فرضیه درباره فردای لبنان/هادی محمودی

بصیرت: نتایج انتخابات لبنان چندان که انتظار می‌رفت، ساختار سیاسی این کشور را دگرگون نساخت. تفسیر غالب از آرای 7 ژوئن این است که 5/3 میلیون لبنانی به «حفظ وضع موجود» رأی دادند. طبیعی است که از این حالت بیش از همه بازیگران غربی و اسرائیل خشنود باشند به همین دلیل محافل سیاسی این دولت‌ها سعی می‌کنند این انتخابات را نوعی ناکامی برای حزب‌الله و اپوزیسیون تحولخواه این کشور وانمود کنند. اما واقعیت این است که جبهه مقاومت با محوریت دو جنبش حزب‌الله و امل همه نمایندگانشان را راهی پارلمان کردند و آنچه موجب شد این جناح نتواند اکثریت را در پارلمان کسب کند، ناکامی متحد مارونی این جناح یعنی حزب ملی آزاد میشل عون بود.
اکنون همه چیز در باره آینده سیاسی لبنان بستگی به رفتار دو جناح دارد وضعیت کنونى لبنان به گونه‌اى است که تقریباً همه فرقه‌ها به دو بخش 14 مارسى و 8 مارسى تقسیم شده‌اند. به همین دلیل اظهارات و تصمیم‌های سید حسن نصرالله در رأس جریان اپوزیسیون و رفتار سعد حریری در رأس جناح اکثریت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اولین بیانیه‌ها و مصاحبه‌هایی که از سوی این دو مقام صورت گرفت نشانه‌هایی امیدوارکننده برای افکار عمومی لبنان و ناظران جهانی در پی داشت. سعدحریری نمایشی از رفتار دموکراتیک در روز اعلام نتایج انتخابات داشت. او از بزرگنمایی برتری حزب خویش و یا تحقیر جناح حریف‌اش امتناع کرد و در ادامه پیغام دوستی و همکاری به سوریه فرستاد. برای دیدار آشتی جویانه با سید حسن نصرالله اعلام آمادگی کرد و حتی گفته می‌شود او بر باقی ماندن نبیه بری در جایگاه ریاست مجلس اصرار ورزیده است. در مقابل رهبر جنبش مقاومت و یارانش نیز با صراحت اعلام کردند با وجود برخی رفتار غیر منطقی مثل خرید رأی یا مداخله طرف‌های خارجی در انتخابات اما نتایج آن را پذیرفته و به رأی مردم احترام می‌گذارند.
در وضع کنونی آلترناتیوی جز تشکیل یک دولت ائتلافی نظیر آنچه در توافق دوحه تصویب شد پیش روی دو جناح حاکم لبنان نیست. بر اساس توافقنامه دوحه ترکیب دولت باید 16 نماینده برای جریان حاکم (14 مارس)،11 نفر برای مخالفان (8مارس) و 3 نماینده برای رئیس‌جمهور باشد.حضور یک سوم بعلاوه یک، در ترکیب دولت تحقق بخش بسیاری از اهداف جریان مقاومت بود.
اکنون پس از انتخابات، دیدگاه رهبران مقاومت این است که بهترین راهکار برای ایجاد دولت وحدت ملی حفظ فرمول سیاسی اجلاس دوحه است که در آن جناح اپوزیسیون ضمن داشتن سهم یک سوم در کابینه از حق وتو در تصمیم‌گیریهای مهم برخوردار بود. به نظرمی آید که برخی از سران واقع بین 14 مارس به این دیدگاه اقبال نشان داده‌اند حتی ولید جنبلاط رهبر دروزی‌های لبنان تأکید کرده است که انتخابات موجب مشارکت همه گروه‌ها می‌شود نه به انزوا کشیده شدن برخی گروه‌های سیاسی، لذا نمی‌توان سایر گروه‌ها را نادیده گرفت. اما برخی دیگر از اعضای تندرو این جناح نظیر سمیر جعجع از تن دادن به آن خودداری می‌کنند. ضمن آنکه نصرالله به صراحت گفته است که در صورت ادامه انحصار گرایی برخی سران جناح 14 مارس اختلاف و تنش بر بیروت سایه خواهد افکند.لبنان با بافت سیاسی متکثری که دارد محکوم به پذیرش اصل مشارکت همه طوایف در اداره سیاسی کشور است. بدون تردید در برقراری این مفاهمه و همگرایی بیش از هر چیز شخصی که در کرسی مهم نخست‌وزیری تکیه می‌زند نقش خواهد داشت در حال حاضر جدی ترین نامزد این منصب سعد حریری است. حال باید دید که این وارث سیاستمدار فقید لبنان چه اندازه به اندیشه‌های پدر خویش در زمینه برقراری اصول دموکراسی پایبند خواهد ماند.