جوانان و حکمرانی پساجنگ

عبور باصلابت ساختار سیاسی کشورمان از طوفان سهمگین و شبیخون ناجوانمردانه اخیر ائتلاف مهاجم به کشورمان، بار دیگر تاب‌آوری بنیادین و استحکام نهاد‌های قانونی نظام را در برابر یکی از پیچیده‌ترین تهدید‌های وجودی تاریخ معاصر به نمایش گذاشت. با وجود ضایعه جانکاه فقدان عالی‌ترین مقامات هدایت‌گر نظام در دقایق نخستین این نبرد، ماشین مدیریت کلان کشور متوقف نشد. حال و در شرایطی که با اتکا به ظرفیت‌های مترقی قانون اساسی، مدیریت دوران گذار با موفقیت در حال انجام است و افق‌های پایان این جنگ تحمیلی در سایه پایداری نیرو‌های دفاعی کشور نمایان شده، زمان آن فرا رسیده است که از منظر امنیت ملی، به فردای پساجنگ و الزامات حیاتی بازسازی قدرت ملی بیندیشیم. در این میان، مهم‌ترین رکن برای تضمین امنیت پایدار و توسعه همه‌جانبه، تعریف اتاق فرمان راهبردی کشورمان از طریق تزریق هوشمندانه و ساختارمند نخبگان و سیاست‌سازان جوان به هسته مرکزی حکمرانی است.

از منظر مطالعات استراتژیک و امنیت ملی، ماهیت تهدید‌ها در قرن بیست‌ویکم دچار دگردیسی عمیقی شده است. همانطور که جنگ تحمیلی اخیر به روشنی نشان داد که نبرد‌های امروز دیگر صرفاً در میدان‌های نبرد سخت و نظامی خلاصه نمی‌شوند، بلکه تلفیقی درهم‌تنیده از جنگ‌های شناختی، حملات سایبری، تحریم‌های هوشمند اقتصادی و دیپلماسی الگوریتمی هستند. مدیریت این عرصه نبرد ترکیبی، نیازمند نرم‌افزار مدیریتی جدیدی است که بتواند با سرعت تحولات فناورانه و تغییرات ژئوپلیتیک همگام شود. الگو‌های سنتی و دیوان‌سالارانه گذشته، هرچند در دوران خود کارآمد بوده‌اند، اما در برابر سرعت خیره‌کننده تهدید‌های نوین، فاقد چابکی لازم هستند. از این‌رو، ارتقای سهم نسل جوانی که به طور ذاتی با مختصات عصر دیجیتال، شبکه‌های ارتباطی نوین و اقتصاد دانش‌بنیان مأنوس است، نه یک انتخاب نمایشی و تزیینی، بلکه یک الزام قطعی امنیتی برای حفظ بقا و ارتقای بازدارندگی کشورمان به شمار می‌آید.

افزون بر این، در دکترین نوین امنیت ملی که مورد توجه تمام کشور‌های توسعه یافته است، «سرمایه اجتماعی» و «انسجام بین‌نسلی» به منزله ارکان اصلی قدرت نرم شناخته می‌شوند. یکی از محور‌های اصلی عملیات روانی دشمن در سال‌های اخیر، تلاش برای القای حس ناکارآمدی و ایجاد شکاف و اصطکاک شناختی میان نسل جدید و حاکمیت بوده است. راهبرد مؤثر برای خنثی‌سازی این تهاجم، مشارکت دادن واقعی و معنادار نخبگان جوان در فرآیند سیاست‌گذاری عمومی است. حضور مؤثر سیاست‌سازان جوان در نهاد‌های تصمیم‌گیر، پیامی قدرتمند از پویایی و انعطاف‌پذیری سیستم مخابره می‌کند و با ایجاد احساس تعلق و مسئولیت‌پذیری در نسل جدید، ظرفیت‌های عظیم آنان را از حاشیه به متن حکمرانی و در مسیر تأمین منافع ملی هدایت می‌کند. این ائتلاف راهبردی میان تجربه ارزشمند مدیران پیشکسوت و جسارت نوآورانه نخبگان جوان، به تولید قدرت متراکم و غیرقابل مهاری منجر خواهد شد که هیچ قدرتی یارای مقابله با آن را نخواهد داشت.

چشم‌انداز کشورمان پس از جنگ تحمیلی اخیر روشن است؛ چرا که این جنگ و درس‌های حاصل از آن قطعاً به بازسازی توان ملی کشورمان در فضای پررقابت منطقه‌ای و جهانی منجر خواهد شد. خون پاک شهدای این نبرد نابرابر، رسالت سنگینی بر دوش ما نهاده است. تزریق خون تازه نخبگان جوان به رگ‌های حکمرانی، همان نیروی پیشرانی است که از دل خاکستر‌های این جنگ، اقتصادی درون‌زا، فرهنگی بالنده و دیپلماسی مقتدرانه‌ای را برای کشورمان به ارمغان خواهد آورد و جایگاه ما را به عنوان قدرت بلامنازع و لنگرگاه ثبات در غرب آسیا تثبیت خواهد کرد.