▼ حرف روز
مهار تورم مهمترین اولویت اقتصادی
منابع رسمی اقتصادی نرخ تورم سالانه کشور در دیماه ۱۴۰۴ را برابر با ۴۴.۶ درصد اعلام کردند. دامنه تغییرات نرخ تورم برای دهکهای مختلف هزینهای از ۴۳.۵ درصد برای دهک دهم تا ۴۶.۸ درصد برای دهک دوم متغیر بوده است. اعلام نرخ تورم کالاها و خدمات مصرفی، بار دیگر توجه سیاستگذاران و کارشناسان اقتصادی را به اهمیت کنترل تورم و نقش آن در ایجاد ثبات، پیشبینیپذیری و بهبود شرایط اقتصادی جلب کرده است.مهار تورم بهعنوان یکی از مهمترین اولویتهای اقتصادی، نقش تعیینکنندهای در ثبات اقتصاد کلان و بهبود شرایط معیشتی جامعه دارد. در همین راستا، سیدعلی مدنیزاده، وزیر اقتصاد و دارایی، ضمن پذیرش افزایش تورم پس از اصلاح سیاستهای ارزی تأکید کرده است: «تمام تلاش خود را برای مدیریت تورم به کار گرفتهایم».حال سؤال اساسی این است که دولت باید چه اقدامی را در دستور کار داشته باشد تا نرخ تورم را مهار کند. در پاسخ باید گفت یکی از اقدامات عاجل برای کنترل تورم، اتخاذ سیاست انضباط پولی و مالی است. وزارت اقتصاد و دارایی و بانک مرکزی باید تمام همت خود را به کار گیرند تا از افزایش پایه پولی و رشد نقدینگی جلوگیری شود. با این روش میتوان از تداوم تورم جلوگیری کرد و در صورت عملیاتی شدن آن، هم امکان ارتقای اشتغال و هم دستیابی به رشد مطلوب تولید فراهم میشود و در نهایت آرامش و اطمینان به اقتصاد بازمیگردد.
اقدام بعدی، جلوگیری از کسری بودجه، آنهم با ارقام بالا، است. در کنار این دو اقدام، دولت باید مسئله تعامل جهانی را حل کند تا دشواریهای مبادلات خارجی و کاهش شدید حجم آن مرتفع شود. افزون بر این، لازم است کنترل و نظارت متقنی بر عملکرد بانکها اعمال شود. در غیر این صورت، با استمرار تورم بالا، نااطمینانی مزمن شکل میگیرد که افق تصمیمگیری فعالان اقتصادی را کوتاه کرده و سرمایهگذاری مولد را به نفع فعالیتهای کوتاهمدت، سفتهبازانه و بازارهای موازی تولید کنار میزند.به همین دلیل، مهار تورم را باید نهتنها یک ضرورت اقتصاد کلان، بلکه پیششرط کاهش نابرابری، حفظ سرمایه اجتماعی و جلوگیری از فرسایش انسجام اقتصادی و اجتماعی دانست. با این وجود، مهار تورم نیازمند مجموعهای از سیاستهای هماهنگ و پایدار است. کنترل نقدینگی، انضباط پولی، پرهیز از خلق بیضابطه پول، کاهش کسری بودجه با افزایش درآمدهای پایدار و… از جمله این سیاستهاست. همچنین حمایت هدفمند از تولید و رفع موانع کسبوکار با افزایش عرضه کالا و خدمات، به تعدیل قیمتها منجر میشود. همه این موارد در مهار و کنترل تورم اثرگذار است و متولیان امر باید آنها را در اولویت کاری و سیاستگذاری خود قرار دهند.(علی قاسمی)
▼ گزارش روز
الزامات یک قیاس اصولی!
یکی از مواردی که بهویژه در ایام سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی زیاد دیده و شنیده میشود، مقایسه عملکرد دوران پهلوی و جمهوری اسلامی است. این قیاس دو الزام مهم دارد که باید مورد توجه قرار گیرد:۱-تاریخ معاصر ایران، بهویژه دوران حکومت قاجار و پهلوی، باید بهدقت مطالعه و بررسی شود. دورانی سیاه که سرشار از خیانت، وابستگی، عقبافتادگی، ظلم، تجزیه کشور، تحقیر، فقر و استبداد است. بنابراین آشنایی با میراث شوم این دوره برای قضاوت و مقایسه دوران قبل و بعد از انقلاب ضروری است.۲-از ابتدای پیروزی انقلاب، حجم بیسابقهای از دشمنی علیه ایران اعمال شده است که در تاریخ نمونهای برای آن یافت نمیشود. ایجاد شورشهای تجزیهطلبانه، تلاش برای کودتا، ترور مسئولان مؤثر انقلاب و بیش از ۲۳ هزار نفر از مردم، تحمیل جنگ هشتساله، اعمال تحریمهای همهجانبه و ایجاد اغتشاش، گوشهای از این دشمنیهاست. بنابراین باید رویکردها و عملکرد دو دوره در این حوزهها بررسی شود.سیاست داخلی: رژیم دیکتاتوری پهلوی با رویکرد دیکتاتورمآبانه خود، خفقان، استبداد، نادیده گرفتن و سرکوب مردم و عدم آزادی سیاسی را به ارمغان آورد؛ ولی جمهوری اسلامی با اتخاذ رویکرد مردمسالاری توانست مشارکت اجتماعی، انتخابات آزاد، آزادیهای اجتماعی، فعالیت احزاب سیاسی، چرخش قدرت و استقلال سیاسی را برای مردم فراهم کند.سیاست خارجی: رژیم پهلوی با وابستگی به قدرتهای بزرگ، ایران را به بازیگری دستنشانده، تأمینکننده منافع کشورهای خارجی و ناتوان در برابر تهدیدهای خارجی تبدیل کرد و ملتی بدون عزت و تحقیرشده از سوی کشورهای قدرتمند بهجا گذاشت؛ در مقابل، جمهوری اسلامی رویکرد استقلال را پیش گرفت که تأمین منافع ملی، حفظ عزت، ایفای نقش محوری در منطقه و تصمیمگیری بر اساس عزت، حکمت و مصلحت از آثار آن بود. رژیم پهلوی با سیاست پیوند با قدرتهای بزرگ، وابستگی شدیدی به تجهیزات و حمایت خارجی پیدا کرد و مسبب جدا شدن بحرین، ارتفاعات آرارات و دشت ناامید شد؛ اما جمهوری اسلامی با رویکرد دروننگر و مردمپایه، به حفظ تمامیت ارضی، امنیت ملی، اتکا به تجهیزات بومی و اقتدار منطقهای نائل شد. نمونههای عینی آن، مقاومت جانانه در برابر هجوم همهجانبه دشمنان در دفاع مقدس هشتساله و جنگ ۱۲روزه است.فرهنگ: رویکرد رژیم پهلوی دنبالهروی از هویت غربی بود. ضدیت با اسلام و اعتقادات دینی، مبارزه با حجاب، استفاده ابزاری از زنان، ابتذال در تلویزیون و سینما، گسترش مراکز فساد و فحشا، کاپیتولاسیون و بیتوجهی به علم و دانشگاه از عواقب این رویکرد برای کشور بود؛ اما جمهوری اسلامی رویکرد تکیه بر هویت ایرانی ـ اسلامی را دنبال کرد و توانست به هویت ایرانی عزت دهد، جایگاه والای زنان را احیا کند، معنویت و حضور پررنگ جوانان در مراسم مذهبی را افزایش دهد، رشد علمی را تسریع بخشد و سینمای حرفهای بسازد.اقتصاد: رژیم پهلوی رویکرد نگاه به بیرون را برگزید که موجبات تأمین بیشتر کالاها از خارج کشور، اقتصاد تکمحصولی، نابودی کشاورزی با اصلاحات ارضی، افزایش فاصله طبقاتی، عدم توسعه روستاها، مهاجرت گسترده از روستا به شهر و گسترش حاشیهنشینی و حلبیآبادها را فراهم کرد. جمهوری اسلامی رویکرد نگاه به درون را انتخاب کرد که از ثمرات آن میتوان به استفاده از ظرفیتهای داخلی، توسعه صنایع، توسعه روستاها، تلاش برای کاهش فاصله طبقاتی، تولید کالاهای استراتژیک، عبور از اقتصاد تکمحصولی و توسعه و خودکفایی کشاورزی اشاره کرد.(مصطفی علیجانزاده)
▼ خبر ویژه
نفت محور اصلی بحران آفرینی ترامپ است
کوبی باردا، مورخ و متخصص امور آمریکا، گفت:«هدف اصلی ایالات متحده آمریکا در بحران آفرینی با ایران، پیشی گرفتن از چین در دستیابی به منابع طبیعی است.» او، گفت:«مردم باید بدانند، که دلیل اصلی بحران آفرینی با ایران آن است که مردم این کشور تمایلی به باج دادن به ایالات متحده ندارند و گرنه ترامپ علاقهای به گسترش دموکراسی در سطح جهان ندارد، اصولا دموکراسی دغدغه ترامپ نیست.اگر بپرسید پس او به چه چیزی علاقه دارد؟ باید بگویم که او به دنبال رقابت با چین است.در وهله اول این رقابت بر سر هوش مصنوعی است که گفته میشود چینیها تا یک سال دیگر به نقطه بدون بازگشت در آن خواهند رسید.بعد از آن هم تمرکز ترامپ بر منابع نفتی است، از لحظهای که ترامپ نفت ونزوئلا را در قبضه خود گرفت، به فکر تکرار همین امر برای ایران است.»به گفته این کارشناس، اگر ترامپ بتواند برنامههای خود را در ایران پیاده کند، خواهد توانست ۳۶ درصد از ذخایر نفت جهان را در قبضه آمریکا قرار دهد، این به آن معنی است که به یکه تازی ناشی از اتحاد بین روسیه و عربستان سعودی در بازار جهانی نفت پایان خواهد داد و این دقیقا همان هدفی است که ترامپ از این بحران دنبال میکند .
▼ اخبار
غرب توان از بین بردن ایران را ندارد
شیخ حمود، رئیس اتحادیه جهانی علمای مقاومت با اشاره به فشارها، جنگها و تحریمهای گسترده علیه ایران تأکید کرد:«با وجود همه این فشارها، ایران پایدار و استوار مانده است.»وی در نشستی با عنوان «انقلاب اسلامی و چالشهای مرحله کنونی» که بهمناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران و از سوی حزبالله لبنان در مجمع حضرت فاطمه زهرا(س) در شهر صیدا برگزار شد، اظهار داشت:«جمهوری اسلامی ایران در مقابله با اشغالگری رژیم صهیونیستی نقش محوری داشته و همواره حامی مظلومان و مستضعفان بوده است.»شیخ حمود ضمن انتقاد از طرح عادیسازی روابط با رژیم اشغالگر صهیونی تأکید کرد:«جمهوری اسلامی ایران از نخستین روزهای پیروزی انقلاب تاکنون در خط مقدم حمایت از مقاومت و ملت فلسطین قرار داشته، در حالیکه برخی دولتهای مدعی عربیت و اسلام به عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی روی آوردهاند.»شیخ حمود به افتتاح نخستین سفارت فلسطین در تهران بعد از انقلاب اسلامی مردم ایران اشاره کرد و آن را نشانه پایبندی عملی جمهوری اسلامی به آرمان فلسطین دانست و گفت:«پس از گذشت ۴۷ سال، مسیر و اصول انقلاب اسلامی تغییر نکرده است.»رئیس اتحادیه جهانی علمای مقاومت در بخش دیگری از سخنان خود رهبر معظم انقلاب اسلامی را «رهبر بزرگ و ممتاز اسلامی» توصیف کرد.وی افزود:«تلاش غرب برای سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران ناممکن است و این نظام با وجود همه چالشها همچنان پابرجا خواهد ماند.»
برگ برنده ایران سبب کشاندن ترامپ به میز مذاکره شد
روزنامه معاریو با استناد به گزارش رسانههای غربی اعلام کرد، توان موشکی ایران و تهدید به استفاده از این توان، دونالد ترامپ را وادار کرد که به میز مذاکرات در عمان برود. این رسانه عبری زبان در ادامه نوشت:«تهدید ایران به پاسخ موشکی گسترده و کوبنده علیه اهداف (آمریکا) در خاورمیانه در صورت حمله به این کشور، باعث افزایش فشار بر کاخ سفید و مجبور شدن دولت ترامپ برای انجام مذاکره شده است، به ویژه اینکه، یکی از اهداف این تهدید، رژیم صهیونی و نیروهای آمریکایی هستند.در بخش دیگری از گزارش معاریو اعتراف شده است، این تصمیم در شرایطی گرفته شد که آمریکا و رژیم صهیونی در جنگ ژوئن گذشته (جنگ ۱۲روزه) شاهد حملات موشکی ایران بودند. این رسانه اعتراف کرد که ایران در این جنگ حدود ۵۰۰ فروند موشک به سوی اهداف مختلف نظامی و غیر نظامی در (فلسطین اشغالی) شلیک کرد، در حالی که ایران بخش عمدهای از زرادخانه موشکی خود را هم تا پایان جنگ حفظ کرد، این در حالی است که در جریان جنگ ۱۲ روزه هم ثابت کرد که خوب میداند چگونه از لایههای سامانههای پدافندی رژیم صهیونی و آمریکایی عبور کرده و پیش بینی میشود که در حال حاضر تجارب بسیار بیشتری نسبت به جنگ قبلی هم در اختیار داشته باشد.امروز فرماندهان نظامی آمریکایی این تهدید ایران را به شدت جدی گرفته اند، همین امر باعث شد تا رئیس جمهور ترامپ اواسط ژانویه از تهدیدهای خود عقب نشینی کند، چون به این نتیجه قطعی رسید که ایالات متحده از ظرفیتهای کافی در منطقه برای حمله به ایران بهره مند نیست به ویژه که این تهاجم با واکنش ایران روبرو خواهد شد.»به نوشته معاریو، پنتاگون در سایه این احساس ضعف، در حال انتقال سامانههای پدافند موشکی خود به خاورمیانه و منطقه خلیج فارس است.این رسانه اذعان کرد که توان موشکی ایران، ایالات متحده آمریکا را مجبور کرد تا گزینه گفتگو را جایگزین تهاجم کند.
ایران در جمع پنج خریدار بزرگ طلا در سال ۲۰۲۵
ایران در سال ۲۰۲۵ در جمع پنج کشور نخست جهان از نظر تقاضای طلا قرار گرفت. دادههای جدید از بازار جهانی طلا نشان میدهد مرکز ثقل تقاضا بیش از گذشته به آسیا منتقل شده و در این میان، ایران با خرید ۷۲.۷ تن طلا رتبه پنجم جهان را به خود اختصاص داده است.بر اساس این آمار، چین با ۸۳۰ تن و هند با ۷۱۰.۹ تن در صدر قرار دارند و پس از آمریکا و ترکیه، ایران بالاتر از کشورهایی مانند روسیه، عربستان سعودی و آلمان ایستاده است. کارشناسان، این جایگاه را بیش از آنکه به مصرف مرتبط بدانند، ناشی از نقش طلا بهعنوان ابزار «ذخیره ارزش» در اقتصاد ایران ارزیابی میکنند.محمد شعبانی، کارشناس اقتصادی، در اینباره گفت:«طلا در ایران صرفاً کالای زینتی نیست، بلکه یک دارایی امن برای مدیریت ریسک خانوارهاست.» وی افزود: «این تقاضا نشانه سفتهبازی نیست، بلکه بازتاب نااطمینانیهای اقتصادی و رفتار محافظهکارانه سرمایهگذاران است.»تحلیلگران معتقدند حضور ایران در میان خریداران بزرگ طلا، نشاندهنده جایگاه پایدار این فلز گرانبها در سبد دارایی ایرانیهاست.
▼ اخبار کوتاه
◄ سیدعباس موسوی، معاون مراسم و تشریفات دفتر ریاست جمهوری، با هشدار به کشورهای همسایه تأکید کرد:«ایران پس از دو پیروزی بزرگ با دست پر وارد مذاکرات با آمریکا شد». وی با اشاره به احتمال درگیری افزود:«غنیسازی خط قرمز ایران است و مذاکره تنها ابزار ما نیست.» موسوی هشدار داد:«کشورهای همسایه مراقب باشند آمریکا از حریم آنان برای تعرض به ایران استفاده نکند.» او همچنین تصریح کرد:«هر جنگ احتمالی آتی، برای ایران سرنوشتساز خواهد بود.»
◄ به نقل از الجزیره، ریاست تشکیلات خودگردان فلسطین در بیانیهای اعلام کرد که مصوبات جدید کابینه امنیتی رژیم صهیونی درباره کرانه باختری، بخشی از «طرح الحاق کرانه باختری و تلاش برای تغییر بافت جمعیتی» این مناطق است.در این بیانیه آمده است که تصمیمات اخیر رژیم صهیونی، تنشآفرینی بی سابقه علیه حقوق ملی و تاریخی فلسطینیان بوده و نقض آشکار توافقات امضا شده میان دو طرف محسوب میشود.گفتنی است که کابینه امنیتی رژیم صهیونی مجموعهای از تصمیمهای جدید را در ارتباط با کرانه باختری تصویب کرده است که شامل لغو یک قانون اردنی و گسترش شهرکسازی میشود.
◄ علیرضا کریمی، عضو اتاق بازرگانی مشترک ایران و آفریقا، با اشاره به این موضوع که حذف ارز ترجیحی تصمیم شجاعانهای بود، تصریح کرد:«ارز ترجیحی در عمل نتوانست به اهدافی که قانونگذار مدنظر داشت، برسد. به نحوی که این طرح به دسترسی مردم به کالاهای اساسی و موردنیاز با قیمت مناسب منجر نشد. به همین دلیل در نهایت دولت مجبور شد، حذف ارز ترجیحی را در دستور کار قرار دهد.»وی ادامه داد:«اعطای ارز ارزان و ترجیحی مشکلاتی را برای فضای اقتصادی کشور ایجاد و آن را از ریل رقابتی و منظمش خارج میکرد، به همین دلیل، فعالان اقتصادی واقعی و بخش خصوصی همواره درخواست حذف ارز ترجیحی را مطرح میکردند.»
◄ پیتر سیارتو، وزیر امور خارجه مجارستان در مصاحبهای با کانال گرجستانی «روستاوی۲» یادآوری کرد که درگیری در اوکراین میتوانست در سال ۲۰۲۲ پایان یابد، اما اروپاییها به رئیس رژیم کی یف فشار آوردند.وی افزود:«تعصب نظامی در بروکسل حاکم است. در واقع، در آخرین جلسه شورای امور خارجه، بسیاری از وزرا - من عیناً نقل قول میکنم - اظهار داشتند که «اتحادیه اروپا برای صلح آماده نیست.»
◄ اسحاق بریک ژنرال بازنشسته ارتش رژیم صهیونی در گفتگو با روزنامه عبری معاریو اعلام کرد:«اسرائیل در برابر یک پیچ تاریخی خطرناک قرار دارد و مشخص نیست در سایه اختلافات عمیق داخلی که جامعه اسرائیلی را هدف قرار داده میتواند به ۱۰۰ سالگی عمر(نامشروع و ننگین) خود برسد یا نه؟»