دیوار حایل در نگاه عنان (بخش اول)

دولـت اســرائـیـل از ســال 1375 طرح هایـى را براى توق نفوذ از بخـش شمالى و مرکزى و کرانه غربى به داخل اسرائیـل در دست بـررسى داشت و در جلسه کابینه در تیر 1380 نخستین طرح در این راستا به تصویب رسید .به دنبال افزایش حملات فلسطینـى هـا در بـهـار 1381 کابینه اسـرائیل با تصویب طـرح فـروردین 26 در روز B/64 1381 خواهان ساخت 80 کیلومتر مانع در سه منطقه کرانه غربى شد. به همین مـنـظـور اداره اى به ریـاسـت مـدیـرکـل وزارت دفاع اسـرائیل بـراى اجـراى این طرح تأسیس شد.
روز 3 تـیـر 1381 بــراســاس مصوبه 2077 کابیـنه اسرائیل، آغاز مـرحـلـه اول ساخت مانع در بخـش هایـى از کــرانــه غربى و بـیـت‌المـقـدس تـصـویـب شد .ایـن مصـوبه تصـریح داشت کـه این مانـع  «یـک اقـدام امنـیـتـى »اسـت کــه نشان دهنده یک مرز سیاسى یا غیره  نیست.» اما مسیـر مانع علنى نشد. در این مصوبه چنین آورده شده بود که «در مــورد مـسـیـر نهایـى حـصـار نـخـسـت وزیـر و وزیـر دفاع تصمیم گیرى خواهند کرد. »
روز 24 مـرداد 1381، کـابـیـنـه مسیر نهایى فاز ال را تصویب کـرد که نهایـتـاً شامـل 123 کیلـومتر در بخـش شمالى کـرانـه غربى و 19.5 کیلـومتـر اطراف بیت المقدس بـود. تقریبـاً تمـام این مسیر از روى زمین هایى مى گذشت که اسرائیل در سال 1346 اشغال کرده بود .
مسیر کلى
در 10 مهر 1382، پس از حدود یک سال ساخت و ساز در چند بخش ، کابینـه اسـرائیل در مصوبـه 883 مسیـر کامل مانـع را مشخص کـرد .بـراساس اسـنـاد وزارت دفـاع اســرائـیـل مـسـیــر موردنظر مانع یک خط ممتـد را به طول 720 کیلـومتـر در حاشیـه کـرانه غربـى شـکـل خـواهد داد .نقـشـه مـسـیـر کـه بخش هاى تکمیل شده و نشده را نشان مــى دهـــد، روز 2 آبــان 1382روى سایت اینترنتى وزارت دفاع اسرائیل قرار گرفت. بیشتر بخش تکمیل شده مانـع بـه جز بیت المقدس نـزدیک خط سبز قرار دارد، هرچند که داخل اراضى فلسطینى است. این بخش‌ها در بـرخى نقاط بیـش از 7.5 کیـلـومتـر از خـط سبز مـنـحـرف مى شـود تا شهرک ها را در بر بگیرد و مـنــاطــق پـرجـمــعــیــت فلسـطـیـنـى را دور بـزند. بخشى از مانع که به خـط سبز متمایل مى شـود، در حاشیه بخش منتهـى الـیـه شمال کرانه غربى است. قطعـه اى 2ـ1 کیلـومتر از مانع در غـرب طولکرم در بخش اسـرائیلى خط سبـز قرار دارد .مسیر مورد نظر در صـورت تـکـمـیــل در برخى نقاط تا 22 کیلومتر از خـط سـبـز مــنــحــرف مى شود.
براساس مسـیـرى که در نقـشـه رسـمـى تـرسیـم شده است و موانع داخلى بیت المقدس شـرقى را در بـرمى گـیـرد، حدود 975 کیـلـومتـر مـربـع یـا6 16. درصد از تمام کرانه غربى بین مانع و خط سبـز واقع خواهد شد .این مـنـطـقـه سـکــونـت گـاه تـقــریــبــاً 17.000 فلسـطـیـنـى در کرانه غربى و 220.000 در بیت المقـدس اسـت . اگر کـل مـسـیـر تـکـمـیـل شــود، 160.000 نـفــر دیگـر از فلسطـیـنـیـان در داخل قطعاتى از زمین قرار خـواهند گـرفت کـه مـانـع به طور کل آنـهـا را احاطـه خواهد کـرد .مسیـر مـورد شش لوله سیم خاردار که حریم مانع را معین مى کند .به طـور مـتـوسط عـرض مانع بین 50 تا 70 متر است که در برخى نقاط تا 100متر افزایش مى یابد . اسناد وزارت دفاع اسرائیل حاکـى از آن است که » انواع سیستم هاى نظارتى در حـصـار نـصـب مـى شـود.«ظـاهـراً منظـور از اینها دوربین ها و برج هاى دیده بانى در نقاطى اسـت کـه مـانـع بـه شکل دیـوارهاى بتونى در مى آید. یـک «مـوانع در عمق » بخش موردنظر دیگر است، یعنـى مـوانع ثانـوى که از مـانـع اصلى به سمت شرق برمى آید. دو مانع عمقى بـخـشـى از مسیـر مـورد نظـر در نظر حدود 320.000 شهـرک نشین را در برمى گیرد، از جمله 178.000 نفر در بیت المقدس شرقى اشغال شده .
 توصیف مانع
براساس اسناد و مشاهدات میدانى وزارت دفاع اسرائیل ، مانع متشکـل از مـؤلـفـه هـاى زیـر اسـت :حـصـارى بـا حس گرهاى الکترونیک که تلاش براى رخنه را به نیروهاى نظامى اسرائیل اطلاع مى دهد، یک خندق (تاعمق 4 متر )، یـک جــاده آسـفـالـت دو خـطـه بــراى گشت ، یک جاده ماسـه اى در امـتـداد حصار که جاى پا در آن به جا مى ماند و قسمت مـرکزى کرانه غربى است .سـه مانع عمقى دیگر در شمال کـرانه غربى در برخى نقشه هاى غیـررسمى آمده است، ساخته شده و جزو نقشه رسمى 23 اکتبر نیست. دیــوارهـاى بــتــونـى حــدود 8.5 کیـلـومتـر از 180کیـلـومتـر مـانـع را که تکمیل شده یا در دست ساخت است، تشکیل مى دهد. این بخش از مانع که نیـروهـاى اسـرائیـلـى آن را دیـوارهاى محافـظـت در » «بـرابر تـیراندازى مـى خـوانـنـد، عـمـومـاً در نقاطى بـنـا شده است کـه مراکز جمعیتى فلسطین به اسـرائیـل نـزدیـک اسـت، مانـنـد شـهـر قـلـقـیـلـیـه و طولکـرم و بخش هایى از بیت المـقـدس. بـرخى از ایــن دیوارها در حـال ساخت است، در حـالـى که دیوارهاى دیگر جـدا از طرح جارى بـرنامه ریزى و ساخته شد، مانند بخشـى از دیوار در نزدیک قلقیلیـه کـــه در ســــال 1370 در چـــارچـــوب یــک طـــرح بــزرگــراه سـازى احــداث شد.
فازهاى مسیر کـه تـکمیل شده یا در دست ساخت است
فاز الف (به استثنـاى بـیـت الـمــقــدس شــرقـى اشـغـالـى).ایـن بــخــش ابتدایـى از مـانـع کـه 123 کیلومتر از ایستگاه بازرسى سـالـم در شرق جـنـیـن تـا شهرک القانه در مرکز کرانه غـربـى امـتـداد دارد، روز 10 مـرداد 1382 تکمـیـل اعلام شد، هرچند که کار در بـخش هایى از آن همچنان ادامـه دارد .بیشتر فاز الـف از خط سبز منحرف مى شود و شهرک هاى اسـرائیـلـى را در برمى گـیـرد .بـراسـاس اطلاعـات سـازمان ملل ، مـانـع حـدود 56.000 نفر فلسطیـنـى را در قطعـات زمینى جدا گذاشته است که فقط به کرانه غـربـى راه دارند .این قـطـعـات شـامـل 5300 نفر در » مناطق بسته اى «مى شود کـه بـیـن مـانـع و خـط سـبـز قـراردارد و سکـونت در آن یـا ورود به آن مستـلـزم مـجـوز یـا کــارت شـنـاسـایـى اسـت . قطعات دیگـر عـبـارتنداز :قلقیـلـیـه بـا جمعیت 41606 نفر و در جنوب آن سه روستا با حدود 7300 نفر جمعیت.
فاز ب .این بخش 45 کیلومتر از ایستگاه بازرسى سالم در امتداد بخـش شمالى خط سبز تا دره اردن امتداد دارد که تکمیـل آن تـا آذر 1382 پیش بیـنـى شده بـود .این بخش هـیـچ شـهـرکى را دربرنمى گیرد و باعث جدا افتادن مناطق فلسطینى نشین نمى شود. مانع موجود و مسیر مـورد نظر در اطراف بیت‌المقدس فـراتر از خط سبـز و در بـــرخى مـوارد مـرز شرقى بیت‌المقدس است که اسرائیل منضـم کرده است .بخش هاى تکـمـیـل شـده شامل دو بخش در کنار بیت‌المـقدس است کـه 19.5 کیلـومتر و یـک دیـوار 1.5 کیـلـومتـرى در محلـه ابـودیـس در شـرق بیت المقدس است. مـسیـر برنامه ریزى شده شامل بخشى در شرق بیت المقدس است کـه بـه دیـوار فعلـى ابودیـس وصل مى شـود .بخـش دوم از حومه شمالى بیت‌المقـدس به نام الرام مى گذرد که از بیت المقدس جدا خواهد شد و این قـسـمـت از مـانـع بـه بـخـش شمالى مانع در ایستگاه بازرسى قلندیه متصـل خـواهد شد. بخـش سـوم پنـج محله فلسطینى نشین را در شمال غرب بـیـت‌الـمـقـدس در قـطـعـه زمـیـنـى بـه مساحـت 2000 جریب و با جمعـیـت 500.14 نفر از شهـر جـدا مـى کـنـد . مسیر مانع در شرق بیت المقدس نزدیک شهرک معال ادومیم هنوز تکمیل نشده است.