فلسفه یک نظام

حجت‌الاسلام سیدمحمد ابوترابی
حضرت امام در مقام اجرا، سیستم و نظامی را پایه گذاری کردند که بر دو اصل جمهوریت و اسلامیت استوار بود و در نتیجه نظام جمهوری اسلامی را مطرح نمودند. البته در طرح نظریه ولایت فقیه، بحثی از جمهوری اسلامی به میان نیامد. آنجا اصل این فکر و اندیشه بر محوریت فقیه در دوران غیبت براساس ادله، مورد بحث و بررسی علمی و فقهی قرار گرفت. اما با وقوع انقلاب اسلامی آن بزرگوار نظریه جمهوری اسلامی را مطرح کردند و اعتقاد داشتند که در این دوران ما با شکل گیری نظامی استوار بر دو اصل می توانیم زمینه رشد و توسعه و اقتدار جامعه اسلامی و عینیت یافتن احکام نورانی اسلام را فراهم آوریم. آن دو اصل عبارت بودند از اسلام و مردم.
حضرت امام با جمهوری، بنایی را نهادند و زمینه شکل گیری نظامی را فراهم آوردند که مردم در شکل گیری آن نهادها و انتصاب مدیران در سطوح مختلف نقش کلیدی و محوری را ایفا می کنند. جمهوریت نظام در انتخاباتی که برگزار می گردد تجلی پیدا می کند، به طوریکه نظام جمهوری اسلامی افتخار داشته که در هر سال حداقل یک انتخابات گسترده را برگزار نماید. ما در سی امین سال پیروزی انقلاب، سی امین انتخابات را برگزار کردیم که نقش محوری در تداوم انقلاب اسلامی دارد. انتخاباتی که از جمهوری ناگسستنی است و بقای هر نظام جمهوری در شکل گیری نهادهای خوب براساس رأی مردم استوار است.
این از اساسی ترین و مهم ترین اصولی است که امام - این نظریه پرداز بزرگ اسلامی- برای شکل گیری یک نظام اسلامی ارائه نمودند. بنده گمان می کنم اگر نظام امروز ما یک نظام جمهوری نبود ما قطعاً چنین اقتدار و جایگاهی نداشتیم و آینده بسیار نگران کننده بود. به این امر با دلایل قطعی اش باور دارم، لذا بایستی با همه وجود برای تقویت رکن مهم جمهوریت نظام که به حضور آگاهانه مردم - در تصمیم سازی ها و شکل گیری نهادها در سطوح مختلف- وابسته است تلاش کنیم که این در حقیقت نماد مردم سالاری است. به تعبیر مقام معظم رهبری جمهوریت ، نماد مردم سالاری است. اصل دومی که حضرت امام در شکل گیری نظام موجود بر آن تأکید داشتند واژه اسلامیت بود. ایشان می خواستند که در کشور ایران، در سایه اسلام، نظامی حق خواه، حق گستر و حق مدار شکل بگیرد، اقتدار داشته باشد و تداوم پیدا کند. زیرا جامعه ما جامعه ای اسلامی است. مردم ما کاملاً به اسلام باور دارند و آن فقیه فرزانه هم به تحقق احکام نورانی اسلام که در پرتو تحقق آن جامعه ما می توانست طعم عدالت را بچشد، طعم آزادی و استقلال را در ذائقه خویش درک کند، باور داشتند. لذا جمهوری اسلامی را بنیان نهادند. اسلامیت نظام هم در اصل مترقی ولایت فقیه تجلی پیدا می کند.
ما برای اینکه ارزیابی داشته باشیم که آیا این نظام، جمهوری هست یا نیست، آیا مردم سالار هست یا از مردم سالاری فاصله گرفته باید باز گردیم و انتخابات را با انتخابات آزاد، مطمئن و سرنوشت ساز مورد مقایسه و تحلیل قرار دهیم. تا آن زمان که در این جامعه، انتخابات - آن هم انتخاباتی مطمئن و قابل اعتماد که از صندوق همان بیرون آید که مردم در آن ریخته اند- برگزار می شود، مطمئناً مردم سالاری تحقق دارد. اگر روزی خدای ناخواسته این اصل آسیب ببیند، مردم سالاری مورد تعرض قرار گرفته است. اسلامیت نظام هم تا آن هنگام در این جامعه تحقق و عینیت دارد و معنا دارد که ولایت فقیه با اقتدار و با همان شرایطی که در قانون اساسی آمده - که مبتنی بر نظریه ولایت فقیه و حکومت اسلامی حضرت امام است که ریشه های دینی و روایی و اسلامی دارد- وجود داشته باشد.
اصولاً کسانی که با آگاهی در جهت تضعیف نظام اسلامی و کاهش اقتدار آن حرکت می کنند، برای تضعیف و کاهش توانایی این نظام یک یا هر دو عنصر مردم سالاری یعنی جمهوریت و اسلامیت را هدف قرار می دهند. اگر اصل کلیدی ولایت فقیه مورد تهدید قرار گیرد نظام، محتوای دینی و اسلامی خود را تدریجاً از دست خواهد داد و با حذف دین از صحنه سیاسی طبیعتاً یک نظام غیر مردمی ولو در پوشش اسلام و دین در جهت حفظ منافع بیگانه و سرکوب ملت مستقر خواهد شد. همان طور که ما در بعضی از کشورهای همسایه می بینیم، اسم جمهوری اسلامی هست ولی از اسلام اثری نیست و همین طور اگر جمهوریت مورد تهدید قرار گیرد یعنی مردم از صحنه تصمیم سازی و حضور موثر در عرصه انقلاب کنار زده شوند اصل اسلامیت نظام نیز مورد تهدید قرار خواهد گرفت. تا آن هنگام ولایت فقیه در این جامعه اسلامی با اقتدار حضور دارد که مردم در صحنه حضور داشته باشند و این دو کاملاً به هم پیوسته هستند.
پشتوانه محکم ولایت فقیه مردم هستند. حضرت امام در بهشت زهرا بدین مضمون فرمودند من به پشتوانه ملت به دهان این دولت غاصب می کوبم. تکیه گاه حضرت امام، خدای متعال بود و مردم مومن و مسلمانی که خود را در برابر اسلام و قرآن و اهل بیت (علیهم السلام) مسئول می دانند. نظام اسلامی ما در سایه حضور مردم موجودیت و اقتدارش حفظ خواهد شد، لذا حذف مردم از صحنه حرکتی است در جهت حذف دین . حذف دین و ولایت فقیه، حرکتی است در جهت حذف مردم، لذا دشمنان انقلاب هر دو را مورد هدف قرار داده اند منتها با دو ادبیات و با دو نگاه متفاوت و البته برای تحقق خواسته های نامشروع خود.