مقطع قبل از شروع بررسی صلاحیتها
1- نبود ناظران مستقل مانع برگزاری انتخابات آزاد
رادیو فردا (18/10/86): گروهی از صاحب نظران با ایرادهای اساسی به قانون انتخابات در ایران می گویند روش تعیین صلاحیت نامزدهای انتخابات در شورای نگهبان شرایط تعیین شده برای نامزدی و همچنین انتخابات بدون حضور ناظران مستقل از جمله موضوعاتی است که انتخابات سالم و آزاد را در ایران غیرممکن می سازد.
2- انتخابات در ایران با استانداردهای بین المللی قابل قیاس نیست.
رادیوفردا (21/10/86): انتخابات در ایران با استانداردهای بین المللی قابل قیاس نیست و اساسا انتخاباتی غیرآزاد است به این معنی که مسئله تبعیض و حذف بخشی از جامعه ایران در تمامی بیست وچند انتخاباتی که در سال های گذشته انجام گرفته به ویژه بخش سکولار جامعه ایران، اقلیت های دینی، قومی، زنان به خصوص در انتخابات ریاست جمهوری و غیره وجود داشته است.
3- ادعای نبود فعالیت احزاب و تشکل های سیاسی
رادیوآمریکا (24/10/86): همانطوری که شما اطلاع دارید، احزاب سیاسی فعالیت شان در ایران ممنوع است و جلوی فعالیت اتحادیه های کارگری، تشکل های کارگری، تشکل معلمان و هر نوع تشکل صنفی در طول سال های گذشته گرفته شده و تنها جایی که به هر حال می توانند شهروندان ایران گرد هم بیایند و نظرات سیاسی خودشان را مطرح کنند دانشگاه است.
4- مواجه بودن انتخابات از لحاظ محتوا و زیرساخت، با بحران
رادیوفردا (27/10/86): انتخابات مجلس هشتم شورای اسلامی نه تنها از لحاظ محتوا و زیرساخت با یک بحران در بدو امر مواجه است، بلکه حتی به لحاظ فرم و فرآیند عادی امورهم دچار مشکل به نظر می آید. اولین مرحله آن که همان ثبت نام کاندیداها بود، ما شاهد عدم حضور چهره های ذی نفوذ از جمله تشکل موسوم به حزب اعتدال و توسعه هستیم.
5- در انتخابات به خواست ملت اعتنا نمی شود.
رادیو آمریکا (28/10/86): دشواری ما در انتخابات ایران ساختاری است، مثلا انتخابات کنونی تقریبا فقط رقابت درونی نظام برای کنترل بیشتر قدرت توسط جناح ها است و اصلا به خواست ملت ایران اعتنایی ندارد، چرا که اگر اعتنا به ملت ایران داشت، دست کم به قانون اساسی که خودشان نوشتند و به انتخابات مربوط می شود، احترام می گذاشتند، مثلا در اصل23 تفتیش عقاید ممنوع شده است، در صورتی که اکنون همه زندانیان سیاسی و صنفی فقط به خاطر عقایدشان بازداشت شده اند و یکی از اصول پایداری انتخابات آزاد این است که همه می توانند عقاید خودشان را آزادانه ابراز کنند. در اصل42 آزادی بیان مطبوعات تدوین شده که لازمه انتخابات آزاد است، بنابراین اگر آزادی بیان نباشد و مطبوعات آزاد نباشند، چطور می شود، انتخابات آزاد را برگزار کرد.
6- انتخابات در ایران آزاد نیست.
رادیوآمریکا (28/10/86): تا موقعی که در قانون اساسی، تمام آزادی های مدنی به ویژه میثاق ها و کنوانسیون های بین المللی را نگنجانند و آزادی های مردم و آزادی انتخابات را آن طوری که عرف هست و پیشتر ما داشتیم پنجاه سال پیش هم ما داشتیم رعایت نکنند، اصلا شرایط برای یک انتخابات مهیا نمی شود.
7- نظارت استصوابی، نادیده انگاشتن حقوق شهروندی است.
رادیو کلن(1/11/86): اعمال هرگونه نظارت استصوابی توسط نهادهای حکومتی تحت هر عنوان که باشد نادیده انگاشتن حقوق شهروندی و مخدوش ساختن انتخابات آزاد سالم و عادلانه می باشد و به لحاظ اینکه آن نظارتی هم که در قانون اساسی آمده صرف نظارت است و در قانون این را به تمام قسمت های انتخابات تسری دادند و ازمرز دخالت هم فراتر رفته اند و دیگر آنکه همین مرحله نظارت را هم قانون اساسی فقط درباره شروع انتخابات به بعد داشته، نه اینکه صلاحیت انتخاب شوندگان.
ب)مرحله بررسی صلاحیتها
1- حذف گروه های دگراندیش
رادیو فردا (5/11/86): انتخابات دوره هشتم مجلس، نقطه اوج حذف گروه های دگراندیش در نظام جمهوری اسلامی، این انتخابات در واقع نقطه اوجی است در حذف کسانی که واجد شرایط هم هستند. سیاست کلی دولت نهم همه حاکی از آن است که این بار انتخابات بسته تر از حداقل ده سال یا پانزده سال اخیر باشد.
2- برای مشروعیت زدایی از حاکمیت، در انتخابات شرکت نکنید.
رادیوآمریکا (5/11/86): موقعی مردم باید در انتخابات شرکت کنند و امید به این داشته باشند که نتیجه انتخابات، قدمی در جهت بهبود اوضاع آنها بردارد و نمایندگانی که انتخاب می شوند، نمایندگان واقعی خودشان باشند نه نمایندگانی که از پیش برای آنها درنظر گرفته شده اند و از مردم به عنوان ابزارکار برای به اصطلاح مشروعیت دادن به این افراد که کوچک ترین قدمی برای پیشبرد مقاصد مردم برندارند، استفاده شود. چارچوب این سیستم، سیستمی نیست که بتواند آن نتیجه ای را که مردم امید و انتظارش را دارند به آنها بدهد.
3- رد صلاحیت نامزدهای جریان اصلاح طلب، سناریویی طراحی شده
رادیوفردا (6/11/86): نامزدهای جریان اصلاح طلب به طور گسترده ردصلاحیت شده اند، صفدرحسینی رئیس کمیته اموراستان های ستاد ائتلاف اصلاح طلبان، معتقد است در کل ایران اصلاح طلبان از 255 کرسی مجلس تنها در 84 کرسی امکان رقابت دارند، همچنین در اطلاعیه انتخاباتی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی آمده است براثر یک سناریوی طراحی شده، قرار است، انتخاباتی فرمایشی برگزار و مجلس گوش به فرمان و مطیع تشکیل شود.
4- زیرسوال بردن عملکرد هیات های اجرایی در بررسی صلاحیتها
رادیو اسرائیل (6/11/86): در حالى که هزاران نفر از نامزدهاى جناح اصلاح طلب در سراسر ایران از جمله چهره هاى مشهور، وزیران، استانداران و صدها نماینده دورپیشین مجلس ردصلاحیت شده اند، شوراى نگهبان و هیات هاى اجرایى وزارت کشوربازهم اعلام کردند که ردصلاحیت ها به خاطر گرایش سیاسى افراد نبوده است و آنها را به دلایل دیگرى متهم کرده اند.
٥- هیات اجرایى سلیقهاى عمل مىکند.
رادیو بى بى سى (7/11/86): قانونى که شوراى نگهبان از آن صحبت مى کند از نظراصلاح طلبان در واقع قانون نیست. آنها مى گویند که شوراى نگهبان سلیقه اى عمل مى کند، البته در وضعیت فعلى که هنوز شوراى نگهبان نظر خودش را نداده است و این اولین بار است. فکرکنم، در تاریخ جمهورى اسلامى که هیات هاى اجرایى که وابسته به دولت هستند، شوراى نگهبان به صورت گسترده عده زیادى را از جریان انتخابات حذف کرده و این باعث شده که عده ای قانونیت این مسئله را زیر سوال ببرند.
6- هجمه به سپاه
رادیو آمریکا (12/11/86): کمبودهایی که باعث قدرت گرفتن بیشتر سپاه در عرصه سیاست شده یکی برمی گردد به مسئله ضعف جامعه مدنی و جامعه سیاسی که در حقیقت به جهت نبود احزاب قوی زمینه را به وجود آورده تا سپاه بتواند این خلأیی که در این دهه به وجود آمده است پرکند و از طرف دیگر هم برمی گردد به جمهوری اسلامی که مشروعیت خودش را از دست داده است و روزبه روز برای این که قدرت را حفظ کند، بیشتر متکی می شود به نیروی نظامی، نیروی قوی که بتواند در مقابل مخالفان با کار؟؟؟ حکومت خودش را ادامه بدهد.
7- انتخابات ایران شبیه انتخابات کمونیستی در زمان شوروی
رادیوفردا (11/11/86): این انتخابات در جمهوری اسلامی تفاوت چندانی با انتخابات کمونیستی زمان شوروی ندارد، اینطور که ما در بیانیه ذکر کرده ایم، نظام دنبال اشخاصی می گردد که فرمانبردار باشند و اراده و تصمیم های راس نظام را اعمال کنند و اگر شوروی با این شیوه ها به هدف درازمدت خودش رسید و توانست بقای خودش را تضمین کند، بی شک جمهوری اسلامی هم با این روش ها به هدف خودش خواهد رسید.
8- ائتلاف بخشی به ردصلاحیت شدگان برای طرح شکایت بین الملل
رادیوآمریکا (14/11/86): متاسفانه اصلاح طلبان اسلامی ما تا امروز هنوز حاضر نشدند برگ هویت انقلاب اسلامی خودشان را باطل شده اعلام بکنند و مبنای حرکت مدنی خودشان را بر اعلامیه جهانی حقوق بشر بگذارند اگر پنج هزار نفر که کاندیدا هستند و اگر گفته می شود، هفتاد درصد رد شدند یک به یک شکایت به شورای حقوق بشر ببرند و این مسئله را دنبال کنند، در سطح بین المللی این مسئله دنبال می شود.
9- نظامیان به دنبال تسلط بر قوای سه گانه نظام اسلامی
رادیوکلن (21/11/86): در صحنه سیاست آنچه که مهم است از یک طرف اصلاح طلبان از طریق آقای خاتمی و نزدیکی و قرابت خانوادگی به خانواده (امام) خمینی(ره) امروز از صحنه انتخابات به طور کامل حذف می شوند و از طرف دیگر این یک واقعیت که نظامیان که از مدت ها پیش نقش فزاینده ای در صحنه سیاسی ایران داشتند از آمدن آقای احمدی نژاد به ریاست جمهوری به این سو این نقش را بسیار علنی کردند و امروز دیگر بر هیچ کس پنهان نیست که فرماندهان نظامی می خواهند هر سه قوه را در اختیار داشته باشند.
10- بی تاثیربودن تایید صلاحیت های مجدد.
رادیو بی بی سی (28/11/86): مجموعه ای که توسط شورای نگهبان به خدمت این ستاد اضافه شده چیزی حدود ده درصد از نامزدهای اصلاح طلبان است که بخش اعظم آن نامزدهای ردیف دوم و سوم هستند و به این معنا است که نامزدهای اصلی فهرست اصلاح طلبان، تفاوت زیادی با گذشته نکرده است.
11- تایید کاندیداهای حزب اعتماد ملی با هدف ایجاد شکاف در میان اصلاح طلبان
رادیو فردا (28/11/86): در بین افرادی که تایید شده اند بیشتر به جناح آقای کروبی بها داده شده است و شکاف بین کروبی و دیگر اصلاح طلبان را سعی کردند تقویت کنند و گسترش بدهند. نمونه دیگر، این که یک سری گروه های موازی اصلاح طلب مثل آقای اصغرزاده را که معمولا در انتخابات قبلی ردصلاحیت می شده است، این بار تایید کردند تا با آن حیث به اصطلاح برابری خواهان و عدالت طلبان را در مقابل حیث اصلاحات مطرح کنند.
آنچه که اشاره شد بخشی از محورها و مستندات رسانه های بیگانه در قبال انتخابات مجلس هشتم طی چند ماه اخیر بود. مشاهده می شود که راهبرد مشروعیت زدایی از انتخابات و تضعیف مشارکت مردمی به عنوان راهبرد انتخاباتی آنان مورد نظر می باشد.
طی سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی رسانه های بیگانه در ایام برگزاری انتخابات مختلف توجه ویژه ای به میزان مشارکت مردم در انتخابات داشته اند، در بررسی روند تبلیغی این رسانه ها در انتخابات مجلس هشتم مشاهده می شود که در مرحله قبل از بررسی صلاحیت ها، خواهان روی کار آمدن طیفی غیر از نیروهای اصولگرا و ارزشی به مجلس آینده و حضور فعال مردم در انتخابات شده و از مشارکت عمومی حمایت می کردند، ولی در مرحله پس از بررسی صلاحیت ها، راهبرد مشارکت عمومی را به شرکت محدود و حتی عدم شرکت در انتخابات تغییر دادند که این روند همچنان ادامه دارد.
رسانه های بیگانه در برنامه های تبلیغی خود در کنار پردازش هدفمند اخبار و سوژه های انتخاباتی و القایی خود در کنار ادعای دخالت نظامیان در سیاست و انتخابات، آزاد و سالم نبودن انتخابات و غیر رقابتی بودن آن و در نهایت ایجاد یاس و ناامیدی در مردم، توصیه به عدم شرکت در انتخابات را نیز به نوعی القا کرده اند. همچنین از موضوع آزادی بیان و رسانه نیز در راستای تقویت بخش رسانه های مخالف و منتقد در داخل کشور غافل نمانده و کوشیده اند با طرح ادعای سانسور و تهدید در دایره رسانه ای کشور، به طور غیر مستقیم چهره انتخابات را نیز مخدوش نمایند، هر چند که توجه این رسانه ها بر مسئله اقلیت های قومی و مذهبی به عنوان پرده های دیگر این سناریوی مورد نظر قرار دارد.
در خاتمه باید افزود: رسانه های بیگانه در تبلیغات خود با زیر سوال بردن ماهیت انتخابات، مشروعیت آن را هدف گرفته و شرکت حداقلی مردم در انتخابات را به عنوان راهبرد اساسی در کنار مخدوش سازی مقبولیت آن در نزد افکار عمومی دنبال می کنند.