امپراتوری شیطانی

پس از پایان جنگ جهانی دوم و پیدایش جهان دو قطبی، ایالات متحده تلاش کرد تا با سرمایه گذاری گسترده در بخش تسلیحات هسته ای و اتمی، از تهدیدات احتمالی بلوک شرق جلوگیری کند. هواپیماهای حامل بمب های هسته ای، زیردریایی های حامل کلاهک هسته ای و در نهایت، موشک های بالستیک، سه عنصر اساسی کاربرد زرادخانه های کشتار جمعی ارتش آمریکا به شمار می رفتند. اما با پایان جنگ سرد و فروپاشی ابرقدرت شوروی، سرمایه گذاری های هنگفت این بخش، با کاهش روبه رو نگردید، چراکه کارشناسان معتقدند، آمریکا در تلاش است تا با افزایش این توانمندی ها، خود را به عنوان امپراتور هسته ای دنیا معرفی کند. البته همواره این سؤال مطرح بوده که آیا ساخت یک هزار کلاهک هسته ای، با هدف مبارزه با گروه های پراکنده تروریستی صورت گرفته است؟ به علاوه، متخصصان معتقدند که سیستم تسلیحات هسته ای ایالات متحده، اصولاً تهاجمی و نه تدافعی می باشد.

دنیای در آستانه نابودی

درحدود بیش از نیم قرن، قدرتمندترین کشورهای هسته ای دنیا در وضعیتی نظامی به سر می بردند که «نابودی متقابل تضمین شده» نام داشت. در اوایل دهه 60میلادی، زرادخانه هسته ای ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی تا چنان حد زیادی گسترش یافته بود که هیچ یک از دو قدرت، توانایی نابودی طرف دیگر را حتی در صورت حمله ای غافلگیرانه نداشت. در این شرایط، آغاز کردن یک جنگ هسته ای، به معنای خودکشی تلقی می گردید.

در طول سال های جنگ سرد، بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران سیاسی معتقد بودند که بازدارندگی حاصل از سلاح های اتمی، منجر به ایجاد ثبات و صلح در دنیا گردیده است. چراکه این تسلیحات در عرصه سیاست های بین المللی، علاوه بر تعادل بخشی به مذاکرات کشورها باعث تعدیل رفتار ابرقدرت های دنیا نیز می گردند.

به دلیل بن بست هسته ای آن سال ها، کارشناسان خوشبین اعتقاد داشتند که دیگر عصر قدرت های بزرگ بین المللی به پایان رسیده است. اما منتقدان این وضعیت معتقد بودند که این بازدارندگی، به رغم ناتوانی در جلوگیری از جنگ افروزی و تهدید قدرت های بزرگ، در نهایت تنها به فروپاشی امپراتوری زیاده خواه و استبدادی اتحاد جماهیر شوروی در پایان دهه 80میلادی خواهد انجامید. بنابراین، بازدارندگی هسته ای تنها به نابودی یک امپراتوری شیطانی منتهی گردید.

امروزه، برای اولین بار در 50سال اخیر، ایالات متحده به جایگاه «رهبری هسته ای دنیا» نزدیک شده است. به علاوه، احتمالاً در آینده ای نه چندان دور، دولت این کشور قادر خواهد بود که زرادخانه های هسته ای دوربرد روسیه و چین را با یک حمله ناگهانی نابود کند. این تغییر عمده در توازن قدرت جهان، ناشی از عواملی به ویژه بهبود سیستم هسته ای ایالات متحده، فروپاشی سریع زرادخانه های اتمی و هسته ای روسیه و در نهایت، پیشرفت سریع نیروهای هسته ای چین می باشد.

در این میان، تغییر در سیاست های واشنگتن و یا گام نهادن مسکو و پکن در مسیر افزایش تسلیحات جنگی و آمادگی های نیروهای نظامی، می تواند منجر به شکل گیری فردایی گردد که در آن، روسیه و چین و سایر کشورهای دنیا، برای سال های متمادی در سایه امپراتوری هسته ای ایالات متحده قرار گیرند.

در این وضعیت جدید، دیدگاه تئوریک افراد، تعیین کننده چگونگی تبیین اوضاع هسته ای جهان خواهدبود. یک تحلیلگر آمریکایی معتقد است که ایالات متحده به نیرویی منعطف در دنیا تبدیل گردیده است که از شکل گیری یک عصر نوین هسته ای استقبال می کند، زیرا آنان (روسیه و چین) به سلطه ایالات متحده در دو بخش سلاح های هسته ای و متداول اتکا داشته و این امر به بازداشتن حملات احتمالی سایر کشورها به خاک آمریکا کمک خواهدکرد. به عنوان مثال، با توسعه امپراتوری هسته ای ایالات متحده، رهبران چین ممکن است با دقت بیشتری درمورد مسائلی نظیر تایوان تصمیم گیری کنند؛ زیرا معتقدند، در صورت دخالت نظامی آمریکا در تایوان و عکس العمل نیروهای نظامی چین، ممکن است زرادخانه های هسته ای چین مورد حمله ارتش آمریکا قرار گیرد، اما صلح جویان دنیا با کاربرد تهدیدات هسته ای علیه کشورهای دیگر مخالفند و از شکل گیری آمریکایی جسور و بی قید و بند بیمناکند. به علاوه، شکل گیری این امپراتوری هسته ای ممکن است دولت آمریکا را به انجام رفتارهای تهاجمی در سایر نقاط دنیا سوق دهد که به ویژه، این وضعیت با توجه به سلطه آمریکا در بسیاری از نقاط دنیا دور از انتظار نخواهد بود و در نهایت اینکه، یک گروه سوم که از امکان ایجاد یک برخورد غیرعمدی هسته ای بیمناکند، معتقدند که امپراتوری هسته ای ایالات متحده ممکن است سایر قدرت های هسته ای دنیا را به اتخاذ تصمیماتی نسنجیده و خطرناک که حتی ممکن است به آغاز حملات ناخواسته اتمی علیه سایر دولت ها منجر شود، مجاب کند. این افراد این وضعیت جدید را «ناپایداری بحرانی» می نامند.

زرادخانه های نظامی آمریکا

برای حدود 50سال، برنامه ریزان جنگی سازمان پنتاگون، مدیریت زرادخانه های هسته ای آمریکا را به گونه ای طراحی کرده بودند که مهاجمان احتمالی را از هرگونه اقدامی باز دارد و درصورت لزوم، در یک جنگ هسته ای به وجود آمده، نیروهای تهاجمی را نابود کنند. برای دستیابی به این اهداف، دولت ایالات متحده بر یک مجموعه سه گانه هسته ای شامل بمب افکن های استراتژیک، موشک های بالستیک بین قاره ای و زیردریایی های دارای موشک های بالستیک اتکا دارد. بدین ترتیب، هیچ مهاجمی نمی تواند در یک حمله ضربتی، همه نیروهای هسته ای ارتش ایالات متحده را نابود کند. به علاوه، در صورت وقوع احتمالی چنین حمله ای، نیروهای ارتش آمریکا قادر خواهند بود، به سرعت عکس العمل نشان دهند. البته باید دانست که این نیروهای سه گانه قادر خواهند بود که در حملات پیش دستانه احتمالی ارتش ایالات متحده نیز مشارکت داشته باشند. همچنین بمب افکن های رادار گریز «استیلث» و زیردریایی های شناور در اطراف سواحل کشورهای دشمن، قادر خواهند بود که در کنار موشک های میان قاره ای ارتش آمریکا، نقش مهمی در استراتژی های جنگی این کشور ایفا کنند. بدین ترتیب، این تجهیزات پیشرفته به شکل گیری «امپراتوری هسته ای» ایالات متحده منجر شده است. توانمندی های هسته ای ایالات متحده در سال های جنگ سرد، علاوه بر افزایش قدرت چانه زنی سیاسی رهبران این کشور، به برنامه ریزی آنان برای مقابله با گسترش نظام های کمونیستی در اروپا نیز کمک می کرد. اگر اتحاد جماهیر شوروی در سال های دهه 50 میلادی، اروپای غربی را اشغال می کرد، حمله اتمی ارتش آمریکا به خاک روسیه و کشورهای اروپای شرقی و چین می توانست به پیدایش جنگ جهانی سوم منتهی گردد؛ البته باید بدانیم که طرح این برنامه، نه تنها در سطح مدیران میانی این کشور که در بالاترین رده های دولت آمریکا نیز مورد پذیرش قرار گرفته بود.

امپراتوری هسته ای ایالت متحده در سال های دهه 60 میلادی، با پیشرفت های چشم گیر نظامی ارتش سرخ رو به افول گذاشت. بدین ترتیب دولت آمریکا استراتژی دفاع پیش گیرانه هسته ای خود را به راهبرد سلطه جهانی هسته ای تغییر داد. بدین ترتیب، دولت آمریکا با گسترش زرادخانه هسته ای خود، بهبود دقت هدف گیری و افزایش قدرت تخریب جنگ افزارها، سرمایه گذاری در بخش دفاع ضدموشکی، گسیل زیردریایی های اتمی به سواحل بلوک شرق و ساخت موشک های قاره پیمای چند مرحله ای قابل شلیک از پایگاه های زمینی و زیردریایی ها، در کنار تولید بمب افکن های رادار گریز و موشک های کروز هسته ای رادار گریز، به سوی تحقق اهداف خویش گام نهاد. البته در همین حال، اتحاد جماهیر شوروی نیز به گسترش جنگ افزارهای هسته ای خود همت گماشت. بدین ترتیب، اگرچه هر دو کشور از مزیت های شکل گیری یک امپراتوری هسته ای آگاه بودند، اما هیچ یک نمی توانستند ریسک ناشی از قرار گرفتن در جایگاه دوم جهانی را از نظر قدرت هسته ای بپذیرند.

با پایان جنگ سرد، ارتش ایالات متحده تصمیم گرفت که زرادخانه هسته ای و اتمی خود را بازسازی کند. لذا این کشور موشک های بالستیک موجود در زیردریایی های خود را با موشک ها بسیار دقیق تر و سه مرحله ای که بسیاری از آنها کلاهک هایی جدیدتر و بزرگ تر حمل می کردند، تعویض کرد. نیروی دریایی ایالات متحده نیز بخش قابل توجهی از موشک های هسته ای قابل شلیک از زیردریایی های خود را به موشک های «پاسینیک» تبدیل کرد که دامنه برد آنها مناطق ساحلی چین و روسیه را نیز در بر می گرفت. در بخش نیروی هوایی هم، بمب افکن های استراتژیک 2هB- با موشک های کروز هسته ای مسلح گردید که گفته می شود، این موشک ها قابلیت گریز از رادارهای دفاع هوایی کشورهای چین و روسیه را دارا می باشند. به علاوه، نیروی هوایی با بهبود سیستم های (الکترونیک هواپیما) بمب افکن های رادار گریز B-2، قابلیت پرواز در ارتفاع پایین و فرار از دید قدرتمندترین رادارهای کشورهای متخاصم را به این نوع هواپیماها افزوده است.

نداشتن توازن

نیروهای هسته ای ایالات متحده در مقایسه با سال های پایانی جنگ سرد، قدرتمندتر شده اند، از سوی دیگر، قدرت نظامی روسیه در بخش های هواپیماهای دورپرواز، موشک های بالستیک بین قاره ای و زیردریایی های حامل موشک بالستیک، به ترتیب با 39، 58 ، 80 درصد کاهش روبه رو شده است. مثلا بمب افکن های استراتژیک ارتش روسیه، تنها در دو پایگاه هوایی این کشور مستقرند که در صورت وقوع یک حمله ناگهانی، به شدت آسیب پذیرند. به علاوه، با کاهش شدید تعداد رزمایش های این نیروها، آمادگی رزمی آنان در هاله ای از تردید قرار دارد. از سوی دیگر گفته می شود که 80درصد موشک های بالستیک بین قاره ای ارتش روسیه، به پایان عمر مفید عملیاتی خویش رسیده اند و فعالیت های مربوط به جایگزینی این موشک ها با نمونه های جدیدتر، به دلیل ضعف های موجود و تولید اندک محصولات، به کندی صورت می گیرد.

بدین ترتیب برای تعیین حجم تغییرات در توازن هسته ای دنیا از دوره جنگ سرد، ما از یک مدل رایانه ای بر مبنای حمله احتمالی ایالات متحده به زرادخانه های هسته ای روسیه بهره گرفتیم. مهم ترین نتیجه قابل پیش بینی، آسیب پذیری شدید ارتش روسیه، وجود نقاط کور فراوان راداری و تأخیر در اعلام هشدار حمله هسته ای از سوی دولت روسیه در صورت وقوع حمله ای احتمالی بود.
به هر حال، با افول نیروهای هسته ای روسیه، آسیب پذیری این کشور در برابر حملات احتمالی ارتش آمریکا افزایش یافته است. بررسی های ما نشان داد که برنامه ریزی های دفاعی روسیه در مقایسه با استراتژی های مدرن هسته ای، اثربخشی کمتری داشته اند.

از سوی دیگر، نیروهای هسته ای چین نیز از آسیب پذیری زیادی در صورت حملات ناگهانی و یا از پیش اخطار داده شده برخوردارند. البته آنان در مقایسه با روسیه، زرادخانه کوچک تری را در بخش سلاح های اتمی و هسته ای دارا هستند. به علاوه، آنان فاقد بمب افکن های دوربرد استراتژیک و زیردریایی های حامل موشک های هسته ای بالستیک می باشند.

طراحی هوشمند

آیا به راستی ایالات متحده به دنبال امپراتوری مطلق هسته ای است؟ و آیا این تبلیغات، به دلیل تلاش جهت جذب بودجه بیشتر از سوی پنتاگون، همراه با بزرگ نمایی خطر حملات تروریستی دولت های محور شرارت صورت نمی گیرد؟ البته به سهولت نمی توان در این مورد اظهارنظر کرد، اما شواهد بسیاری حاکی از آن است که این کشور به دنبال دستیابی به یک امپراتوری هسته ای در دنیای امروز می باشد. از سوی دیگر، سرمایه گذاری های هنگفت ایالات متحده در مسیر تقویت توان هسته ای خود، این فرضیه را تا حدود زیادی تقویت می کند. به عنوان مثال، بهینه سازی کلاهک های هسته ای w-67 که قابل پرتاب از زیردریایی های این کشورند، با هدف تقویت قابلیت تهاجمی این تسلیحات انجام گردیده است. همچنین در سال های اخیر، تحقیقات زیادی در مورد بهبود دقت جنگ افزارها و موشک های هسته ای و همچنین قدرت تخریب اهداف زیرزمینی کشور هدف انجام گردیده که به رغم وجود نارسایی ها ومشکلات متعدد فنی، به دستاوردهای زیادی نیز برای ارتش ایالات متحده منجر شده است.

البته در این میان سؤال جدید به وجود می آید، اگر دولت آمریکا همواره از خطر دولت های محور شرارت و یاگروه های تروریستی ابراز نگرانی می کند، چرا تاکنون بیش از یک هزار کلاهک هسته ای ساخته است؟ و آیا واقعاً ابراز نگرانی های آنان در مورد خطرات خارجی تهدیدکننده این کشور، واقعی می باشد؟ لذا در مجموع، این شرایط حاکی از آن است که تقویت و شکل گیری امپراتوری هسته ای ایالات متحده، اهداف مهم تری نظیر خلع سلاح داوطلبانه روسیه و چین را نیز در بر می گیرد. هرچند منتقدان معتقدند که به رغم سرمایه گذاری های گسترده ارتش ایالات متحده در بخش های دفاع زمینی، هوایی، دریایی و فضایی، هنوز هم این کشور در صورت وقوع یک حمله ناگهانی، آسیب پذیری زیادی خواهد داشت.
از سوی دیگر، این منتقدان خاطرنشان می کنند که ساختار نظامی ارتش آمریکا، اصولاً به صورت تهاجمی و نه تدافعی شکل گرفته است.

تهدیدات نظامی

در طول سال های جنگ سرد، سرمایه گذاری در جهت شکل گیری یک امپراتوری هسته ای، تا حدود زیادی غیرعقلایی به شمار می رفت؛ اما با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، رویای یک امپراتوری هسته ای در اذهان دولتمردان آمریکایی شکل گرفت. به علاوه آنان تلاش کردند تا آمادگی های لازم را جهت رویارویی با چند کشور به ویژه چین، کره شمالی و ایران را به دست آورند.

البته در این میان، تعدادی از کارشناسان سیاسی دنیا، نگرانی خود را از پیدایش آمریکایی که بدون واهمه از هیچ قدرت و کشوری، به تهدید و یاحتی استفاده از این سلاح ها علیه سایر کشورهای جهان در جهت دستیابی به اهداف سیاست خارجی خویش می پردازند، ابراز کرده اند.

دکتر «اوول» نظریه پرداز آمریکایی در این باره می گوید: «تلاش و سرمایه گذاری گسترده دولتمردان کاخ سفید و پنتاگون در جهت ایجاد یک امپراتوری هسته ای، می توانند باعث به وجود آمدن عکس العمل های ناخواسته از سوی سایر کشورها علیه منافع دولت ایالات متحده گردد. چرا که در این شرایط، چین و روسیه با ساخت تعداد بیشتری موشک و زیردریایی و بمب افکن، عملاً به بحرانی تر کردن وضعیت سیاسی و نظامی دنیا دست می زنند. لذا در این حالت، امکان وقوع یک جنگ هسته ای تصادفی و ناخواسته و یاحتی تعمدی افزایش یافته است.»

و در نهایت باید دانست که عقلانیت فرانسوی تشکیل یک امپراتوری هسته ای را باید در قالب اهداف سیاست خارجی ایالات متحده ارزیابی کرد ایالات متحده در چند دهه اخیر تلاش می کند که در هر شرایطی، سلطه جهانی خود را گسترش دهد. از سوی دیگر، دولت بوش استراتژی سیاسی خود را بر مبنای تضعیف دولت های مخالف با سیاست های خود که می توانند منافع این کشور را به چالش بکشند. به ویژه در مناطقی نظیر خلیج فارس، قرار داده است.

امروزه دولت ایالات متحده در شرایطی دم از گسترش دموکراسی می زند که با توسعه روزافزون تسلیحات کشتار جمعی هسته ای و اتمی خود، عملاً در جهت مخالف سیاست های اعلام شده تبلیغاتی خود گام بر می دارد.