منافقین- اولین گام‌های اغوای جوانان

مرتضى صفار هرندى
نسلی که وقوع انقلاب اسلامی و اولین سالهای حیات جمهوری اسلامی را درک کرد، هرگاه از گرایش گروه های سیاسی به اغواگری سخنی به میان می آید، بلافاصله تجربه تلخ فدا شدن گروه قابل اعتنایی از جوانان آن دوره در مسلخ رفتار فریبنده گروهک منافقین را به یاد می آورد . این تجربه استعداد گروه های افراطی در طی مسیری از «داعیه داری پیشقراولی در مبارزه با امپریالیسم» تا تبدیل شدن به «عنصر مزدور امپریالیسم» را باورپذیر می سازد.
منافقین همان گونه که درشماره های پیشین یادآور شد به رغم بی اعتقادی به روش وهدف امام خمینی، زمانی که ناباورانه شاهد ریشه کن شدن بنیان رژیم سلطنت دست آن رادمرد شدند، در فرصت کمی که برای اندیشیدن داشتند به لحن متملقانه درباره مردی متوسل شدند که تا همان روز شیوه های مبارزاتی او را مورد استهزاء قرار می دادند.
در آخرین ماه های رژیم سلطنت، با آزادی تمامی اعضای سازمان منافقین از زندان، آنها با استفاده از برانگیختن عواطف وبزرگنمایی نقش خود به عنوان تنها گروه مذهبی پیشتاز ومترقی، توانستند هوادارانی را عمدتاً از دانشجویان برگرد جمع خود جمع آوری کنند. این جمع درجریان درگیری مسلحانه روزهای پیروزی انقلاب، به جمع آوری و اختفای سلاح ونیز استقرار در برخی از مراکز مصادره شده از رژیم گذشته و ضبط اموال آنها به نفع خود مشغول شدند. در شرایطی که نیروهای انقلاب، بدون چشمداشت به دست یابی به قدرت، برای حفظ نظام نوپا، خواب را به چشمان خود حرام کرده بودند، منافقین در حال ایجاد ساختار جدیدی با عنوان«جنبش ملی مجاهدین» برای توده ای کردن سهم خواهی های خود بودند. این مجموعه، از سرسپردگان «مسعود رجوی» تا افرادی مثل رضا رئیس طوسی، حسین رفیعی و ... را - که بعدها در قالب جریان موسوم به روند جدایی از این گروهک جداشدند- شامل می شد.
جریان رضارئیس طوسی، سردمداران مجاهدین خلق در خارج از کشور بودند. آنها به طور مشخص در مقطع اقامت حضرت امام در نوفل لوشاتو، در جلسات درون گروهی خود در لندن، امام را غیرقابل محاسبه و اتکا می دانستند و می گفتند که باید در برابر ایشان ایستادگی کرد. این درحالی بودکه در جلسات عمومی مدعی همراهی با امام بودند. رئیس طوسی در اولین مراحل پس از پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل سابقه آشنایی با فضای خارج ازکشور، نقش دیپلمات برجسته گروه رجوی و مترجم ویژه شخص او را درمصاحبه های خارجی ایفا می کرد. البته چندی بعد، او و یارانش مثل رفیعی و نوحی - که هم اکنون جملگی در سلک جریان موسوم به ملی مذهبی شناخته می شوند- به دلیل مسئله دار شدن نسبت به دیکتاتوری درون سازمانی رجوی (ونه دلایل اعتقادی) با انتشار جزوه ای به نام «روند جدایی» از در افتادن به دام این گروهک نجات یافتند.
منافقین پس از پیروزی انقلاب اسلامی تشکیلات جدیدی را تعریف کردند. دراین تشکیلات یک شبکه زیرزمینی وجود داشت که اعضای برجسته سازمان به بهانه حفاظت از مراکز آن، به آموزش جنگ چریکی مشغول بودند. این شبکه همچنین با اعزام نفوذی های خود به درون نیروها و نهادهای جمهوری اسلامی، آنان راسازماندهی وهدایت می کرد.
هسته مرکزی این شبکه ازاطرافیان وحامیان رجوی در زندان قصر (آخرین محل دوران زندانی بودن سرکرده منافقین) بودند. درمیان این افراد نام هایی مثل حسین جنتی (فرزند آیت ا ... جنتی) علی زرکش، حسین ابریشمچی و ... مشاهده می شد. در کنار این شبکه تشکل های دیگری همچون «سازمان جوانان مجاهد» کار جذب نیروهای جدید از میان دانشجویان و دانش آموزان را آغاز کرده بود. دام منافقین در این تشکیلات نیز متاسفانه جوانانی مثل کاظم محمدی گیلانی ( فرزند آیت ا... محمدی گیلانی ) را به کام هلاکت کشاند. شبیه چنین تشکل هایی با ظاهر «ان.جی.او» های امروزی و با عناوینی مثل جنبش کارگران مسلمان، کانون توحیدی اصناف و سازمان زنان مسلمان(شامل انجمن مادران مسلمان و انجمن خواهران مسلمان) کادرسازی برای مراحل سیاه و خطرناک بعدی را تعقیب می کردند.
بخش اجتماعی که رکن اصلی سازمان منافقین را تشکیل می داد، پنج نهاد «دانش آموزی، محلات وامداد، کارگری، دانشجویی و کارمندی و اصناف» را در خود جا داده بود. به عنوان مثال درنهاد کارگری، اعضای برجسته سازمان مثل ابراهیم ذاکری و عذرا علوی طالقانی ماه ها درکارخانه های مشهوری همچون کفش ملی، بلا، وین، فاستونی مقدم و گروه صنعتی آزمایش حضور می یافتند و با مطرح کردن لزوم شورایی شدن کارخانه ها وضعیت لرزان آنها را متزلزل تر می کردند. نهاد محلات از دیگر اجزای بخش اجتماعی از حمایت های مادی ومعنوی محمد توسلی (شهردار وقت تهران و عضو فعلی مرکزیت نهضت آزادی) برخوردار بود. اعضای این نهاد وابسته به منافقین با عناوینی همچون امداد پزشکی، مشارکت دراسکان گودنشینان تهران و ... سعی در جذب اقشار ساکن در مناطق فقیرنشین داشتند. وجه مشترک تمامی فعالیت های منافقین طرح مطالبات فراتر ازتوان نظامی تازه تاسیس واقتصاد تخریب شده کشور بود ادبیات مارکسیستی این گروه التقاطی دائماً به تقابل بین اقشار اجتماعی دامن می زد وهمسان گروه های چپ و راست و گروه التقاطی دیگری مثل فرقان، روحانیت را توجیه گر بهره کشی از محرومان معرفی می کرد. با این حال منافقین پس از ترور شخصیت هایی مثل شهید مطهری توسط فرقان مدعی مرزبندی با این گروه شد.
منافقین بعضاً کادرهای خود را دربدنه مدیریتی دولت موقت قرار داده بودند. کافی است به یاد بیاوریم که دو تن از معاونان وزیر ارشاد ملی (مهدی ممکن و یزدان حاج حمزه) از کادرهای برجسته این سازمان بودند. در وزارت کشور نیز سایه سنگین این گروه مشاهده می شد. حضور منافقین و برخی از گروه های همپیمان مثل جنبش مسلمانان مبارز در جهاد سازندگی برخی از استان ها به افراطی گری های چپ روانه در نحوه برخورد با مالکیت های کشاورزی منجر شده بود که سایه آن حتی تا سال های پس ازحذف منافقین درنگاه جریان های سیاسی خودی به یکدیگر مشهود بود.
اعضای برجسته شورای انقلاب حتی سپردن مناصب مهمی مثل شهرداری تهران به سرکرده منافقین را برای ایجاد احساس مسئولیت نسبت به نظام برآمده از انقلاب وگرفتن حربه ادعاهایی مثل حذف نیروهای پیشتاز انقلاب ازدست آنها را مد نظر داشتند. اما منافقین توقعی فراتر ازاین داشتند. آنها خود را مالک انقلابی می دانستند که بدون اغراق هیچ نقشی در شکل گیری آن نداشتند.
تمایل امام به اصلاح سران منافقین و یا حداقل، اتمام حجت با آنها سبب شد که در روز ششم اردیبهشت 1358 مسعود رجوی سرکرده منافقین ودیگر اعضای محوری این گروهک مثل موسی خیابانی،ا حمدی و داوری را به حضور بپذیرند. متاسفانه گزارش این دیدار در کتاب صحیفه امام، تنها شامل محتوای خبر روزنامه کیهان آن روزها- که تحریریه به آن را عمدتا نیروهای مارکسیست و التقاطی تشکیل می دادند- می شود.
ظاهراً اعضای منافقین توانسته بودند به صورت مخفیانه از این دیدار یک نوارصوتی تهیه کنند. به گفته یکی از مسئولان مهم این گروهک به نام «کیوانزاد» امام دراین دیدار با یادآوری انحراف اعتقادی گذشته خواستار مسائل گذشته و پیوستن به مردم درامر سازندگی کشور شده بودند. این دیدار دقیقاً پس از سوء استفاده های تبلیغاتی منافقین ازماجرای دستگیری فرزند کمونیست آیت ا ... طالقانی و خروج به ظاهر معترضانه آن مرحوم از تهران کرده بودند. امام قبل از این دیدار از منافقین خواسته بودند که ابتدا مواضع اعتقادی خود را رسماً اعلام کنند و سپس به محضر ایشان تشرف یابند.
رجوی نیز دربیانیه ای رسمی، اعتقاد اعضای این گروهک به اصول پنجگانه دین را با ادبیاتی سنتی وبه دور از تفسیرهای رهای رایج منافقین اعلام کرد. این نامه که اوج تظاهر منافقانه رجوی پس از انقلاب بود، با این جملات شروع می شد.
«حضور پدربزرگوارمان رهبری انقلاب حضرت آیت ا ...العظمی امام خمینی، پس از عرض سلام کمترین فرزندان مجاهد آن حضرت، حسب الامر آن پدر گرامی که ازارکان اعتقادی اینجانبان سوال فرموده بودید، معروض می دارند که : ارکان مجاهدین همان ارکان عقیدتی دین اسلام ومذهب حقه جعفری اثنی عشری است. همان تشیع علوی و همان ارکان عقیدتی قرآن، یعنی کتابی که از ابتدا تا انتها بدون کمترین خدشه ای تا ابد راهنمای بشریت ومورد اعتقاد مسلمانان بوده خواهدبود. با این همه حسب فرامین شفاهی پدرگرامی مان که دراین مورد سوال کرده بودید مختصر ارکان عقیدتی خود را که برخلاف نظرگاه های مادی است به شرح زیر اعلام می کنیم:...»
شاید به جرات بتوان این نامه را ازجمله عوامل اغوای برخی ازاقشار سنتی به ماهیت واقعی منافقین و پیوند خوردن آنان با این گروهک پلید دانست. در شماره بعدبه جزئیات دیگری از عملکردهای این گروهک دراولین ماه های پس از پیروزی انقلاب اشاره خواهیم کرد.