حوزه علمیه و آینده‌نگری

فتح‌الله پریشان
مقام معظم رهبری در دیدار اخیرشان با جمعی از اساتید، مدیران و طلاب حوزه های علمیه قم ،مشهد و اصفهان آینده نگری، مدیریت تحول، برنامه ریزی علمی، بازنگری در متون آموزشی، سیاستگذاری متناسب با نیازهای علمی حوزه ها و ترسیم چشم انداز آینده و اهتمام بیش ازپیش به کرسی های آزاد اندیشی علمی را از ضرورت های اساسی ادامه حرکت روبه رشد و افزایش نفوذ و تاثیرگذاری حوزه های علمیه بیان کردند.
تاریخ و فرهنگ سیاسی اجتماعی مردم عزیز ایران نشانگر احترام ویژه به روحانیت و طلاب علوم دینی است که با پشت کردن به ذخارف دنیوی و نفسانی، راه پرزحمت و ناهموار تزکیه نفس، تهذیب اخلاق و تعلم و تعلیم علوم اسلامی را برخود هموار می سازند تا بتوانند در فردای جامعه خود راهنمایی دلسوز و راهبر جامعه به سوی سعادت و ساحل نجات باشند.
از این رو، طلاب علوم دینی و فضلای جوان در سازندگی و آینده جامعه و در وسعتی کوچکتر حوزه علمیه موثر هستند و هر یک به فراخور ظرفیت و استعدادهای خود ایفای نقشی را به عهده دارند و چون حوزه موجودی زنده و بالنده است و چنین نقش های مهمی در ابعاد مختلف سازندگی مادی و معنوی جوامع انسانی به عهده دارند، باید آینده نگر ، برنامه ریز و سیاستگذار برای فردای روشن جامعه خود باشند. پویایی و نشاط حوزه های علمیه امروز بدون شک مرهون نگاه های تیزبینانه و آینده نگر گذشتگان ما است والا نسل امروز نمی توانست برخوان نعمت علوم حوزوی و اندیشه های سترگی مثل عرفان ابن عربی ها، فلسفه ملاصدراها، فقه صاحب جواهرها و سیاست امام خمینی(ره) بنشیند و میراث دار توارث ارزشمند حوزوی باشد. اما ماهیت نیازها و ضرورت های عرصه حاضر به دلیل پیشرفت های گوناگون آن در عرصه های مختلف، متفاوت از گذشته شده و به عبارت دیگر علوم حوزوی باید براساس ضروریات روز و از طریق ملزومات و ابزار جوانبی آن از قبیل فناوری های متعدد صنعتی و الکترونیکی در وسعتی به مراتب بیشتر از یک روستا و شهر در گذشته و با سرعتی فراتر از نور و صوت عرضه گردد والا کسانی از این خلا استفاده بلکه سوء استفاده خواهند کرد که به این دانش ها و علوم پیشرفته مسلط و به نیاز روز بشر واقف ترند.
براین اساس اگر مقایسه ای بین صحبت های مقام معظم رهبری در جمع علما و اعاظم حوزه در مورخه 30/11/1370 با بیانات ارزشمند اخیرایشان انجام دهیم، خواهیم دید که تقریبا عناوین ، سرفصل ها و دغدغه های یکسانی میان آنها وجود دارد و متاسفانه بعد از قریب به 61 سال هنوز به مرحله ای نرسیده ایم که رهبری فرزانه انقلاب افق های دورتر و جدیدتری را پیش روی اصحاب و مدیران حوزه و کلا متصدیان دستگاه آموزش کشور قرار دهند. البته مقصود انکار زحمات انجام شده و فرایندهای روبه رشد در این مدت نیست بلکه اصرار به پیگیری مصرانه این فرمایشات است که بایستی بدون فوت وقت از این فرصت مغتنم استفاده کرد و الا «اگر این آینده نگری امروز در حوزه قم انجام نگیرد و به وضع موجود راضی باشیم، ... فردا یا حوزه ای نداریم یا حوزه ای رو به انحطاط خواهیم داشت.»