رویارویى آمریکا و روسیه در کوزوو

با نزدیک شدن زمان تصمیم گیرى سازمان ملل درباره استقلال کوزوو، سرنوشت سیاسى این منطقه مسلمان نشین اکنون به میدان جدید زورآزمایى آمریکا و روسیه تبدیل شده است.

اندکى پس از سخنان جورج بوش در آلبانى صربستان و متحدش روسیه واکنش تندى به این اظهارات نشان دادند. این موضع گیرى ها کوزوو را به خاکریز جدید رویارویى سیاست خارجه آمریکا و روسیه تبدیل کرده است و اکنون آشکارتر از گذشته مسأله بالکان در قالب چالش هاى روبه افزایش سیاست هاى خارجى بوش و پوتین خود را نشان مى دهد.

در حالى که بوش در سخنان خود در تیراناى آلبانى بر حمایت کامل آمریکا از استقلال کوزوو و تأکید موضع گیرى تندى در مخالفت با ادعاى دولت صربستان داشت، روسیه در واکنشى سریع اعلام کرد، استقلال کوزوو جز تشدید تنش در منطقه بالکان و پیش راندن منطقه به سوى جنگ هاى قومى، دستاورد دیگرى نخواهد داشت. مسکو پیش از این مشخص کرده که هر گونه اقدام شوراى امنیت براى اعلام استقلال کوزوو را وتو خواهد کرد.

بوش که نخستین رئیس جمهورى آمریکاست که گام به خاک آلبانى گذاشته است، در اظهارات خود خاطرنشان کرد: چنانچه روسیه قطعنامه شوراى امنیت در مورد استقلال کوزوو را وتو کند، با واکنش غرب روبه رو خواهد شد.

مردم کوزوو که ۹۰ درصدشان آلبانیایى تبار هستند از کوزوو به عنوان استان جداشده از صربستان نام مى برند و غرب نیز به تازگى به جاى واژه خودمختار بیشتر عنوان استان جدا شده از صربستان را براى کوزوو به کار مى برد. در این میان بیم آن مى رود که جنگ لفظى و نزاع سیاسى دو قدرت، بالکان را با خطرات جدیدى روبه رو کند. چنان که سخنان رئیس جمهورى آمریکا اکنون بر تعیین یک ضرب الاجل براى صدور قطعنامه اعطاى استقلال به کوزوو، تأکید و پافشارى مى کند در حالى که روسیه تهدید کرده است چنین قطعنامه اى را در شوراى امنیت وتو خواهد کرد.

بوش حتى خاطرنشان ساخته: «در پاره اى از مواقع باید تا دیر نشده، هر چه زودتر اقدام کرد، حرف زدن کافى است، استقلال کوزوو باید هر چه سریع تر تحقق یابد.»

رفتار روس ها نسبت به طرف آمریکایى از زمانى پرخاشگرانه شد که غرب به پیشنهاد پوتین درباره سپر موشکى پاسخ درستى نداد. با وجود این که رئیس جمهورى آمریکا اعلام کرد واشنگتن پیشنهاد پوتین را براى استفاده مشترک از رادار گاباله بررسى مى کند، اما پوتین گفت که به آمریکا زمان زیادى را براى بررسى پیشنهاد نمى دهد.

پوتین به صراحت گفته: واشنگتن باید براى پذیرش پیشنهاد او عجله به خرج دهد و این پیشنهاد را بپذیرد. گرچه روسیه درصدد است تا همکارى در گاباله را با کمک جمهورى آذربایجان به عنوان سدى در برابر ادامه گفت وگوهاى آمریکا قرار دهد و براى این منظور از موضوع هسته اى ایران نیز بهره جسته، اما این پروسه در حالى است که ابعاد دیگر خطرهاى نهفته در رقابت این دو قدرت در سفر جدید پوتین به قفقاز آشکار شد. آنجا که پوتین این پیام را به تفلیس و ملت هاى شوروى سابق رساند که مخالف همسویى آنها با غرب است. رئیس جمهورى روسیه در دیدار با همتاى گرجى خود با تأکید بر موضع مسکو در مورد مسأله کوزوو، یادآور شد که وضع مشابهى در قلمروى حاکمیت شوروى سابق وجود دارد.