موشکهای بلاتکلیف!/نساء‌امیری نصرآبادی

بصیرت: گویاباراک اوباما رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا قصدندارد مواضع رسمی کاخ سفید در خصوص سیستم دفاع موشکی واشنگتن در جمهوری چک و لهستان را اعلام نماید.از این رو پراگ و ورشو هم اکنون در حالتی دوگانه به سر می برند که تحمل آن برای سران این کشور ها سخت و دشوار است.مقامات رسمی کشورهای لهستان و جمهوری چک خواستار شفاف سازی ایالات متحده در خصوص استقرار موشکهاهستند.اما این شفاف سازی هنوز به طور کامل صورت نگرفته است.چندی پیش لخ کازینسکی، رئیس جمهور لهستان در برابر خبرنگاران حاضر شد و از اینکه دموکراتها نسبت به استقرار سیستم دفاع موشکی ایالات متحده در شرق اروپا مصر هستند ابراز خرسندی نمود.میرک توپولانک،نخست وزیر سابق چک نیز چنین نظری داشت.اما اظهارات هیلاری کلینتون و برژینسکی مبنی بر اینکه “استقرار سیستم دفاع موشکی آمریکا در شرق اروپا تصمیمی است که می تواند تغییر کند” همه معادلات را تغییر داده است.آنچه مسلم است اینکه لهستان و جمهوری چک در معادله ای که میان کاخ سفید و کاخ کرملین،در خصوص استقرار یا عدم استقرار سیستم دفدع موشکی صورت می گیرد تعیین کننده نخواهند بود !
در هر صورت پارادوکس موجود به ضرر پراگ و ورشو خواهد بود.مقامات رسمی کاخ سفید ترجیح می دهند کمتر در خصوص مسئله استقرار سیستم دفاع موشکی اظهار نظر نمایند تا سخنان آنها در آینده به عنوان سند مدنظر قرار نگیرد.اما ادامه این روند نیز از سوی دولت اوباما امکان‌پذیر نخواهد بود.رز گوته مولر مشاور وزیر امورخارجه ایالات متحده آمریکا مدعی آمادگی کشورش برای صرف نظر کردن از طرح جنجال برانگیز سپر موشکی در شرق اروپا و توجه به پیشنهادهای روسیه در این زمینه شده است . بر اساس اظهارات گوته مولر،واشنگتن آماده بررسی موضوع کلاهک های هسته ای و حاملهای آنها به منظور کاهش نگرانی های روسیه است.این مقام آمریکایی، توجه به پیشنهاد روسیه درباره استقرار سپردفاع موشکی را موضوعی دانست که باید مدنظر مقامات کاخ سفید قرار گیرد.
آنچه مسلم است اینکه لهستان و جمهوری چک در خصوص‌استقرار سیستم دفاع موشکی بازیگرانی مستقل و تاثیر گذار نخواهند بود و این معادله تابعی از رقابتهای کاخ سفید و کاخ کرملین می باشد.این مسئله ای است که کازینسکی باید آن را درک نماید.
هرچند اوباما بحث خلع سلاح اتمی و هسته ای همه کشورهای دنیا از جمله قدرتهای بزرگ را با هدفی تبلیغاتی مطرح ساخته است،اما روسیه می تواند از فضای مجازی به وجود آمده در راستای تقویت خود در برابر کاخ سفید بهره جوید.در هر صورت مناسبات ایالات متحده آمریکا،روسیه و ناتو پس از دوران ریاست جمهوری بوش وارد فضای سردرگم کننده ای شده است.در چنین فضای گمراه کننده ای مرز بین تعامل و تقابل کشورها مشخص نیست .لازم به ذکر است که ولادیمر پوتین رئیس جمهور روسیه نیز اخیرا از آمادگی مسکو جهت خلع سلاح هسته ای روسیه (در صورت اقدام متقابل دیگر کشورها)خبر داده است. طرح سامانه‌ دفاع موشکی آمریکا که قرار است در جمهوری چک و لهستان مستقر شود، تهدیدی برای امنیت روسیه محسوب می‌شود و در این راستا از آمریکا خواسته است تا استقرار این طرح دفاعی خود را لغو کند. روسیه همچنین هشدار داده که اگر این طرح دفاعی استقرار یابد، موشک‌هایی را به سوی این پایگاه‌ها مستقر می‌کند. بهعقده دیمیتری مدودف طرح سپر دفاع موشکی در اروپا بهترین ایده‌ اعلام شده از سوی دولت پیشین آمریکا نبود. ایده‌ای بود که بدون مشورت با ناتو و اتحادیه‌ اروپا تصویب شد.
مقامات ارشد روسیه بارها ابراز امیدواری کرده بودند که دولت جدید آمریکا در راستای طرح استقرار سامانه‌ی دفاع موشکی گام بر ندارد. مدودف طرح تصویب پیمان امنیتی جدید اروپا را ژوئن گذشته در برلین پیشنهاد کرد و اظهار داشت که این پیمان باید شامل جلوگیری مسالمت آمیز درگیری‌ها و تدابیر برای حل و فصل آنها، تدابیر برای اعتماد سازی و مکانیزم‌هایی برای کنترل تسلیحات باشد.
رییس‌جمهور لهستان از قصد آمریکا برای کاهش برنامه‌ استقرار سامانه دفاع ضد موشکی به شدت احساس خطر می کند.آنچه مسلم است اینکه کازینسکی این احساس خطر را نسبت به وضعیت سیاسی خود در ورشو حس می کند!کازینسکی طی سالهای اخیر به سیاستمداری منفور در لهستان تبدیل شده است.او حتی پس از شکست برادر دوقلوی خود در برابر دونالد تاسک نیز نتوانسته است حساسیت مردم لهستان نسبت به پیروزی بی حد و حصر ورشو از واشنگتن رادرک نماید. ر آمریکا قرار است بر اساس این طرح، 10 موشک رهگیر را در لهستان و یک رادار را در جمهوری چک مستقر کند.