نشریه اخبار و تحلیل ها 19 اسفند 1404
امام خامنهای(ره):
در مورد امپراتوری روبهانقراض آمریکا؛ واقعاً روبهانقراض! مشکل اقتصادی دارند، مشکل سیاسی دارند، مشکل اجتماعی دارند؛ بیش از پنجاه درصد مردم آمریکا رئیسجمهور فعلیشان را قبول ندارند؛ اینها مشکلات یک کشور است؛ اینها غرق در مشکلاتند. من فقط یک کلمه عرض بکنم؛ آن روز هم گفتم که مسئلهی ما با آمریکا این است که آنها میخواهند ایران را ببلعند، ملّت ایران مانع است، جمهوری اسلامی مانع است. 28/11/1404
▼ حرف روز
خیالبافی دشمنان برای آینده منطقه
آنچه در پسِ تهاجم نظامی امریکا و رژیم صهیونی علیه ایران دیده میشود، صرفاً یک درگیری نظامی نیست؛ بلکه نشانههایی از تلاش برای شکلدهی به نظمی تازه در خاورمیانه و بازتوزیع قدرت در نظام بین الملل است. نظمی که در نگاه دولت ترامپ و نتانیاهو میتواند معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را برای دههها تغییر دهد و از نگاه ایران میتواند برای مدتی طولانی تهدید مستقیم امریکا و رژیم صهیونی را دور کند و منطقه را با واقعیت های جدید قدرت ایران روبرو کند. اگر مواضع مقامهای آمریکایی، متحدان واشینگتن و تحولات میدان را کنار هم بگذاریم، تصویری نسبتاً روشن از این پروژه شکل میگیرد: کنترل انرژی، مهار قدرتهای رقیب و بازطراحی موازنه قدرت منطقهای.ایران یکی از بزرگترین قدرتهای انرژی جهان است که حدود ۹ درصد ذخایر اثباتشده نفت و نزدیک به ۱۷ درصد ذخایر گاز طبیعی جهان را در اختیار دارد. در کنار آن، ونزوئلا نیز بزرگترین ذخایر نفتی دنیا را داراست. در مجموع، این دو کشور نزدیک به یکسوم ذخایر نفتی شناختهشده جهان را در اختیار دارند. از همین منظر است که برخی سیاستمداران آمریکایی بهصراحت درباره اهمیت این منابع سخن گفتهاند. در همین رابطه، مدیر اجرایی شورای انرژی کاخ سفید رسما اعلام کرد که هدف آمریکا به دست گرفتن کنترل کامل بر ذخایر نفت ایران است.سناتور لیندسی گراهام نیز گفت:«ونزوئلا و ایران ۳۱ درصد از ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارند. ما قرار است با ۳۱ درصد از ذخایر شناخته شده شراکت داشته باشیم. این کابوس چین است. وقتی حکومت ایران سقوط کند، ما پول زیادی به دست خواهیم آورد.»در جهانی که اقتصاد آن همچنان به انرژی وابسته است، کنترل نفت و گاز صرفاً یک مسئله اقتصادی نیست؛ بلکه ابزار قدرت در رقابت میان قدرتهای بزرگ به ویژه پروژه مهار چین از سوی امریکا است.برای سالها در بسیاری از محافل سیاستگذاری این تصور وجود داشت که واشینگتن بهدلیل پیامدهای امنیتی، خواهان تجزیه یا فروپاشی ایران نیست. اما برخی مواضع اخیر به ویژه موضع ترامپ برای تغییر نقشه ایران نشان میدهد که در بخشی از جریان سیاست خارجی آمریکا، گزینههای رادیکالتری نیز مورد بحث قرار گرفته است.در این نگاه، ایران یا باید در نظم مورد نظر آمریکا ادغام شود و رفتار منطقهای خود را تغییر دهد، یا با سناریوهایی مانند تغییر رژیم، بیثباتسازی و حتی تجزیه مواجه خواهد شد.چنین رویکردی تا حد زیادی با دیدگاههای نتانیاهو و رژیم صهیونی همسو است؛ دولتی که ایران را اصلیترین مانع در مسیر بازآرایی خاورمیانه میداند.در طول دهههای گذشته، سیاست سنتی آمریکا در خاورمیانه بر حفظ موازنه قدرت میان بازیگران منطقهای استوار بود. اما به نظر میرسد در چارچوب سیاستهای دولت ترامپ این رویکرد در حال تغییر است.از نقطه نظر واشنگتن و تل آویو، تضعیف یا حذف ایران و شبکه متحدان منطقهای آن میتواند شرایطی ایجاد کند که در آن رژیم صهیونی به قدرت مسلط امنیتی و فناوری منطقه تبدیل شود. به صورت کلی، آنچه امروز در منطقه جریان دارد، فراتر از یک جنگ مقطعی است. این تحولات بخشی از رقابت بزرگ بر سر شکلدهی به نظم آینده خاورمیانه است..در این معادله، ایران یک بازیگر کم اهمیت نیست، بلکه یکی از قطب های اصلی قرن است. سرنوشت این جنگ میتواند تعیین کند که خاورمیانه آینده بر اساس چه توازنی از قدرت شکل خواهد گرفت. (مصطفی نجفی)
▼ روزشمار جنگ
روز دهم
◄مردم همیشه درصحنه ایران عصر روز گذشته در سراسر کشور با راهمیمایی و تجمع در میادین شهرها و روستاها با در دست داشتن پرچم ایران حمایت خود را از انقلاب و بیعت با رهبر سوم نظام اعلام کردند. در عین حال تجمع های شبانه هم ادامه یافت. گقتنی است که شمار حاضران نسبت به شبهای قبل افزایش یافته است. حاضرین با در دست داشتن پرچم ایران و سردادن شعارهایی، و وفاداری خویش را نسبت به آرمانهای انقلاب و آیت الله سید مجتبی خامنه ای نشان دادند.
◄سردار علیمحمد نائینی، سخنگوی سپاه، در پاسخ به یاوهگوییها و دروغهای ترامپ گفت:«رئیسجمهور دروغگوی آمریکا برای فرار از فشار جنگ و پایاندادن به استیصال نظامیان آمریکایی در منطقه به دروغ مدعی پایان قدرت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران شده است.» وی افزود:«ترامپ جنایتکار پس از شکستهای مفتضحانه در جنگ با مکر و حیله دنبال دستاوردسازی در جنگ، فریب افکار عمومی و فرار از فشار روانی است؛ البته ما جز دروغگویی چیزی از ترامپ ندیدهایم.»
◄حمّه الهمامی، دبیرکل حزب کارگر تونس، اعلام کرد حمله به ایران در واقع حمله به یک امت است.وی افزود:«تجاوز به ایران با هدف وادار کردن ایران به تسلیم و در چارچوب تکمیل طرح آمریکا و اسرائیل در منطقه انجام میشود.»الهمامی ادامه داد:«این حمله ادامه طرح تهاجمی آمریکا علیه شماری از کشورهای جهان است.»وی همچنین گفت که حمله به ایران با هدف قرار دادن کل منطقه تحت سلطه رژیم صهیونی انجام میشود.دبیرکل حزب کارگر تونس در ادامه تأکید کرد که همه نیروهای آزادیخواه در منطقه باید برای ناکام گذاشتن طرح آمریکا و رژیم صهیونی در کنار ایران و حزبالله بایستند.
◄نشریه پولتیکو آمریکا اعلام کرد که چندین سناتور دموکرات مجلس سنای این کشور خواستار برگزاری جلسه علنی درباره جنگ علیه ایران شدند.این نشریه افزود که این سناتورها تأکید کردهاند که باید جلسهای علنی برای پاسخگویی مقامهای ارشد دولت برگزار شود.بر اساس این گزارش، اعضای دموکرات سنا تهدید کردهاند در صورتی که این مقامات برای ارائه توضیحات احضار نشوند، رأیگیری درباره طرحهای مرتبط با اختیارات جنگ را بار دیگر مطرح خواهند کرد.
◄در جریان درگیری شدید رزمندگان حزبالله با تجاوز نظامیان صهیونیست به شهر «الخیام»، ضمن وارد آمدن تلفات به اشغالگران، دو فروند تانک مرکاوا نیز تاکنون منهدم شده است.مقاومت اسلامی لبنان گفت که تجمع نظامیان صهیونیست در شهرکهای «عیترون» و «مارون الرأس» در جنوب لبنان و همچنین یک موضع توپخانهای در شهرک «مرکبا» را با چندین موشک هدف قرار دادهاند.
◄پایگاه سیبیاس از افزایش شمار پهپادهای پیشرفته آمریکایی ساقطشده در جریان جنگ با ایران خبر میدهند.سیبیاس به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد ایالات متحده دو فروند دیگر از پهپادهای فوق پیشرفته MQ-9 Reaper خود را در جریان عملیاتهای اخیر علیه ایران از دست داده است. با احتساب این دو فروند، مجموع پهپادهای MQ-9 که از زمان آغاز درگیریها با ایران ساقط شدهاند، به ۱۱ فروند رسیده است.
▼ خبر ویژه
اعتراف آمریکا به باخت جنگ
اسکات ریتر در مصاحبه با راشاتودی ترور رهبر معظم انقلاب را یک اشتباه اساسی از سوی آمریکا دانست.وی با اشاره به بیبرنامگی دولت آمریکا در جنگ با ایران گفت:«ترامپ نقشه جنگ خود را در ده روز، پنج بار تغییر داده است. این نشان میدهد که آنها تا چه اندازه سردرگم هستند. آنها بر مبنای اهدافی ساختگی و غیرقابل دستیابی به جنگ رفتند. ایده تغییر حکومت به وسیله ترور رهبر شیعیان دوازده امامی علی خامنهای در ایران، ایده کشتن این فرد و فروپاشی پیروان این مذهب، یک ایده واهی است.» وی با اشاره به پیامدهای این جنگ بیان کرد:«آنها به ما گفتند که این جنگ هزینه عمدهای نخواهد داشت چون به سرعت پایان مییابد. به ما گفتند که ما برتری قابل توجه نظامی داریم... اما پیت هگزث مجبور شده که در ده روز 5 بار نقشه جنگ را تغییر دهد، چرا که ما در حال دستیابی به اهداف نظامی خود نیستیم.»اسکات ریتر تأکید کرد:«دشمن در همه جبههها دارد ما را شکست میدهد. آمریکا نه تنها در حال شکست ما در این جنگ است، بلکه ما این جنگ را باختیم. ما هیچ یک از اهدافی که تعیین کردهایم را به دست نخواهیم آورد.»
▼ اخبار
بانک مرکزی در شرایط جنگ به کمک تولیدکنندگان آمد
بانک مرکزی در قالب «بسته مقاومسازی اقتصاد ملی و دفاع غیرنظامی در شرایط اضطراری»، تسهیلات جدیدی برای حمایت از واحدهای تولیدی در نظر گرفته است که بر اساس آن سقف تسهیلات در گردش این واحدها افزایش یافته و شرایط برای امهال بدهیهای آنها آسانتر شده است.بر اساس این دستورالعمل که از ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ تا ۹ خردادماه ۱۴۰۵ اجرا میشود، سقف مانده تسهیلات سرمایه در گردش واحدهای تولیدی اولویتدار از ۹۰ درصد فروش سال گذشته به ۱۳۵ درصد افزایش پیدا کرده است.این افزایش به واحدهای تولیدی کمک میکند تا نقدینگی بیشتری برای ادامه فعالیت خود در شرایط سخت اقتصادی داشته باشند.همچنین بانکها موظف شدهاند در صورت درخواست واحدهای تولیدی مشمول، با دریافت تنها ۷.۵ درصد از بدهی غیرجاری آنها، نسبت به امهال (تمدید مهلت) باقیمانده بدهی اقدام کنند. در این شرایط به بانکها اجازه داده شده است که دوره تنفس برای بازپرداخت بدهیها را افزایش دهند.یکی دیگر از تسهیلات مهم این بسته، افزایش ۵۰ درصدی سقف اعتبار بانکی واحدهای تولیدی است. به این معنا که بانکها موظفند در صورت درخواست بنگاههای تولیدی مشمول، حد اعتبار آنها را تا ۵۰ درصد افزایش دهند. همچنین مصوبات اعتباری این بنگاهها که سررسید آنها در این بازه زمانی قرار دارد، به مدت ۲ ماه تمدید میشود.در بخش دیگری از این دستورالعمل، سقف فردی تسهیلات و تعهدات به هر بنگاه تولیدی مشمول از ۲۰ درصد به ۲۵ درصد افزایش یافته است. با این حال، اگر ضمانتنامهها یا اعتبارات اسناد ریالی که در این دوره سررسید شدهاند، تا سه ماه پس از سررسید پرداخت نشوند، به طبقه مطالبات مشکوکالوصول منتقل خواهند شد.
۶۸ میلیارد دلار فرودگاه کشورهای عربی پَر
پس از آغاز حملات موشکی ایران در پاسخ به تجاوز آمریکایی-صهیونی، آسمان منطقه خلیج فارس هنوز بر روی پروازهای تجاری بسته است. این تعطیلی که از شنبه شب (۲۸ فوریه) با توقف کامل پروازها در فرودگاه بینالمللی دبی آغاز شد، به سرعت به یک بحران تمامعیار در هوانوردی منطقه تبدیل گشت. این رویداد بیش از یک میلیون مسافر را در فرودگاههای دبی، دوحه و ابوظبی سرگردان کرده است. فرودگاه دبی که به طور معمول هر ۷۲ ثانیه یک پرواز را انجام میدهد، به یک ترمینال بزرگ انتظار تبدیل شده است.اهمیت این بحران فراتر از مسافران سرگردان است. حریم هوایی ایران و عراق به عنوان یک راهروی اصلی، اروپا را به جنوب و جنوب شرق آسیا متصل میکند. با بسته شدن این مسیر، دهها شرکت هواپیمایی از جمله امارات، قطر ایرویز و اتحاد مجبور به لغو گسترده پروازها یا تغییر مسیرهای طولانی شدهاند که سالانه 68 میلیارد دلار درآمد دارند.این تغییر مسیرها که گاه تا ۹۰ دقیقه به زمان پرواز اضافه میکنند، هزینههای عملیاتی تا 6 هزار دلار افزایش داده و پیشبینی میشود که قیمت بلیط را برای ماهها بالا نگه دارد.اما شاید عمیقترین تأثیر این بحران، بر اقتصادهای آسیبپذیر منطقه و فراتر از آن باشد. با تعطیلی هابهای مالی خلیج فارس، صدها هزار کارگر مهاجر هندی، پاکستانی و بنگلادشی که عمدتاً درآمد ماهانه آنها کمتر از ۱۳۰۰ دلار است، نمیتوانند پول به خانوادههای خود ارسال کنند.
نمایش بی اثر ناوهای غربی در تنگه هرمز
تحولات اخیر در تنگه هرمز بار دیگر شکاف بین ادعاهای قدرتهای غربی و واقعیتهای میدانی را آشکار ساخته است. مجله اکونومیست در گزارشی به بررسی این موضوع پرداخته و با ذکر یک تناقض آشکار در مواضع اروپا، مینویسد:«قابل توجه است که فرانسه اعلام کرده بحث اسکورت کشتیها از طریق هرمز تا زمان کاهش تنش روی میز نیست یعنی تا زمانی که شاید دیگر نیازی به این کار نباشد. پس هدف دقیق این اقدام یا پیشنهاد اعزام ناو هواپیمابر انگلیس چیست؟»این نشریه با رویکردی واقعبینانه، توانمندیهای محدود غرب در برابر قدرت منطقهای ایران را اینگونه تحلیل میکند:«کشتیها و جنگندههای مستقر بر روی ناوها میتوانند دفاع محدودی در برابر موشکهای بالستیک و پهپادها ارائه دهند. همچنین ممکن است در تخلیه احتمالی نیروها کمک کنند. اما در صورت نداشتن نقش تهاجمی، کارایی افزودهشان بسیار محدود است.»این اظهارات در حالی از سوی اکونومیست منتشر میشود که به اعتراف این مجله، قدرت بازدارندگی ایران در منطقه به مرحله جدیدی رسیده است. اکونومیست در بخش دیگری از این گزارش با اشاره به توقف واقعی ترانزیت در هرمز، مینویسد:«تنها چهار نفتکش در ۲ مارس از تنگه هرمز عبور کردند، در حالی که میانگین عبور روزانه در فوریه ۵۲ فروند بود.»تحلیل اکونومیست تأکید میکند که در شرایط کنونی، نمایشهای نظامی غرب نه تنها گرهگشا نیست، بلکه بیش از آنکه به ثبات کمک کند، سردرگمی و ضعف استراتژیک آنها را در برابر قدرت منطقهای ایران آشکارتر میسازد.
▼ اخبار کوتاه
◄کاظم غریبآبادی معاون امور حقوقی وزارت امور خارجه در گفتوگویی عنوان کرد:«ما دست برتر را در جنگ داریم و متجاوزان هر طراحی که صورت دادند شکست خوردند و الان هم به اهداف خود دست نیافتند.»وی افزود:«جمهوری اسلامی ایران خسارات سنگین و دردناکی را به رژیم صهیونیستی و آمریکا و متحدانشان وارد کرده و الان وضع اقتصاد جهانی و انرژی را ببینید و این بسیار برای آنها دردناک است.»معاون وزیر خارجه عنوان کرد:«ما ضربات مهلکی را در این زمینه وارد کردیم و ما دست برتر را داریم و از این رو ایران پایان جنگ را تعیین خواهد کرد.»
◄تنشهای اخیر در خاورمیانه و اقدام قاطع ایران در بستن تنگه هرمز، امنیت انرژی کشورهای غربی از جمله انگلیس را با چالش جدی مواجه کرده است.رسانههای معتبر بینالمللی از جمله «چنل ۸» و «دیلی میل» از کاهش شدید ذخایر گاز انگلیس و همچنین شکلگیری صفهای طولانی بنزین در این کشور خبر میدهند.کارشناسان اقتصادی و تحلیلگران ارشد بازار انرژی معتقدند ریشه اصلی این بحران، وابستگی شدید زیرساختهای انرژی انگلیس به واردات و ناتوانی این کشور در مدیریت تنشهای ژئوپلیتیکی ناشی از قدرت منطقهای ایران است.
◄گمرک ایران از ترخیص بیسابقه ۲۸ هزار و ۳۰۷ دستگاه کامیون و ۶۸۴ واگن حامل کالاهای اساسی در 10 روز اخیر خبر داد.در این بازه زمانی در مجموع ۲۸ هزار و ۳۰۷ دستگاه کامیون و ۶۸۴ واگن حامل کالاهای ضروری از گمرکات کشور ترخیص و روانه بازار شدهاند.گمرکات کشور آمادگی کامل خود را برای ادامه روند ترخیص شبانهروزی کالاها اعلام کرده و این فرآیند با همکاری و همدلی تمامی سازمانهای مرتبط و شبکه حملونقل ادامه خواهد داشت تا از تأمین پایدار نیازهای اساسی کشور در شرایط حساس کنونی اطمینان حاصل شود.
◄رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاهداران سوخت کشور از کاهش ۵۰ درصدی مراجعههای غیرضرور به جایگاههای سوخت سراسر کشور از ظهر دیروز تاکنون خبر داد.وی گفت:«صفهای طولانی دریافت بنزین در بسیاری از جایگاههای استانهای تهران و البرز، روند کاهشی قابل توجهی را تجربه میکند که از همکاری و همراهی صبورانه مردم عزیز در این زمینه، بینهایت سپاسگزاریم.»
◄به نوشته فایننشال تایمز، دونالد ترامپی که با وعده پایان دادن به جنگها به قدرت رسید، فکر می کرد می تواند مثل ونزوئلا در فرایند تعیین رهبر ایران دخالت کند اما با یک شکست سخت مواجه شد. این روزنامه انگلیسی تأکید کرد:«این امید، فعلاً با انتخاب رهبر جدید ایران سیدمجتبی خامنهای نقش بر آب شد.»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
