تک نرخی شدن ارز و حذف ارز ترجیحی که دولت طی روزهای اخیر از آن بسیار سخن گفته و با کالابرگ یک میلیون تومانی به حذف ارز ترجیحی و حرکت به سمت تک نرخی کردن ارز رسمیت بخشیده است، در اقتصاد ایران نه میتواند موجب بهبود وضعیت معیشتی مردم شده و نه به تثبیت نرخ ارز کمک کند؛ بنابراین دولت با نسخه تک نرخی کردن ارز نمیتواند بار بخش قابل توجهی از مشکلات خود و معیشت مردم را حل و فصل کند.
آنچه در این موضوع حائز اهمیت است، اینکه تک نرخی کردن ارز قواعد خاص خود را دارد یعنی محیط و بسترهای لازم برای انجام این امر در اقتصاد اگر فراهم نباشد، منجر به خسارات دیگری میشود که نتایج نامطلوبی به دنبال دارد.
به نظر میرسد دولت و شخص رئیسجمهور براساس سخنان اقتصاد خواندههایی که وی را به تکنرخیسازی ارز تشویق کردند، با این توجیه که در این صورت رانتی توزیع نمیشود و مفاسد اقتصادی از بین میرود و معیشت مردم در خط سیر ثابتی قرار میگیرد، تصمیم به انجام این کار را گرفت؛ اما نسخه درستی به دست آقای رئیسجمهور ندادند؛ زیرا حذف ارز ترجیحی و تک نرخی شدن ارز در شرایط اقتصاد ایران و وضعیت سیاست خارجی و بحرانهای بینالمللی نمیتواند مشکلات اقتصادی و معیشتی کشور را حل کند.
در این موضوع شک و تردیدی وجود ندارد که عدم توزیع رانت مطلوب هر اقتصادی است، هر چند در توسعه یافتهترین کشورها نیز دولتها به اقشار مختلفی از جامعه که توانایی کار و تولید و کسب درآمد برای گذران زندگی خود و خانواده ندارند، یارانه میدهند و خدماتی به صورت رایگان یا با هزینههای پایین به آنها ارائه میدهند؛ اما در اقتصادی که تحت تنشهای خارجی نرخ ارز مدام در حال افزایش است و نوسانات ارزی معیشت مردم را به بازی گرفته است، نمیتوان چنین اقتصادی را با اقتصاد کشورهای توسعه یافتهای که کمترین شباهتی به ما چه در حوزه مدیریت اقتصادی و سیاست خارجی ندارند، تشبیه کرد و از آنها الهام گرفت.
اقتصاد خواندههایی که به رئیسجمهور مشاوره میدهند، به جای مراجعه به کتاب و بررسی اصول علم اقتصاد بهتر است نیم نگاهی به وضعیت اقتصادی و معیشتی هشتاد میلیون ایرانی داشته باشند و مسائل عرصه سیاسی و بینالملل که چگونه بر افزایش نرخ ارز و به تبع آن بر بالا رفتن قیمت همه کالاها اثرگذار است.
بهتر است چنین مشاورانی به جای بررسی کتابهای اقتصادی که فرمولهایی برای مدیریت اقتصاد در شرایط عادی نوشته شده، به وضعیت تورم بیش از ۵۰ درصد دقت کنند و متوجه باشند لزوماً آنچه در کتابهای اقتصادی نوشته شده، برای همه کشورها یکسان نیست و وقتی زیرساختها فرسوده و بحرانهای بینالمللی ما را احاطه کرده است، نباید نسخههای درمان کشورهایی را در اقتصاد تورمی ایران اجرا کرد؛ زیرا بیتوجهی به این موضوع مردم را تحت فشارهای اقتصادی و معیشتی قابل توجهی قرار میدهد.