تاریخ انتشار : ۱۸ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۰:۰۳  ، 
کد خبر : ۲۹۹۱۱۹
علی‌اکبر صالحی در گفت‌وگو با الجزیره

ایران نقض‌کننده توافق هسته‌ای نیست

(روزنامه مردم‌سالاري ـ 1395/11/06 ـ شماره 4239 ـ صفحه 13)

رئیس سازمان انرژی اتمی‌گفت: در بعد فنی در برجام، ایران به آن‌چه که ملزم شده بود عمل کرد و اخیرا هم گام‌های جدیدی برداشته‌ایم و آن جمع‌آوری زیرساخت‌های مرتبط به سانتریفیوژها در تاسیسات فردو است، آقای آمانو نیز در گزارش اخیر خود به التزام ایران به تعهداتش در توافق هسته‌ای اذعان کرده است.

به گزارش ایسنا بر‌اساس آن‌چه صدا و سیما از این گفت‌وگو منتشر کرده است، علی‌اکبر صالحی در اولین سالگرد توافق هسته‌ای ایران و غرب، در گفت‌وگو با شبکه الجزیره قطر افزود: در بعد حقوقی نیز که به مواردی چون بازرسی و پروتکل الحاقی ارتباط دارد معتقدیم هیچ مشکلی وجود ندارد، تنها بعدی که از نگاه ما مهم است به تحریم‌ها و بعد سیاسی توافق ارتباط دارد زیرا در این بخش مشکلاتی دیده می‌شود و آن این‌که طرف دیگر توافق، به تعهداتش در توافق هسته‌ای عمل نمی‌کند.

وی با بیان اینکه «آمریکا به تعهداتش در برجام عمل نمی‌کند» افزود: در ظاهر ممکن است کارهایی انجام بدهند تا وانمود کنند به تعهدات‌شان پایبندند اما در واقع کار خاصی انجام نمی‌دهند زیرا اگر کاری در این زمینه انجام داده باشند مشکلات موجود در تعامل با بانک‌های بزرگ را چگونه باید ارزیابی کرد، آنان در این زمینه هیچ گامی‌ برنداشته‌اند.

مجری پرسید: آیا مقصود شما از طرف مقابل، آمریکاست؟

صالحی پاسخ داد‌: بلی، مقصود آمریکاست، این کشور تاکنون کار خاصی انجام نداده یا آن‌گونه که باید عمل می‌کرد عمل نکرده است، به ویژه در چراغ سبز نشان دادن به بانک‌ها بزرگ، کوتاهی کرده است تا این بانک همچنان با تردید و دودلی با ایران تعامل داشته باشند گویا در این زمینه سخن شفافی را از آمریکایی‌ها نشنیده‌اند، آمریکا در ظاهر وانمود می‌کند در این زمینه به وظیفه‌اش عمل کرده است اما در خفا و پشت پرده نه تنها کاری انجام نداد بلکه سعی کرد همه چیز را به بن بست بکشاند. این بخش خالی از لیوان است اما اگر به بخش پر لیوان بنگریم شاهد پیمان‌های تجاری بزرگ چون پیمان خرید هواپیما از شرکت‌هایی مثل بوئینگ و ایرباس هستیم.

این پیمان‌های تجاری از سی و شش میلیارد تا چهل میلیارد دلار ارزش دارند و به نظر می‌رسد رد و بدل شدن چنین هزینه هنگفتی نیازمند فعالیت موسسات مالی بین‌المللی است، این اتفاقات، وجود حرکت مثبت در بعد اقتصادی توافق هسته‌ای را نشان می‌دهد. این مسائل نشان می‌دهد نگاه ما به آینده تحریم‌ها و لغو تحریم‌ها، به ویژه به آنچه که به بانک‌های بین قاره‌ای، یعنی بانک‌های تامین کننده بودجه مالی پروژه‌های بزرگ، مرتبط است باید خوش بینانه‌تر باشد.

خبرنگار الجزیره در ادامه از میهمان برنامه لقاء الیوم پرسید: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی‌تاکیدکرد ایران به وظایفش عمل کرده است اما سخن این است که در مقابل به آنچه که باید دست می‌یافتید نرسیدید، مثلا در حوزه اقتصادی شاهد تاخیر در سرمایه گذاری خارجی در ایران هستیم، سوئیفت‌ها و فعالیت‌های بانک‌های بزرگ همچنان با چالش‌هایی روبرو است، برخی از مشکلات اقتصادی ایران که ممکن است ارتباط مستقیمی‌هم با توافق هسته‌ای نداشته باشند مثل رکود اقتصادی، کاهش ارزش پول داخلی و بیکاری همچنان باقیست، با این حال آیا می‌توان گفت ایران به تعهداتش عمل کرد اما در مقابل چیزی دریافت نکرده است؟

رئیس سازمان انرژی اتمی‌ایران پاسخ داد: درخصوص تلاش‌ها برای ایجاد فضای اقتصادی جدید برای ایران، آنان کاری انجام نداده‌اند، سخن شما در این زمینه درست است، اما این موضوع به این معنی نیست که هیچ اتفاقی نیفتاده است، قبل از توافق هسته‌ای سقف صادرات نفت ما زیر یک میلیون بشکه در روز بود اما پس از توافق این میزان رشد کرد و به دو و نیم میلیون بشکه در روز رسید.

همچنین ما امروز حدود پانصد هزار بشکه گاز مایع و پانصد هزار بشکه مواد پتروشیمی‌صادر می‌کنیم به این معنی که ما روزانه سه و نیم میلیون بشکه صادرات داریم در حالی که قبل از توافق این رقم از یک میلیون بشکه فراتر نمی‌رفت.

بر خلاف برخی شایعات، امروز ما درآمدهای نفتی خود را دریافت می‌کنیم، نکته دیگر اینکه بانک‌های کوچک بدون هیچ مشکلی فعالیت دارند، هزاران سوئیفت وابسته به این بانک‌ها باز هستند در حالی که قبل از توافق مسدود بودند.

آنچه پس از توافق محقق نشده است متعلق به بانک‌های بزرگ است که هزینه‌های چندین میلیارد دلاری پروژه‌های تجاری و توافقنامه‌های بزرگ را تامین می‌کنند اما بانک‌های کوچک که تامین کننده طرح‌های چند میلیون دلاری هستند به خوبی فعالیت می‌کنند و مشکلی ندارند، در حوزه جذب سرمایه‌های خارجی هم اوضاع آن‌گونه که باید، بر وفق مراد نیست، ما آن‌گونه که در این زمینه انتظار داشتیم محقق نشده است اما این سخن به این معنی نیست که در این زمینه هیچ اتفاقی نیفتاده است زیرا اگر بخواهیم اوضاع را با قبل از توافق بسنجیم شاهد تغییرات قابل توجهی هستیم با این حال انتظارات ما بالاتر بود و همه این انتظارات برآورده نشده است.

به طور کلی اقتصاد ما از سال جدید ایرانی یعنی پس از سه ماه دیگر، شاهد حرکت جدی و سریع خواهد بود، ما شاهد حرکت‌های اقتصادی بزرگتر و شفاف‌تر خواهیم بود.

صالحی در پاسخ به سوالی درباره پیامدهای رویکرد ترامپ و حلقه اطرافیانش به توافق هسته‌ای و کشور ایران، گفت: آن‌چه گفتید به تاکید مواضع منفی است اما برخی از این مواضع به سود ما خواهد بود وقتی دونالد ترامپ می‌گوید توافق هسته‌ای بدترین توافق تاریخ است سئوال این است که آیا این توافق از نگاه ایرانیان بد است یا از نگاه آمریکا و رئیس‌جمهور جدید آمریکا؟ به تاکید مقصود او این است که این توافق از نگاه خودش بد است، این نکته یعنی آنان خواستند توافق بدی را بر ما تحمیل کنند اما نتوانستند.

من نمی‌خواهم در این زمینه پیشداوری کنم، ترجیح می‌دهم دولت جدید آمریکا کارش را به صورت رسمی‌شروع کند تا ببنیم که در عمل چه می‌کند، از خوش‌شانسی است که شرایط ما در ایران به گونه‌ایست که برای تعامل با هر نوع احتمالی آماده‌ایم، اگر دولت جدید آمریکا در پی تداوم توافق هسته‌ای باشد، به تعهدات واشنگتن در توافق پایبند باشد، بسیار خوب است ما نیز همین را می‌خواهیم، ما نمی‌خواهیم ضربه‌ای به این توافق وارد شود، ما خواستار تداوم توافق هستیم و تلاش می‌کنیم بدون مشکل این توافق را عملی سازیم اما اگر دولت جدید آمریکا در پی امور دیگری باشد باز هم باکی نیست، ما چیزی را از دست نخواهیم داد، ما به جهانیان ثابت کرده‌ایم که در چارچوب منافع عالی کشور، حفظ حاکمیت ملی، اهل گفتگو، اهل منطق و اهل احترام متبادل هستیم اما اگر واشنگتن در پی شانه خالی کردن از مسئولیت‌هایش در توافق باشد باید مسئولیت کارهایش را در برابر افکار عمومی‌جهان نیز بپذیرد.

ما چیزی را از دست نخواهیم داد؛ زیرا بار دیگر به همانجایی که در قبل از توافق بودیم باز می‌گردیم و این چیزی است که در متن توافق نیز به آن اشاره شده است. در شرایطی قرار داریم که ما را قادر می‌سازد به مرحله قبل از توافق بازگردیم، آن هم به گونه‌ای که دولت آمریکا سیلی خواهد خورد. ما در پی آن نبودیم که پل‌های پشت سرمان را تخریب کنیم تا نتوانیم به عقب برگردیم، بر‌خلاف چنین تصوری، ما با منطق گفت‌وگو، وارد مذاکرات شدیم، مذاکرات ما از باب اعتماد به طرف مقابل نبوده است. ما به آنان اعتماد نداریم، مقام معظم رهبری نیز به صراحت فرموده بودند بروید مذاکره کنید اما به آنان اعتماد نکنید، با تیزهوشی و تدبیر مذاکره کنید.

مجری برنامه لقاء الیوم الجزیره پرسید: آیا این احتمال برای ایران وجود دارد که به شرایط قبل از توافق بازگردد؟

صالحی پاسخ داد‌: بلی و به سرعت. ما می‌توانیم به شرایطی به مراتب بهتر از قبل بازگردیم. ما نمی‌خواهیم چنین چیزی اتفاق بیفتد. ایران نقض کننده توافق هسته‌ای نیست، این تصمیمی‌است که ایران در آن جدی است.

رئیس سازمان انرژی اتمی‌ایران در پاسخ به سئوال مجری درباره آمادگی ایران برای اصلاح توافق هسته‌ای گفت: هرگز چنین آمادگی ای نداریم، تاکید ما این است که بعد فنی توافق هسته‌ای بسته شده و به پایان رسیده است.

مجری پرسید: اگر خواسته طرف مقابل خواسته‌های سیاسی باشد چه؟

صالحی پاسخ داد: نمی‌توان در حال حاضر وارد چنین مبحثی شد، هرگز مذاکرات جدیدی درباره توافق هسته‌ای در پیش نخواهد بود. این اظهارات ما شفاف است. مذاکرات پایان یافته است، به ویژه بعد فنی توافق که ستون فقرات توافق محسوب می‌شود پایان یافت. درباره بندهای متعلق به غنی سازی اورانیوم، آب سنگین، تاسیسات اراک و مباحثی از این قبیل گفت‌وگو شده و گفت‌وگوها به پایان رسیده و پرونده بسته شده است. مجری پرسید: جنابعالی به عنوان وزیر امور خارجه سابق، روند مذاکرات را درک می‌کنید، عضو گروه گفت‌وگو کننده ایران بودید، می‌دانید مذاکرات آستانه در پیش است به نظر می‌رسد در این زمینه ایران در یک طرف و روسیه در طرف دیگر قرار دارد و مواضع روسیه به ترکیه نزدیک است، آیا شما به مذاکرات آستانه خوش بین هستید، نگاه شما درباره تفاوت دیدگاه میان ایران و روسیه چیست؟

صالحی پاسخ داد: ما با هر نوع مذاکرات جدی و صادقانه برای حل بحران سوریه موافقیم، این اصل ثابت ماست، ما از زمانی که محمد مرسی رئیس جمهور سابق مصر با مشارکت ایران، ترکیه، عربستان و مصرکمیته چهار جانبه تشکیل داده بود از این روند حمایت می‌کردیم. از همان زمان وارد تبادل آرا شدیم، در واقع حمایت از مذاکرات از آغاز مورد حمایت ما بوده است. موضع ایران در بحران سوریه حمایت از گزینه‌های مورد تایید مردم سوریه است، ایران از همان زمان طرح چهارماده ای را آماده و به سازمان ملل متحد و کمیته چهار جانبه تحویل داده بود. هدف اساسی برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در سوریه، با نظارت سازمان ملل متحد، بود، انتخاباتی که در آن بشار اسد هم نامزد باشد، اگر رای مردم با او بود، رئیس باقی بماند و اگر انتخابات را واگذار کرد سمتش را ترک کند تا فرد پیروز جای او را بگیرد.

آن زمان ترکیه گروههای مخالف سوری را گرد هم آورد تا شرایط سیاسی خاصی را بوجود بیاورد و الان همه چیز به پایان رسید و اثری از آنانی که در سابق در پاریس، ترکیه و ریاض گردهم می‌آمدند نیست. وی ادامه داد: آن زمان برخی کشورها با به راه انداختن جنجال‌های رسانه ای سعی کردند به برخی از مخالفان بهای زیادی بدهند، آنان اسامی‌را مطرح می‌کردند که برای سوری‌ها نامانوس بودند، آنان سعی کردند مخالفانی را برای نظام سوریه جعل کنند و از آن‌ها در رسانه و سیاست، ستاره بسازند اما ایران، قبل از آنکه روسیه وارد عمل شود، از مردم سوریه حمایت کرد و در کنار مردم سوریه ایستاد.

ایران کشوری است که به صراحت اعلام کرد به سوریه کمک می‌کند اما روسیه پس از مدتی وارد عمل شد و به طور جدی فعال شد. امروز روسیه به ترکیه نزدیک شده است، این اتفاق مایه خرسندی ماست و هیچ نگرانی ای از آن نداریم.

این نزدیک شدن به سود ایران است. شما در طول پنج سال بحران، مواضع ایران و ترکیه را با هم مقایسه کنید و بگویید این کدام طرف بوده است که موضعش را تغییر داد؟ ترکیه پیش از این در یک جایگاه خاصی قرار داشت و حال در جایگاه دیگری قرار دارد در حالی که ایران در جایگاهی که حضور داشت همچنان در همان جایگاه و حتی فراتر از آن حضور دارد.

ترکیه خواستار کنار گذاشتن بشار اسد و حتی برخی دیگر از حامیانش خواستار تجزیه سوریه بودند، آنان بر حلب مسلط شدند و از این شهر به عنوان پایتخت دوم سوریه یاد کردند اما امروز همه این مسائل خاتمه یافته است، معتقدم آینده تیره و تار نخواهد بود اگر چه حل بسیاری از مشکلات هم به آسانی میسر نخواهد بود، حل مشکلات تلاش بسیار و اراده واقعی می‌طلبد، می‌توانم بگویم در آینده پیروز اصلی اراده ملت سوریه است، مردم سوریه مقاومت و در برابر تروریسم و حامیانشان ایستادگی کردند، اگر مقاومت آنان نبود سوریه از سالها پیش سقوط کرده بود.

مجری پرسید: در منطقه می‌گویند میان ایران و روسیه در قضایای مختلف منطقه ای از جمله قضیه سوریه اختلاف نظر است، حتی چنین اخباری را می‌توان در منابع خبری در ایران نیز مشاهده کرد، می‌دانیم سوریه برای ایران پرونده راهبردی است، این کشور در محوری که ایران محور مقاومت می‌خواند حلقه طلابی محسوب می‌شود اما همین سوریه به گواه برخی از کارشناسان برای روسیه پرونده تاکتیکی است. به عنوان وزیر امور خارجه سابق، آیا اختلاف نظر میان ایران و روسیه را تایید می‌کنید؟ اگر پاسخ شما مثبت است این اختلاف در کجای کار است؟

صالحی پاسخ داد:« از جزئیات قضیه اطلاعات دقیقی ندارم اما درباره کلیات و مباحث کلی اطلاعات خوبی دارم، معتقدم اختلاف عقیده در این موضوع طبیعی است زیرا ممکن نیست مواضع ایران و روسیه در پرونده‌های مختلف صددرصد با هم همخوانی داشته باشد. در بخش کلیات و عنوان‌های راهبردی پرونده سوریه، میان ما و روسیه دیدگاه‌های مشابهی وجود دارد، دو طرف درباره ضرورت حفظ وحدت ارضی سوریه، درباره این موضوع که نظام سوریه باید منتخب ملت این کشور باشد نه نظامی‌برخاسته از مداخله‌های خارجی، و همچنین در مسائل مشابه، توافق کامل دارند.

کاملا شفاف است که تهران و مسکو در بسیاری از مسائل، به ویژه در مباحث کلان، اشتراکاتی دارند اما اینکه این دیدگاهها باید چگونه اجرایی شود اختلافاتی میان دو کشور وجود دارد، در حقیقت این اختلافات در حوزه تاکتیکی است در نتیجه می‌توان بر آن فائق آمد و راه آن نیز گفتکوست.

روابط ما با روسیه بر این اساس است که این کشور قدرتمند است و ایران نیز کشور مستقلی است، این نکته ای است که مقام معظم رهبری نیز بدان اشاره کرده اند. روسیه نیز ایران را کشوری مستقل می‌داند که می‌تواند در تحقق اهداف راهبردی مسکو، به کمک‌های ایران دلخوش باشد ایران نیز می‌تواند همکاری راهبردی با روسیه را به خدمت در مسیر اهداف استراتژی خود تبدیل کند.

مجری در آخرین سوال پرسید: در حوزه بین‌المللی شاهد تحولات و چالش‌های هستیم، از یک سو روی کار آمدن دولت جدید آمریکا، از سوی دیگر روسیه با مداخله در سوریه و ارائه راه حل‌هایی برای این بحران، می‌تواند در پی اهداف بلندتری در خاورمیانه باشد، ضمن اینکه روابط میان ایران و اعراب نیز مناسب نیست، شما در ایران، آینده روابط خود با کشورهایی چون عربستان، ترکیه و کشورهای بزرگ مثل روسیه و روند تعامل با دولت جدید آمریکا را که به صراحت اعلام کرده است ایران تنها کشور حامی‌تروریسم در جهان است، چگونه می‌بینید؟

رئیس سازمان انرژی اتمی‌ایران پاسخ داد: درباره روابط میان ایران و کشورهای عربی به ویژه عربستان به این نکته اشاره می‌کنم که وقتی وزیر امور خارجه بودم و اساس سیاست‌های خارجی را مشخص کرده بودم اولویت اصلی داشتن روابط ممتاز با کشورهای منطقه به ویژه عربستان و ترکیه بود زیرا این دو کشور ویژگی‌های ممتازی دارند، عربستان دارای قدرت اقتصادی بزرگ، قبله مسلمانان و مهد اسلام است در نتیجه برای ما بسیار اهمیت دارد همچنین ترکیه کشور تاثیرگذار و از نظر صنعتی کشور پیشرفته و دارای اقتصاد قوی است این کشور همسایه مهمی‌برای ایران است، میان ما و آن‌ها نیز مشترکات زیادی وجود دارد.

الان هم می‌گویم ما آماده‌ایم تا با عربستان درباره اختلافات یا آن‌چه که نگرانی از ایران تعبیر می‌کنند مذاکره کنیم. واقعیت این است که بخش زیادی از این نگرانی‌ها غیر واقعی و ناشی از تخیلات است.

وی خاطرنشان کرد: بخش زیادی از این نگرانی‌ها برخاسته از اقوالی است که مدعیند ایران اینگونه و آنگونه عمل می‌کند، آیا این سخنان واقعی است؟ آنان برای خود دشمن فرضی ایجاد می‌کنند. به یمن نگاه کنید، در آنجا درباره نگرانی از ایران می‌گویند و با همین بهانه در این کشور مداخله و این کشور را ویران می‌کنند، آیا می‌توان چنین رفتاری را سیاسی خواند؟

واقعیت این است که عربستان در یمن به دردسر افتاده است، این سخن من نیست این سخن روزنامه‌ها و تحلیلگران سیاسی است. همه می‌گویند دو سال جنگ علیه یمن دستاوردی نداشته است، این مبحث در قضیه سوریه نیز مصداق دارد، سال‌ها جنگ و خونریزی در این کشور هیچ نتیجه ای در بر نداشت، چرا همگان برای حل مشکلات از راه گفت‌وگو تلاش نمی‌کنند؟

ایران برای چنین مذاکراتی آماده است، ایران برای از بین بردن سوء‌تفاهم میان تهران و ریاض آمادگی دارد، معتقدم قبل از آنکه چنین مسائلی به مسیر بن بست برسد و دود آن به چشم همگان برود بهتر است عقلا بر سر یک میز بنشینند و در پی حل بحران منطقه،از بحرین تا یمن و از یمن تا سوریه بر آیند. این کار به سود همگان است در غیر این صورت همه بازنده خواهند بود.

http://mardomsalari.com/4239/page/13/6702

ش.د9503561

نظرات بینندگان
آخرین مطلب
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات