اشتباه دیگر پوتین /حامد رشیدی

در حالى که مساله استقرار سیستم دفاع ضد موشکى ایالات متحده امریکا در خاک اروپا به شدت موجب نگرانى و خشم مقامات روسى شده است فشاهد اشتباه راهبردى و استراتژیک دیگرى از سوى ولادیمیر پوتین و همراهانش هستیم.این اشتباه در حاشیه نشست کشورهاى عضو گروه 8 به عینیتى کامل رسید:همکارى با کاخ سفید و استفاده مشترک از سیستم رادار جمهورى آذربایجان.

این پیشنهاد که توسط پوتین ارائه شد مورد استقبال مقامات باکو یى و برخى کشورهاى اروپایى قرار گرفته است.کاخ سفید نیز در اولین موضع گیرى خود این سخنان پوتین را جسورانه و قابل تحسین دانسته است!البته مقامات آمریکایى تنها در خصوص کلیت این سخنان ناسنجیده پوتین ابراز نظر نموده اند و قول داده اند که در خصوص پیشنهاد اخیر پوتین تامل نمایند!

واقعیت امر این است که مسکو با ارائه پیشنهاد فوق الذکر گام بلند دیگرى را در جهت دور شدن از قطبیت و استقلال خود برداشته است.هرچند که تاریخ نشان دهده است که معمولا توافقات میان کاخ سفید و کاخ کرملین مقطعى و ناپایدار بوده است اما نمى توان از کنار اهمال کارى اخیر مسکو به سادگى گذشت.

به نظر مى رسد که پوتین ،لاوروف ،ایوانف و همراهان حزب حاکم درروسیه کمى در تحلیل وضعیت پیرامونى خود ناتوان به نظر مى رسند:وقوع انقلابهاى رنگین در حیاط خلوت روسیه و وقوع شورشهاى مختلف در مسکو و سنت پترزبورگ که از سمت کاخ سفید و اتحادییه اروپا هدایت مى شوند دیگر شبهه اى را در راستاى مخالفت غرب و آمریکا با روسیه باقى نمى گذارد.اما روسها هم چنان در رویاى ایجاد اتحاد استراتژیک با غرب به سر مى برند تا از بار فشارهاى تحمیلى آمریکا علیه خود بکاهند.این در حالیست که هر گام روسیه به سمت و سوى تامین منافع آمریکا مترادف با افزایش شدید تر فشارهاى غرب بر کاخ کرملین بوده است.

گویا ولادیمیر پوتین فراموش کرده است که چندى پیش،هنگامى که مسکو با هدف کاهش تنشهاى آمریکا در اطراف خود به قطعنامه ضدایرانى 1747 علیه جمهورى اسلامى راى مثبت داد با واکنش قهر آمیز مقامات آمریکایى مواجه شد.دقیقا یک هفته پس از اقدام خفت بار مسکو در برابر ایالات متحده آمریکا شاهد محکوم شدن روسیه نسبت به نقض حقوق بشر از سوى آمریکا بودیم.

اکنون پوتین با ارائه پیشنهاد خود قصد دارد تا شکست دیگرى را براى کاخ کرملین رقم بزند.در این میان برخى معتقدند که پیشنها اخیر رئیس جمهور روسیه به مقامات آمریکایى با هدف سنجش میزان صحت و سقم ادعاى مقامات آمریکایى مبنى بر عدم مواجهه موشکى با مسکو ابراز شده است.اما کلیت ارائه این پیشنهاد از سوى روسیه و رئیس جمهور این کشور براى کاخ کرملین هزینه هاى سخت و جبران ناپذیرى را به دنبال خواهد داشت.

نخستین و آشکارترین این عواقب افزایش فشارهاى منطقه اى اتحادیه اروپا بر روسیه خواهد بود.سران کشورهاى اروپایى به هیچ عنوان حاضر نیستند تا شاهد اجراى طرح مشترک کاخ سفید و کاخ کرملین در خاک آذربایجان باشند.کشورهایى مانند فرانسه و آلمان همچنان روسها را یک خطر بالقوه براى اتحادیه اروپا مى پندارند و هرگونه پیمانى که بخواهدبه تقویت کاخ کرملین منجر شود از نظر آنها مردود و غیر قابل قبول است.حال اگر طرف دیگر این پیمان آمریکا باشد مساله به مراتب براى اتحادیه اروپا حساس تر خواهد بود.

در نهایت این که ارائه پیشنهاد حقیرانه مسکو به واشنگتن علاوه بر آنکه از وزن فشارها علیه کاخ کرملین نخواهد کاست،بلکه در روندى مستقیم سبب خواهد شد تا کشورهاى اروپایى نیز در مناسبات راهبردى و رفتارى خود با روسیه تجدید نظر نمایند.پوتین بار دیگر راهى اشتباه را انتخاب کرده است.اشتباهى که باید هزینه ها و تبعات آن را شهروندان روسى بپردازند.شهروندانى که به سبب رفتارهاى بى تدبیرانه پوتین و همراهانش ،از حرکت به سوى استقلال واقعى از غرب بازمانده اند.