دو نوع ارزیابی متناقض
در حال حاضر دو نوع ارزیابی از سوی تحلیل گران رسانه ها مطرح شده است:
1- برخی اعلام کردند که مذاکرات مثبت بود و برهمین مبنا ما شاهد نشست گفت وگوی بعدی ایران و آمریکا خواهیم بود. مبنای این تحلیل مواضع سفیران ایران وآمریکا است که پس از مذاکرات هر دو طرف ابراز رضایت نسبی از گفتوگوها کردند. آسوشتیدپرس این ملاقات را آغازی خوب برای گفت وگو در زمینه دیگر مشکلات در دیدارهای آتی خواند.
2- برخی از رسانه ها و تحلیل گران مذاکرات را بی نتیجه ارزیابی کردند. این دسته از افراد و رسانه ها اعلام کردند که طرفین مذاکره هیچگونه تفاهمی نداشته و تنها همدیگر را مسئول ناامنی های عراق متهم کرده و راه حلی برای برون رفت مسئله نداشتند بررسی دیدگاهها و شرایط موجود به نظر می رسد ارزیابی اول بیشتر نزدیک به واقعیت باشد. توافق طرفین برای ادامه مذاکرات بیانگر رضایت طرفین است.
شیب مذاکرات به نفع چه کسی بود
اگر مذاکرات را دارای یک متن و یک حاشیه و پیامدهای برجای گذاشته در نظر بگیریم به نظر می رسد که شیب مذاکرات بیشتر به نفع ایران بوده است. اگر چه اندک افرادی هستند که می گویند ایران موفقیتی بدست نیاورده است اما ابعاد مسئله بیانگر موفقیت ایران و دستیابی به اکثر هدفهای خود در این موضوع بوده است. البته ناگفته نماند که اگر ضعفهای رسانههای موضوع جدی تر از سوی مسئولان امر گرفته می شد بدون تردید ایران تمام تخم مرغ های مذاکره را در سبد خود قرار می داد. با این حال موفقیت این مذاکره را می توان در برخی از شاخصه های زیر مورد ملاحظه قرار داد:
الف- نمایندگان جمهوری اسلامی ایران در این مذاکره که آغازگر مواضع خود بودند موفق شدند مسائل و ریشه های ناامن موجود در عراق را به خوبی به نمایندگان آمریکا تفهیم نمایند. چنانکه کراکر سفیر آمریکا در این مذاکرات اعلام کرد که ایرانیها مکررا وضعیت امنیتی عراق را به ماگوشزد کردند.
ب- رسانه های جهانی و تحلیل غرب همگی اذعان کردند که ایران بااعتماد به نفس کاملی در این مذاکرات شرکت کرده ودارای برگ های برنده زیادی بوده است. برخی رسانه ها ابراز داشتند که این گفت وگوها نشان دهنده به رسمیت شناختن ایران به عنوان یک قدرت مهم در خاورمیانه از سوی ابرقدرت جهان بوده است.
ج- اکثر تحلیل گران اعلام کردند که آمریکا تغییر جهت گیری داده است جالب اینکه در این مذاکره کمتر دیده شد که ایران از مواضع اصولی خود عقب نشینی کرده باشد. به عنوان نمونه کریشین سانیس مانیتور نوشت: این روند نشانه ای از احیای عمل گرایی در سیاست خارجی آمریکا است. روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز تصریح کرد که این دیدار نشان دهنده تغییر رویکرد بوش در قبال ایران بود.
درهمین راستا انحلال گروه سیاست گذاری و عملیات علیه سوریه و ایران نیز در راستای تغییر سیاست بوش در قبال ایران ارزیابی کردند.
د- راضی شدن طرفداران ایران در عراق: دولت مردان عراقی و شیعیان این کشور باورود ایران به مذاکرات بسیار خرسند شده و آن را ملاکی برای حمایت های بی دریغ ایران نسبت به ملت عراق ارزیابی کردند. در واقع این حرکت ایران موجب تعمیق نفوذ بیشتر ایران در عراق شد. اهمیت این موضوع براین نکته استوار است که آمریکایی ها و بسیاری از بازیگران منطقه ای در تلاش بودند تا موقعیت ایران را در عراق تضعیف کنند.
ه- مواضع و واکنش های اروپایی ها و روس ها و عربهای منطقه نسبت به مذاکره قابل توجه و بیانگر اقدام مثبت ایران و موفقیت در مذاکره است. روس ها اکنون بسیار حساس هستند که نتایج مذاکره چه سمت و سویی پیدا خواهد کرد به همین ترتیب اروپایی ها این مسئله را جدی گرفته و پیامدهای آن را با حساسیت دنبال می کنند. اگر چه در ظاهر نگرانی های خود را ابراز نمی کنند اما به نظر می رسد فضای موجود برای آنها بویژه عربهای منطقه مثبت تلقی نشود.
و- فضای جدید شکل گرفته نسبت به ایران در افکار عمومی جهانی و مقامات اروپایی و غیره پیامد مثبت دیگر مذاکره ایران وآمریکا برای ایران بوده است. طرح های جدید پیرامون مسئله هسته ای و رویکردهای نو در این خصوص دقیقا متاثر از چنین فضایی است.