده بستان که طى آن دو طرف براى کاستن از اختلاف‌هاى خود و به قصد رسیدن به یک موضع مشترک درباره یک یا چند موضوع با دیدى مثبت و مسالمت‌آمیز پاى میز مى‌نشینند. مقام معظم رهبرى اسفند سال 80طى سخنانى فرمودند: “مذاکره با که؟ و بر سر چه؟ مذاکره براى رسیدن به یک قدر مشترک است. دو طرف باید همدیگر را قبول داشته باشند یک حد وسطى هم وجود داشته باشد و مذاکره کنند تا به این حد وسط برسند. آن طرفى که اصلا شما را قبول ندارد، با اصل وجود شما به عنوان جمهورى اسلامى طرف است با او چه مذاکره‌اى مى‌توانید داشته باشید؟” جمهورى اسلامى ایران به دلایل فراوان حاضر به مذاکره با آمریکا نخواهد بود. به عده‌اى که تصور مى‌کنند نشست سه جانبه ایران، عراق و آمریکا در 7 خرداد آغاز برقرارى رابطه با آمریکاست باید گفت که سخت در اشتباهند. ایران جز به خاطر امنیت ملت مسلمان عراق و گوشزد کردن وظایف اشغالگران در قبال عراق در این نشست رودررو شرکت نکرده است و این شرکت هرگز به معناى نفى سیاست خود مبنى بر عدم مذاکره با آمریکا نیست. رهبر معظم انقلاب در جمع مردم مشهد فرمودند: “آنها که خیال مى‌کنند جمهورى اسلامى ایران سیاست مستحکم، منطقى و صددرصد قابل دفاع خود در نفى مذاکره با آمریکا را عوض کرده است، اشتباه مى‌کنند.”‌بنابراین آنچه که در 7 خرداد صورت مى‌گیرد، مذاکره به معناى عرف دیپلماتیک آن نخواهد بود، بلکه طبق فرمایشات مقام معظم رهبرى از حد اتمام حجت و یادآورى وظایف دولت اشغالگر به آن فراتر نخواهد رفت. جمهورى اسلامى در این نشست به آمریکایى‌ها یادآورى خواهد کرد که تنها حضور آنان در عراق است که امنیت این منطقه را به خطر انداخته و لذا خروج آنان شرط اصلى بازگشت امنیت است. بى‌شک آمریکایى‌ها در صورت پذیرش تذکرات جمهورى اسلامى و عمل به آنها از این نشست سود خواهند برد. این نشست درصورتى موفق خواهد بود که آمریکایى‌ها با اذعان به شکست سیاست‌هاى خود در عراق براى تصحیح روند جارى و کمک به ملت و دولت عراق اراده جدى داشته باشند. جمهورى اسلامى همچنان معتقد است تا زمانى که دولت آمریکا از سیاست‌هاى خصمانه خود علیه ایران دست برندارد و از سیاست‌هاى گذشته خود از ملت ایران عذرخواهى نکند، نشستن پشت میز مذاکره و گفتگو درخصوص روابط فیمابین بى‌معنا خواهد بود اگرچه آمریکایى‌ها در ظاهر ازتغییر سیاست‌هاى 28 ساله خود صحبت کرده‌اند اما عملکرد آنان خلاف صحبت‌هایشان را ثابت مى‌کند و این موضوع نشان از عدم آمادگى این دولت براى مذاکره با ایران دارد. با وجود شرایط فعلى حتى اگر گفتگویى هم صورت بگیرد بى‌نتیجه خواهد بود هرچند که مقام معظم رهبرى مذاکره با آمریکا را به طور مطلق و بدون هیچ‌گونه استثنایى نفى کرده‌اند. ایران در 7 خرداد حتى در خصوص مسئله عراق که گفته شده تنها موضوع مذاکره است مذاکره نخواهد کرد بلکه همان‌طور که گفته شد یادآورى وظایف دولت اشغالگر و اتمام حجت با آنان است یا به فرموده مقام معظم رهبرى “مذاکره با ظالم این است که بگویند فلان فلان شده چرا اینقدر ظلم مى‌کنی؟”(12/8/72) ما به آنها خواهیم گفت که هرچه زودتر باید عراق را ترک کنند چرا که در غیر این صورت در باتلاق عراق خفه خواهند شد. این بزرگترین کمک ایران به آمریکایى‌ها خواهد بود. آنان که باشنیدن خبر مذاکره ایران و آمریکا لبخند بر لبانشان نشسته باید بدانند که در 7 خرداد مذاکره‌اى در کار نیست و جمهورى اسلامى هنوز بر آرمان‌هاى خود پایبند است.