عاقبت روشن است/صالح اسکندرى
آیتالله ملا محمدکاظم خراسانى (1329 - 1255 هجرى قمری)، آخوند و صاحب کفایه چند ماه پیش از درگذشتش که هنوز به عنوان یکى از راز و رمزهاى تاریخ معاصر ایران مبهم مانده است در تلگرافى به مجلس شوراى ملى مىنویسد: ”تمام مجاهدات و زحمات چند ساله در استحکام مشروطیت تحمل شد براى حفظ استقرار مملکت اسلامى و ترویج شریعت و شرع اسلام و دفع ظلم و بسط عدل و امر به معروف و نهى از منکر و ترفیه حال رعیت. جماعتى این مطالب را از لوازم مشروطیت دانسته و مىداند. لکن اتصالا به واسطه سوءاستعمال و داخل شدن اشخاص مفسد در امور مملکت و اعمال اغراض مانده تا کنون نتیجه بدى داده و موجب تنفر عموم را فراهم و مشروطیت را بدنام و تا به حال مکررا و کتبا و تلگرافا جمیع این مفاسد را خاطرنشان اولیاى دولت و وکلاى ملت نمودهام، همه را به مسامحه گذرانیده، در مقام اصلاح مفاسد وتدارک مافات برنیامدید. دفاع و نهى اکید از منکرات نفرمودید. عاقبت وخیم خواهد بود...”(1)
بیش از صد سال است که از قصه قانونگذارى در ایران مىگذرد. در نهضت تنباکو به رهبرى آیتالله میرزاى شیرازى زمزمههاى عدالتخانه خواهى مطرح شد و هر روز بر وسعت آن در این زادبوم افزوده گشت.نهضت عدالتخواهانه ملت ایران با هجرت “صغری” و “کبری” علما وارد مرحله جدى شده. مظفرالدین شاه و وزیر خائن او “عینالدوله” وادار به عقبنشینى شدند و سرانجام در 18 شعبان 1324 هـ .ق نخستین دور مجلس شوراى ملى گشایش یافت. رهبران نهضت عدالتخواهى ملت ایران از ابتدا موکدا بر حفظ اسلام و لوازم شریعت در پیامهاى خود تاکید کردند و اساس مشروطیت را به خاطر حفظ مملکت مسلمین و گسترش شریعت اسلام فرض نمودند. در هیچ یک از متون باقیمانده از رهبران روحانى مخالف و موافق مشروطه نمىتوان تاکید بر حفظ اسلام را نیافت. آنجا که بیم انحراف براى همه علما ملموس شد یکصدا خواستار اصلاح مفاسد شدند و عاقبت را وخیم خواندند. مرحوم میرزاى نائینى به جمعآورى نسخههاى کتاب “تنبیه الامه و تنزیه المله” پرداخت و آیتالله عبدالله مازندرانى و ملامحمدکاظم خراسانى از حمایتهاى گذشته خود برگشتند.
در واقع تاریخ قانونگذارى در ایران با دیانت و فرهنگ شیعى جامعه ایران کاملا عجین است و هر جا که نوعى انفکاک رخ داده در اولین مرحله تجربه قانونگذارى شکست خورده است. نمایندگان و وکلاى مجلس، آنجا که مقید به الزامات شریعت بودند در میان مردم نیز جایگاه خود را به دست مىآوردند. اما دوریوکلاى مجلس از دیانت همان، عزلت و واپسزدگى آنان از اجتماع همان؛ حتى روشنفکرانى چون سید محمدجواد طباطبایى در آسیبشناسى این موضوع به فقدان پروسه عرفىسازى فقه و قانونى کردن گزارههاى فقهى در ابتداى مشروطه اشاره کردهاند.
اما امروز هفتم خرداد سالروز افتتاح مجلس شوراى اسلامى است. 27 سال پیش در چنین روزى همزمان با ولادت پیشواى متقیان حضرت على علیهالسلام اولین دوره مجلس شوراى اسلامى با پیام بنیانگذار جمهورى اسلامى حضرت امام خمینی(ره) گشایش یافت. تا به امروز هفت دوره از مجلس شوراى اسلامى تشکیل شده فرایند تقنینى مسیر طبیعى خود را در فضاى اسلامى - ایرانى با فراز و نشیب طى کرده است. در این سالها این مفروض به اثبات رسیده است که تنها نمایندگانى در میان مردم جاى دارند که بتوانند اعتماد دینى جامعه را جلب نمایند.
به تعبیر مقام معظم رهبرى :”مردم همیشه طرفدار نمایندگان با ایمان،خدمتگزار، عدالتخواه، امین و تلاشگر در راه عزت و استقلال کشورند و در هر دوره کسانى را که داراى این ویژگىها دانستهاند، به نمایندگى برگزیدهاند.”(2) تشکیل مجلس شوراى اسلامى در پى سالها قانونگذارى در مجلس شوراى ملى حاکى از این واقعیت بود که شریعت در متن رفتار سیاسى جامعه ایرانى گنجیده است و براى زندگى در فضاى سیاسى کشور راهى به جز التزام نظرى و عملى به اسلام نیست. همان چیزى که به عنوان یکى از شرایط اصلى نمایندگى مجلس در قانون اساسى ذکر شده است. اما امروز در کشور مجلسى به نام اصولگرایى تشکیل شده است که وکلاى آن با شعار عدالت وارد مجلس شدهاند. این شعار یادآور عدالتخواهى ملت ایران در صد سال گذشته است. عدالت براى همیشه در ایران خواهد ماند وتنها با عدالت مىتوان حکومت کرد. اشارهاى گذرا به مهمترین مصوبات دور هفتم مجلس شوراى اسلامى قادر است میزان التزام این مجلس به شعار عدالت و اصولگرایى را براى عموم بنمایاند. هر چند عموم مردم از مجلس هفتم به نیکى یاد مىکنند. طرح تثبیت قیمتها، طرح دستیابى به فناورى هستهاى صلحآمیز،طرح منطقى کردن نرخ سود تسهیلات بانکى متناسب با نرخ بازدهى در بخشهاى مختلف اقتصادی، طرح تسهیلات ازدواج جوانان، طرح ساماندهى مد و لباس، طرح الزام دولت به اجراى نظام هماهنگ پرداخت مستمرى بازنشستگان، طرح حمایت از حقوق و مسئولیتهاى زنان در عرصههاى داخلى و بینالمللى و ... پر واضح است که این مصوبات پیشنهادى از سوى مجلس هفتم همه در راستاى شعار بنیانگذاران قانونگذارى در ایران یعنى “حفظ استقرار مملکت اسلامى و ترویج شریعت و شرع اسلام و دفع ظلم و بسط عدل و امر به معروف و نهى از منکر و ترفیه حال رعیت” بوده است. حرکت مجلس هفتم در یک پارادایم ذهنى سابقهدار در ایران صورت مىگیرد و مبتنى بر نگاه اصولگرایانه نمایندگان مجلس شوراى اسلامى است. تا زمانى که این پارادایم در فضاى گفتمانى کشور حضور و بروز داشته باشد عاقبت روشن خواهد بود.
به هر حال بیست و هفتمین سالروز تاسیس مجلس شوراى اسلامى را باید به همه نمایندگان مجلس که عصاره ملت ایران هستند، تبریک گفت.
والسلام
پىنوشتها:
1 - مذاکرات دارالشوراى ملی، جلسه شنبه 21 شوال 1329 روزنامه مجلس، سال پنجم ، شماره 37 ، 28 شوال 1329 صفحه 2
2 - پیامده مادهاى مقام معظم رهبرى به مناسبت افتتاح هفتمین دوره مجلس شوراى اسلامى
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
