هدف و پیامد

رضا گرمابدری
بسم الله الرحمن الرحیم
اندکی پس از اعلام به بن بست رسیدن مذکرات خاویر سولانا و علی لاریجانی، جنگ روانی غرب از طریق رسانه ها علیه مسایل هسته ای جمهوری اسلامی ایران آغاز شد. محور اصلی این تهاجم رسانه ای القاء این مطلب بود که کشورهای اروپایی دخیل در مذاکرات درصدد تهیه پیش نویس شدیداللحنی برای قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ایران هستند. رسانه های غربی تلاش گسترده ای را آغاز کردند تا بتوانند به ایران بقبولانند که بازگشت پرونده ایران به شورای امنیت به معنای آغاز شکل گیری اقدامات تند و سختی علیه جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. واکنش خردمندانه مقامات جمهوری اسلامی به تحرکات جدید غرب ضمن ترمیم برخی از خدشه هایی که طی روزهای گذشته در داخل به بحث هسته ای وارد شده بود و در دل دشمن امیدهایی را بوجود آورد و شاید تظاهر به سختگیری علیه جمهوری اسلامی نیز ناشی از آن باشد، به طرف غربی فهماند که مقامات ایران دست غرب را خوانده اند و بیش از آنچه که غربیها تصور می کردند از بازی جدید غرب آگاه هستند. بررسی مجدد عوامل مهم گذشته و حال در بحث هسته ای کمک شایانی برای ادامه مسیر خواهد بود.
همانگونه که از ابتدای در گرفتن بحث هسته ای ایران مشخص بود، «هدف» تمام کشورهایی که طرف مذاکره با ایران بودند، دور کردن ایران از دستیابی به چرخه سوخت و فن آوری غنی سازی بود. این «هدف» مشترک نمی توانست موجب اقدامات و رفتار مشترک هم باشد زیرا در این بحث مهم همه چیز در «هدف» واحد خلاصه نمی شد تا با مبنا قرار دادن آن به نتیجه رسید. در کنار این «هدف» مشترک که امری واقعی بود موضوع بسیار مهم دیگری به نام «پیامد» وجود داشت که به همان میزانی که «هدف» واحد این کشورها را به هم نزدیک می کرد، می توانست این کشورها را از یکدیگر دور سازد که در مراحل مختلفی از مسیر این حالت بخوبی مشاهده گردید.
موضوع «پیامد» اهرم کلیدی است که جمهوری اسلامی ایران با شناخت دقیق ابعاد آن می تواند تا فرجام کار، هوشمندانه از آن استفاده کند. اگر موقعیت اروپا و آمریکا مبتنی بر موضوع «پیامد» تحلیل و ارزیابی شود، معلوم می گردد آنچه که اروپا را نگران و گام هایش را در برخورد تند با جمهوری اسلامی لرزان می کند بحث «پیامد» است، زیرا ایران و آمریکا طی 27 سال گذشته از وضعیت راکد و مشخصی در روابط فی مابین برخوردار بوده اند در حالی که در این مدت رابطه ایران و اروپا با تمامی فراز و فرودها، روندی مثبت و رو به رشد داشته تا جایی که بین آنها وابستگی های قابل توجهی ایجاد شده است، از این رو برخورد خصمانه با ایران در بحث «پیامد» تغییر خاصی در روابط ایران و آمریکا ایجاد نمی کند حال آن که هر اقدام نسنجیده ای می تواند «پیامدهای» بسیار ناگواری برای اروپا داشته باشد. بحث «پیامد» آن قدر مهم و تعیین کننده است که می تواند نسبت به هر یک از کشورهای اروپایی با درصدی خاص تجلی یابد و با نسبت های مختلف آنها را متضرر سازد. منطقی است که اروپا از هرگونه اقدامی که «پیامد» آن تنها متوجه خودش باشد و آمریکا از آن مصون است پرهیز کند و یا حداقل بسیار محتاط با آن برخورد کند.
به نظر می رسد آخرین موضع فرانسوی ها و روس ها بر همین اساس اعلام شده است. وزیر دفاع فرانسه در آخرین موضعگیری مسئولان فرانسه درخصوص پرونده هسته ای ایران و در کوران جنگ روانی رسانه های غرب علیه ایران اعلام کرد: «ما هنوز بر حل دیپلماتیک موضوع هسته ای ایران تاکید داریم و در مسیر آن گام برمی داریم. هنوز برای این که ایران با انجام مصالحه از تحریم های شورای امنیت سازمان ملل بر برنامه هسته ای اش جلوگیری کند، خیلی دیر نشده است.» لاوروف وزیر خارجه روسیه نیز در اینباره این گونه موضعگیری کرد: «ما از تلاش برای استفاده از شورای امنیت برای مجازات ایران و یا استفاده از برنامه هسته ای ایران برای پیشبرد ایده سرنگونی نظام سیاسی در این کشور حمایت نخواهیم کرد و با آن مقابله نیز می کنیم.» این صحبت لاوروف هنگامی مطرح می شود که آمریکایی ها حاضر شده اند برای جلب رضایت روس ها در رای دادن به قطعنامه علیه جمهوری اسلامی نیروگاه بوشهر را از بحث تحریم ها استثنا کنند و بالاتر از آن امتیازی بالاتر از نیروگاه بوشهر به روس ها بدهند. روس ها نیز با عنایت به اهمیت موضوع «پیامد» متوجه هستند گرفتن امتیازی بالاتر از نیروگاه بوشهر از رقیب نمی تواند جایگزین از دست دادن کشور قدرتمند و برخوردار از موقعیت برتر در منطقه شود. چینی ها نیز از اهمیت موضوع «پیامد» غافل نیستند. فشار و تلاش آمریکایی ها برای برگرداندن نگاه سایر کشورها از بحث «پیامد» و متوجه ساختن به موضوع «هدف» صورت می گیرد و این کشورها با اکراه به سمت مورد نظر آمریکایی ها توجه می کنند. متمرکز شدن ایران بر موضوع «هدف و پیامد» که برای ایران بکرات فرصت سازی کرده و ایجاد تغییرات ابتکاری در مجاب ساختن مردم برای تداوم حمایت یکپارچه از دستاوردهای هسته ای و پیشه ساختن صبر آگاهانه و مقاومت هوشمندانه، راه رسیدن به نقطه پایانی را هموار خواهد ساخت.