جمهوری اسلامی ایران در طول عمر پر برکتش همواره هدف حملات و فشارهای همهجانبه نظام سلطه جهانی قرار داشته است. با ناکامی و شکست پی در پی آنها در عرصههای سیاسی، نظامی و امنیتی، دشمن تمرکز بر عرصه اقتصاد را به اصلیترین میدان «جنگ تمام عیار» تبدیل کرد؛ جنگی که با ابزار تحریمهای فلجکننده، فشارهای مالی بینالمللی و جنگ روانی طراحی شد و هدف اصلی آن، افزون بر مختل کردن شاخصهای کلان اقتصادی به تعبیر رهبر شهید انقلاب، ایجاد «نارضایتی عمومی» و در نهایت «به چالش کشیدن اقتدار نظام اسلامی» است. با سخت شدن اوضاع، تنگ شدن عرصه همراه با کاهش درآمدهای نفتی و فروش نفت، امام شهید یک نسخه علاجبخش را با عنوان «اقتصاد مقاومتی» برای برونرفت از وضعیت پیش آمده طراحی و ابلاغ فرمودند. در این مقال ضمن بیان الگوی اقتصاد مقاومتی در ایده امام فقید، به آثار و برکات آن در کمتر از یک دهه اشاره میشود. اقتصاد مقاومتی در ایران اولین بار در دیدار کارآفرینان با امام شهید در ۱۶ شهریور سال ۱۳۸۹ مطرح شد. آن شهید سفر کرده «اقتصاد مقاومتی» را معنا و مفهومی از کارآفرینی دانستند و برای نیاز اساسی کشور به کارآفرینی نیز دو دلیل «فشار اقتصادی دشمنان» و «آمادگی کشور برای جهش» را معرفی کردند. خود شخص آقا به مناسبتهای گوناگون اقتصاد مقاومتی را به روشهای متفاوت تبیین و تشریح کردند که یکی از تعاریف صریح و مبرهن همین عبارت است. «اقتصاد مقاومتی معنایش این است که ما یک اقتصادی داشته باشیم که هم روند رو به رشد اقتصادی در کشور محفوظ بماند؛ هم آسیب پذیریاش کاهش پیدا کند؛ یعنی وضع اقتصادی کشور و نظام اقتصادی جوری باشد که در مقابل ترفندهای دشمنان که همیشگی و به شکلهای مختلف خواهد بود، کمتر آسیب ببیند و اختلال پیدا کند.
حضرت آیتالله خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی با ابلاغ سیاستهای کلی «اقتصاد مقاومتی» بر اساس بند یک اصل ۱۱۰ قانون اساسی که پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین شده است، تأکید کردند: «پیروی از الگوی علمی و بومی برآمده از فرهنگ انقلابی و اسلامی، عامل شکست و عقبنشینی دشمن در جنگ تحمیلی اقتصادی علیه ملت ایران خواهد شد، همچنین اقتصاد مقاومتی خواهد توانست در بحرانهای رو به افزایش جهانی، الگویی الهامبخش از نظام اقتصادی اسلام را عینیت بخشد و زمینه و فرصت مناسب را برای نقشآفرینی مردم و فعالان اقتصادی در تحقق حماسه اقتصادی فراهم کند.» برای تحقق و عملیاتی شدن اقتصاد مقاومتی از سوی رهبر شهیدمان راهبردهای طراحی شد که هر کدام از آنها در جای خود بحث خواهد شد؛ اما آنچه مورد تأکید معظمله بود، بخش مردمیسازی اقتصاد مقاومتی بود که بارها بر آن تأکید مضاعفی داشتند. واقعا اینگونه است، اقتصاد زمانی واجد توان پایداری و مقاومت فوقالعاده میشود که محوریت آن تودههای مردمی باشند. اگر نفرات محدودی سکان فعالیت اقتصادی کشور را به دست گیرند، امکان هر گونه سوءاستفاده و تأثیرگذاری بر روندهای جاری کشور وجود دارد. از سوی دیگر اگر دولت متصدی همه امور شده و عموم فعالیتهای اقتصادی به وسیله دولت انجام شود، ناکارآمد و فساد ناگزیر خواهد بود. مردمیسازی اقتصاد به منزله یکی از ارکان اصلی اقتصاد مقاومتی، نقش اساسی در قوام اقتصاد کشور ایفا میکند. در چنین وضعیتی و در راستای دستیابی به پیشرفت اقتصادی، گسترش اثرگذاری جریانهای مردم در عرصه اقتصاد از طریق تجمیع سرمایههای خرد مردم برای تشکیل سرمایه کلان میتواند گره گشای تنگناهای اقتصادی باشد. قاعدتاً برای پیریزی مردمیسازی اقتصاد الگوها و قالبهایی مورد نیاز است. اقتصاد تعاونی به واسطه مردمی بودن، مشارکتی بودن و روح جمعی داشتن، قرابت بیشتری با سایر اصول و مبانی جمهوری اسلامی دارد و اسناد و قوانین بالادستی بر جهتدهی ۲۵ درصدی در اقتصاد به سمت تعاونیها جزء اصول بنیادین سیاستگذاری اقتصادی تحلیل میشود. پس با مشارکت دادن مردم در اقتصاد میتوان مقاومت اقتصاد را در برابر آسیبها و تهدیدهای گوناگون کم کرد. در پایان باید گفت، اقتصاد مقاومتی در اندیشه رهبر شهیدمان، یک نظریه اقتصادی بومی و نظاممند است که از مبانی عمیق اسلامی و انقلابی سرچشمه میگیرد و در قالب یک منظومه به هم پیوسته از مؤلفهها تجلی مییابد. یافتهها و راهبردهایی طراحی شده است که این الگو، صرفاً یک واکنش تدافعی به تحریم نیست، بلکه یک پروژه تمدنی برای ساختن اقتصادی پایدار، عادلانه و عزتمند است که هم تابآوری در برابر تهدیدها را بالا میبرد و هم قابلیت پیشرفت را در خود دارد و حتی میتواند مدلی فراتر از پهنای جغرافیای کشور در دستور کار قرار گیرد. این راهبرد به قدری در زمان خودش حکیمانه طراحی شده بود که رهبر فعلی حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای در اولین سال زعامت خویش در پیام نوروزی بار دیگر همین شعار را با پیوند زدن به انسجام ملی باز طراحی کردند.