مثلث ضد اردوغان شکل می گیرد/سعید سبحانی

بصیرت: منابع خبری و تحلیلی ترکیه از بروز دوباره برخی اختلافات میان ارتش و دولت ترکیه خبر می دهند.به نظر می رسد هنوز ارتش ترکیه نتوانسته است نسبت خود را با حزب حاکم عدالت و توسعه مشخص نماید و همچنان با کمک حزب جمهوریخواه خلق و دادگاه قانون اساسی سعی در متلاشی نمودن حزب اردوغان و عبدالله گل دارد.پیگیری پروژه انحلال حزب عدالت و توسعه توسط دادگاه قانون اساسی،نوع برخورد حزب جمهوریخواه خلق با مسئله رفع ممنوعیت حجاب در دانشگاهها و افشای کودتای ارگنه کن علیه حزب عدالت و توسعه نشان می دهد که مثلث مذکور ،یعنی ارتش،دادگاه قانون اساسی و حزب جمهوریخواه خلق همچنان در صدد تقابل با رجب طیب اردوغان و عبدااله گل می باشند.به نظر می رسد پس از کاهش آرای حزب عدالت وتوسعه در انتخابات شهرداریها و ترمیم کابینه اردغان،تلاش مجدد مثلث مذکور جهت براندازی دولت حاکم آغاز گردیده است.
اخیرا رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه از مسوولان قضایی، مدنی و نظامی ترکیه خواست هر چه سریعتر تحقیقات در حال انجام در زمینه گزارش منتشره از سوی روزنامه لیبرال “طرف” را که نوشته است “ارتش طرحی محرمانه را علیه حزب عدالت و توسعه و جنبش اسلامی “فتح الله گولن” آماده کرده تا بر اساس آن مانع نابودی نظام سکولار ترکیه از سوی این حزب و جنبش و تبدیل حکومت این کشور به حکومتی اسلامی شود”، پایان دهد. مقامات قضائی ترکیه تحقیقاتی را در خصوص این ادعا که طرحی نظامی با هدف تضعیف اعتماد در حزب عدالت و توسعه و نیز یک جنبش اسلامی در حال اجرا بوده، آغاز کرده‌اند. ارتش اعلام کرده است که مسوولان نظامی ارتش که علیه آنها اقامه دعوی شده نیز عملا تحقیقاتی را در خصوص گزارش این روزنامه ترکیه آغاز کردند و مسئولان ارتش گفته‌اند که در خصوص مجازات مسوولان انتشار چنین گزارشی نیز وارد عمل خواهند شد.
همین مسئله ممکن است اختلافات اردوغان و ارتش ترکیه را دامنه دار نماید.اخیرا در پی افزایش تنش ها در آنکارا به دلیل طرح نظامی برای بی اعتبار کردن دولت ترکیه ، رجب طیب اردوغان با فرمانده ارتش این کشور دیدار کرد. اردوغان در این دیدار بیش از دو ساعت با فرمانده ارتش ترکیه گفتگو کرد اما هیچ یک از طرفین در خصوص مطالب مورد بحث ابراز نظر نکردند. ارتش ترکیه از سال هزار و نهصد و شصت تاکنون چهار دولت را از کار بر کنار کرده است اما پشتوانه عمومی و محبوبیت دولت اردوغان مانع از برکناری آن توسط ارتش گردیده است.در هر حال بار دیگر شاهدتقابل ارتش و دولت ترکیه هستیم و دادگاه قانون اساسی و حزب جمهوریخواه خلق نیز در این راستا با ارتش همکاری دارند.
اختلافات ارتش و حزب عدالت و توسعه درخصوص مسائل اسلامی به نقطه اوج خود رسیده است.چندی پیش نخست وزیر ترکیه در واکنش به اظهارات رئیس ستاد مشترک این کشور مبنی بر اینکه برخی از شهروندان ترک حتی شب ها به آموزش قرآن می پردازند اظهار داشت چرا این قدر از آموزش قرآن هراس دارید؟ رجب طیب اردوغان نخست وزیراسلام‌گرای این کشور در واکنش به اظهارات ژنرال باش بوغ رئیس ستاد مشترک ارتش مبنی بر اینکه برخی از شهروندان ترک حتی شب‌ها به آموزش قرآن می‌پردازند اظهار داشته است از اینکه در ترکیه این همه از آموزش قرآن واهمه وجود دارد، تعجب می‌کند. این سخنان در دورانی که ژنرال باش بوغ جانشین رئیس ستاد مشترک بوده در نشست امنیت ملی با حضور فرماندهان عالی ارتش ترکیه و اردوغان مطرح شده و با واکنش وی روبرو شده است. متن کامل این اظهارات در ادعانامه دوم دادستان پرونده باند کودتاگر ارگنه کن در میان دلایل ارائه شده از سوی دادستان پرونده جای گرفته است. در ترکیه نظامیان لائیک این کشور به شدت مخالف آموزش قرآن و مسائل دینی در جامعه مسلمان ترکیه و گسترش فرهنگ اسلامی در این جامعه هستند. اما حزب جمهوریخواه خلق بر خلاف ارتش سعی دارد ارتباط جدیدی با مسلمانان برقرار نماید.
حزب جمهوریخواه خلق جهت جلب آرای مسلمانان طرفدار حزب عدالت و توسعه به ترفندهای جدیدی دست زده است.به عنوان مثال، در حالی که حزب جمهوریخواه خلق ترکیه به عناد با هر گونه نماد اسلامی از جمله حجاب شناخته می شود، “عثمان نوری بدریکی “ یکی از نامزدهای این حزب ادعا کرده است که حزب وی معضل ممنوعیت حجاب در دانشگاههای این کشور را حل خواهد کرد. نوری بدر به این ادعا هم بسنده نکرده و ادعا نموده است که مسجد “ایا صوفیه “ که در حال حاضر به عنوان موزه از آن بهره برداری می شود، را نیز دوباره احیا کرده و اولین نماز جماعت را به امامت خود در این مسجد اقامه خواهد کرد! حتی چندی پیش حزب جمهوریخواه خلق در اقدامی مغایر با اساسنامه و خط مشی شناخته شده خود عده ای از زنان محجبه را در میتینگی حزبی گرد هم آورد.جالب توجه اینکه حزب لائیک جمهوریخواه خلق ترکیه در آستانه انتخابات محلی در این کشور اقدام به توزیع روسری با هدف جلب آرای مردم مسلمان کرده بود تا به این وسیله خود را حامی جدید مسلمانان این کشور معرفی نماید
ژنرال باش بوغ مانند ژنرال یاشار بیوک آنیت سعی در محدودساختن دولت اردوغان به طرق مختلف دارد.اما مطابق شواهد و مستندات موجود محبوبیت حزب عدالت وتوسعه همچنان در بین شهروندان ترکیه ای بالاست. چندی پیش حزب عدالت و توسعه توانست با کسب حدود 40 در صد آرای مردمی در انتخابات شهرداریهای ترکیه به پیروزی دست یابد.البته این پیروزی از دید اردوغان و اعضای ارشد حزب عدالت و توسعه چندان مورد استقبال قرار نگرفت و نخست وزیر ترکیه تصمیم گرفت جهت ممانعت از کاهش اختلاف محبوبیت حزب عدالت و توسعه با احزاب لائیک خط مشی جدیدی را در اقتصاد و سیاست داخلی آنکارا پیاده نماید.این تلاش اردوغان با استقبال مردم ترکیه و متعاقبا نگرانی مثلث ارتش،دادگاه قانون اساسی و حزب جمهوریخواه خلق روبه رو گردیده است.
در نهایت اینکه حزب حاکم عدالت و توسعه به عنوان اصلی ترین حزب آنکارا مورد حمایت مردم ترکیه قرار گرفته است و ارتش و احزاب شکست خورده ای مانند حزب دموکرات و جمهوریخواه خلق به هیچ عنوان قدرت ایستادگی در برابر اراده مردم را نخواهند داشت.این در حالی است که محبوبیت افرادی مانند عبدالله گل و رجب طیب اردوغان در ترکیه روز به روز بیشتر افزایش می یابد. بر این اساس مثلث ارتش،حزب جمهوریخواه خلق و دادگاه قانون اساسی می توانند در برابر حزب حاکم ترکیه ایستادگی نموده و موجبات سرکوب آن را فراهم آورند.درگیریهیا اخیر ارتش و رجب طیب اردوغان نیز ماند همیشه به سود حزب عدالت و توسعه تمام خواهد شد و ژنرال باش بوغ نیز بایدمتوجه عواقب تقابل با حزب عدالت و توسعه باشد