گفتمان رادیکال هاى دوم خرداد چگونه جابه جا مى شود؟

بصیرت:دهمین دوره انتخابات ریاست جمهورى در کنار همه ویژگى هاى خود، عرصه اى براى محک خوردن شعارهاى جریانات و جنا ح هاى سیاسى نیز هست.
بخشى ازجریان سیاسى دوم خرداد بویژه طیف رادیکال این جریان که همواره بر «گردش نخبگان»، اصرار و ابرام داشت، در این دوره از انتخابات بگونه اى ورود پیدا کرده اند که عملاً شعار سابق خود را به چالش کشیده اند. آنان روزگارى از مذمت ایدئولوژى سخن گفته و آن را سلاحى از جنس احساسات و تهییج آفرینى مى دانستند و در دوران قبل از سال ۷۶ «گردش نخبگان» را شعار خویش ساخته بودند و تنها مرهم ناراستى قوه حاکمه را به میدان آمدن نسل جدید عنوان مى کردند.
«اسطوره » و «تجربه» دو مفهوم سنتى نزد آنان بود که جز سکون و عقب ماندگى، حال و شعفى رقم نمى زد.
اینک اما آنان شب یلدایى را روایت مى کنند که صبح آن همان به میدان آوردن«اسطوره»هایى است که پیش از این برایشان نه معنایى داشت و نه فرصت و منافعى.
حمایت گروه هاى دوم خردادى از دو کاندیداى خود در این دوره از انتخابات در حالى صورت مى گیرد که تاریخ دگر بار پیش روى آنان قرار گرفته است چرا که:
۱- حمایت از نیروهایى که مدام از سابقه و نسب و سبب خود مى گویند بیش از آنکه تابعى از اصول دموکراتیک باشد، نمونه اى از نخبه گرایى و در غلتیدن به «آریستوکراسى» است. آن هم نه به معناى امروزین آن که «نخبه پرورى» باشد،بلکه بدین معنا که بدون اعطاى حقوق لازم براى رشد و پرورش تدریجى کنشگران و نخبگان جدید، به ناگاه از سرزمین گذشتگان، نخبه اى به زمان حال پرتاب شود. میرحسین موسوى و مهدى کروبى با تمام قابلیت ها و توان هایشان نیروهایى هستند که نمى توان بردوش آنها نمایندگى نخبگان و رویش هایى را قرار داد که اینک فضا هاى جدیدى را استنشاق مى کنند.
۲- در شرایطى که توانمندى و قابلیت گروه ها و جریان هاى سیاسى را به تغییرات متناوب مدیران و سرآمدانشان و به میدان آوردن حلقه هاى جدید از مدیران سنجش مى کنند، اما این فرآیند در گروه هاى دوم خردادى به وضوح غایب است. عدم زایش چهره هاى برجسته در دوم خرداد، این روزها آنان را چنان بى تاب ساخته که از ثبات مدیریت سخن گفته و مردان سابق خود را به میدان فرا خوانده اند.
فراخوانى که موجب شده تا مرد ۲۰سال مانده در حاشیه، که براى آنان به مثابه یک اسطوره بود، پا به میدان بگذارد. غافل از آنکه این فرآیند از روحیه سانترالیزم، مرکز محور و شخص محور گروه هاى دوم خردادى پرده برمى دارد.
این قبیل تحرکات بیانگر آن است که دوره آوانگاردى و پیشتازى نخبگانى که پرچم در دست، فرسنگ ها جلوتر از مردم حرکت کنند گذشته است. نمونه این حرکت را مى توان از رفتار و فعالیت میرحسین موسوى دریافت که با زبانى غامض و دشوار از ابرگفتمان ها سخن گفته و از میکرو فیزیک قدرت و ماکرو فیزیک قدرت از مشاورانش عاریت هایى مى گیرد. این دشوارى ها و سختى ها آنچنان است که حتى نخبگان و روشنفکران نزدیک به دوم خرداد نیز دراین بحبوحه به یکدیگر تاخته و دوشق شدگى روشنفکران دینى و سکولار را به نمایش مى گذارند. ستیز روشنفکرانه عبدالکریم سروش و دولت آبادى در این میان، نمونه اى از روحیات تمامیت خواهى است که روشنفکران آشیانه کرده در جریان اصلاحات در آوردگاه نقد،آن را به نمایش گذاشتند تا نشان دهند نه باورى به سیاست اخلاقى دارند و نه اعتقادى به اخلاق سیاسى. قدرت، این بحر تشنگى آفرین، چنان شده است که الیت ها نیز پا در عرصه شخص محورى، همدیگر را به الطافى مى نوازند.
۳- گردش نخبگان مورد تاکید گروه هاى دوم خردادى اما با معضلات فراوان دیگرى نیز روبه روست. در حالى که اینان به سبب «تک چهره» ها سعى کرده اند به بازسازى گفتمان اصلاح طلبى بپردازند اما با چند مشکل روبه رو شده اند. یک مشکل آنان شخص کاندیداى شان مى باشد که به سبب ۲۰ سال سکوت قابلیت در دسترس بودن و استفاده شوندگى را به لحاظ گفتمانى ندارد. پس بیراه نیست که سخنرانى ها و سفرهاى میرحسین موسوى با سطح کمى از شور آفرینى، تنها به تجدید خاطراتى چند بدل شود.
مشکل دیگر، زمانى یک استراتژى تضمین کننده پیروزى و کسب منزلت هژمونیک مى باشد که نیروهاى سیاسى نقش تعیین کنندگى در قواعد و معانى صورت بندى خاص به دست آورده باشند. به عبارت دیگر دوم خرداد به سبب عامل نبودن و بى اعتمادى هاى مکرر مردمى به آنها، نقش تعیین کنندگى را در بسیج نیروهاى مردمى نداشته و بحث تهییج نخبگان براى حمایت از کاندیداى آنها به متن توده ها نخواهد رفت.
پس باید به تاکید گفت، گفتمان مورد اشاره گروه هاى دوم خردادى به دلایلى همچون،عدم استعداد تولید معنا و اندیشه براى کسب قدرت، بى استعدادى جهت ایجاد یک نیروى متحد تاریخى و فکرى، عدم استعداد در اختیار گرفتن ذهن و اندیشه عاملان اجتماعى،روزهاى سختى را سپرى مى کند.
ائتلاف ها و انشعاب ها در آستانه انتخابات دهم