▼ حرف روز
جنگ رمضان و یادآوری اهمیت کریدورها
تنش در غرب آسیا، اهمیت حیاتی کریدورهای حملونقل و ترانزیت را برای ایران برجسته کرده است. درگیریهای منطقهای مستقیماً بر جریان کالاها و امنیت مسیرهای تجاری تأثیر میگذارد، لذا توجه به کریدورها باید به یک اولویت ملی تبدیل شود.
بر اساس تحولات اخیر، جنگ تحمیلی ائتلاف آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران، اهمیت راهبردی تنگه هرمز را به عنوان یکی از کلیدیترین معابر حملونقل دریایی جهان، به ویژه برای انتقال فرآوردههای نفتی، بار دیگر به اثبات رسانده است. این رویدادها نشان دادهاند که ایران با برخورداری از موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد، میتواند به عنوان یک بازیگر کلیدی در تعیین سرنوشت کریدورهای تجاری منطقه نقشآفرینی کند. این جایگاه استراتژیک، خود میتواند یکی از دلایل مورد توجه قدرتهای جهانی به ایران باشد.
کارشناسان اقتصادی تاکید میکنند که اختلالات ناشی از جنگ در حوزه ترانزیت و شبکههای حملونقل، پیامدهای گستردهای بر اقتصاد جهانی، به خصوص در بخش واردات کالاها، خواهد داشت. کشورهای واقع در حاشیه جنوبی خلیج فارس، در صورت ناتوانی در تحمل این اختلالات، ناگزیر به یافتن مسیرهای جایگزین خواهند بود. با این حال، مسیرهای جایگزین با چالشهای جدی در زمینه افزایش هزینهها، کاهش سرعت و بروز مسائل امنیتی روبرو هستند. حتی در صورت تأمین امنیت، افزایش قیمت تمام شده کالاها امری اجتنابناپذیر خواهد بود.
در چنین شرایطی، افزایش تعاملات سیاسی و تجاری ایران با دیگر کشورها و تلاش برای قرار گرفتن در زنجیره ارزش جهانی، به عنوان راهکاری کلیدی برای بالا بردن هزینههای جنگ برای متجاوزان مطرح میشود. این رویکرد، ضمن ایجاد ثبات و منفعت مشترک، میتواند به پیشگیری از بروز درگیریهای مشابه در آینده کمک کند.
نوسان نرخ نفت و استنکاف یا افزایش هزینههای شرکتهای بزرگ بیمه جهانی برای پوشش ریسک کشتیها در منطقه، گواه روشنی بر افزایش هزینههای تمام شده کالاها و تأثیر مستقیم جنگ بر بازارهای جهانی است. این وضعیت، ضرورت تمرکز بر تسهیل صادرات و واردات کالاها در مسیرهای ترانزیتی و صادراتی را بیش از پیش نمایان میسازد.
در نهایت، جدی گرفتن و اولویتبخشی به کریدورهای ترانزیتی، نه تنها از نظر اقتصادی به نفع کشور است، بلکه با افزایش هزینههای تجاوز برای متجاوزان، به برقراری ثبات و امنیت در منطقه کمک شایانی خواهد کرد. همکاری دستگاههای ذیربط از جمله سازمان بنادر و دریانوردی، گمرک، بیمه، شرکتهای حملونقلی و سازمان توسعه تجارت، برای تحقق این اهداف حیاتی است.(علی محمدی)
▼ روزشمار جنگ
روز چهاردهم
◄در چهل و هفتمین موج از حملات موشکی و پهپادی ایران، مقر گروهک تروریستی کومله در شمال عراق، همچنین شهرک «لوود» در اراضی اشغالی و یگان ویژه نیروی پنجم این رژیم هدف قرار گرفتهاند. پایگاه هوایی العدید در قطر (که محل استقرار نیروهای آمریکایی است) و مقرهایی از تروریستها در «دهوک و اربیل» و پایگاه هوایی «نواتیم» در رژیم صهیونی نیز از دیگر اهداف این عملیات موفقیتآمیز بودهاند.
◄علی مطهری، فعال سیاسی اصلاحطلب، در تحلیل ریشه شجاعت و ایستادگی مردم در برابر تهدیدها گفت:«این صلابت ریشه در ایمان مردم به انقلاب دارد؛ انقلابی که بر پایه اسلام استوار است. مردم به آرمانهای والایی که امام خمینی (ره) و شهدا برای آن جانفشانی کردند، باور قلبی دارند.»وی ادامه داد:«تا زمانی که این ایمان زنده است، مردم دست از مبارزه و پشتیبانی از انقلاب اسلامی برنخواهند داشت. آنها این نظام را حاصل تلاش نسلهای گذشته و همچون فرزند خود میدانند و از آن محافظت میکنند.»
◄سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:«آمریکا ماهها تلاش کرد با فشار و زورگویی هند را وادار کند واردات نفت از روسیه را متوقف کند.»وی ادامه داد:«اما تنها دو هفته پس از جنگ با ایران، کاخ سفید اکنون به جهان از جمله هند التماس میکند که نفت خام روسیه را خریداری کنند.»عراقچی گفت« اروپا تصور میکرد با حمایت از جنگ غیرقانونی علیه ایران، حمایت آمریکا را در برابر روسیه به دست خواهد آورد.»وزیر امور خارجه کشورمان تصریح کرد:«واقعاً رقتبار است.»
◄محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی جنبش انصارالله یمن، با تاکید بر حق مشروع ایران در واکنش به حملات صورت گرفته از پایگاههای آمریکایی در منطقه، اعلام کرد که تهران میتواند این پایگاهها را هدف قرار دهد.البخیتی اظهار داشت:«تمام اتهاماتی که تاکنون به ایران نسبت داده میشد، امروز فرو ریخت و حقیقت درباره موضع حامی ایران از مسائل امت (اسلام) برای همگان کاملاً روشن و عیان شده است.»وی با اشاره به اینکه هدف امروز تنها ایران نیست، بلکه همه کشورهای عربی و اسلامی است، از کشورهای منطقه خواست تا ضمن محکوم کردن تجاوز آمریکا، در این رویارویی در کنار ایران بایستند.
◄نشریه آلمانی «هندلسبلات» در گزارشی تفصیلی جنگ امریکا علیه ایران را عملیات «شکست حماسی» ( کنایهای به نامی که آمریکا برای این جنگ انتخاب کرده؛ خشم حماسی) توصیف کرد و نوشت:«رویکرد ترامپ به ته خط رسیده است.»
◄روزنامه «فایننشال تایمز» در مطلبی نوع و شدت دفاع ایران را باعث سورپرایز شدن آمریکا توصیف کرد و از قول رییس سابق ستاد فرماندهی نیروهای ویژه امریکا نوشت:«هیچکس به اندازه ایرانیها با امکانات کمتر، کار بیشتری انجام نداده است.»
▼ خبر ویژه
دلیل جنگ با ایران انحراف اذهان از پرونده اپستین بود
نتایج یک نظرسنجی در آمریکا نشان می دهد اکثریت مردم این کشور جنگ ایران را تلاش ترامپ برای انحراف اذهان و لاپوشانی رسوایی وی در پرونده فساد جفری اپستین، دلال جنسی در آمریکا می دانند.بنابر این نظرسنجی که به سفارش اندیشکده آمریکایی دیتا فور پراگرس Data For Progress و خبرنامه زیتیو Zeteo به طور مشترک انجام شده 52 درصد آمریکاییها معتقدند ترامپ جنگ با ایران را برای لاپوشانی پرونده اپستین به راه انداخته است. بنا بر این نظرسنجی که از هزار و 272 نفر از آمریکایی ها انجام شده است، در بین هواداران حزب دموکرات 81 درصد چنین اعتقادی دارند و گروههای مستقل نیز به میزان 52 درصد از این نگرش حمایت میکنند.بنا بر این نظرسنجی در بین جمهوری خواهان طرفدار حزب ترامپ نیز این دیدگاه در بین 26 درصد از افراد وجود دارد.علاوه بر این دو سوم از افراد زیر 45 سالی که به سوالات این نظرسنجی پا سخ داده اند، با این نظر موافق هستند. این در حالی است که 55 درصد از پاسخ دهندگان جنگ علیه ایران را تأیید نمی کنند و این یافته با یافته های دیگر نظرسنجی ها درباره جنگ علیه ایران مطابقت دارد.
▼ اخبار
استقامت ایرانی ها باورنکردنی است
مارک اسپر، وزیر دفاع اسبق آمریکا، در مصاحبهای با شبکه سیانبیسی، درباره جنگ جاری میان آمریکا، رژیم صهیونی و ایران تأکید کرد که ایالات متحده برای درگیری طولانیمدت آماده نیست.او در ابتدا با حمایت از ترامپ برای ورود به جنگ علیه ایران، به نوعی به ایستادگی تیم مذاکره کننده ایران در برابر خواستههای آمریکا اذعان کرد و گفت که «ایرانیها در مذاکرات هستهای جدی نبودند و حاضر به کنار گذاشتن برنامه غنیسازی خود نشدند». او افزود:«فکر میکنم رئیسجمهور و تیمش تصمیم درستی گرفتند و آن این است که ایرانیها جدی نبودند، حداقل نه به اندازهای که برنامه غنیسازیشان را رها کنند.»با این حال، اسپر هشدار داد که «ایالات متحده آمریکا برای جنگ طولانیمدت آماده نیست؛ ذخایر تسلیحاتی محدود است و ظرفیت دفاعی برای ادامه عملیات گسترده کافی نیست».او افزود:«نیروهای هوایی و دریایی آمریکا به اوج استقرار رسیدهاند و نمیتوان آنها را برای همیشه نگه داشت، زیرا در نهایت آمادگیشان کاهش مییابد».وزیر ارتش اسبق آمریکا سپس مدعی شد که هدف حمله باید «تغییر حکومت ایران» باشد؛ «در غیر این صورت احتمالا هر چند ماه یک بار باید شاهد از سرگیری جنگ باشیم چرا که ایران قابلیت بازسازی دارد».مارک اسپر همچنین در پاسخ به سؤال مجری مبنی بر اینکه کدام طرف استقامت بیشتری از خود نشان داده است، اذعان کرد:«فکر میکنم ایرانیها استقامت بیشتری دارند. آنها در این دو هفته اول از حملات آمریکا و اسرائیل جان سالم به در بردهاند و توانستهاند انتقال قدرت را انجام دهند.»
شانس ۳ برابری دموکراتها برای پیروزی در انتخابات میان دورهای
در شرایطی که حجم نارضایتی از اقدامات داخلی و خارجی دولت ترامپ روز به روز در آمریکا گسترده میشود، نتایج یک شرطبندی سیاسی نشان از شانس بسیار پایین جمهوریخواهان برای پیروزی در انتخابات میاندورهای پیش رو دارد.بر این اساس در پلتفرم پیشبینی مالی «پولیمارکت» که یکی از بزرگترین بازارهای پیشبینی جهان به شمار میرود، شرکتکنندگان سهم پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای (در مجلس نمایندگان و سنا) را حدود ۵۰ درصد و جمهوریخواهان را ۱۷ درصد پیشبینی کردهاند.در این پلتفرم، معاملهگران با سرمایه واقعی روی نتیجه انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در سال۲۰۲۶ شرطبندی میکنند. این بازار با نام «تعادل قدرت در انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶» شناخته میشود و احتمالات را بر اساس پول واقعی سرمایهگذاران تعیین میکند که اغلب دقیقتر از نظرسنجیهای سنتی عمل میکند.بر اساس آخرین دادهها (تا ۱۳ مارس ۲۰۲۶) ، احتمال اینکه حزب دموکرات کنترل کامل کنگره را به دست آورد (یعنی اکثریت همزمان در سنا و مجلس نمایندگان) حدود ۵۰ درصد است. این رقم نشاندهنده افزایش قابل توجه محبوبیت دموکراتها در ماههای اخیر است؛ زیرا در ماههای گذشته این احتمال حدود ۳۰ درصد بود.در مقابل، احتمال اینکه حزب جمهوریخواه کنترل کامل کنگره را حفظ کند تنها ۱۷ درصد برآورد شده و روند نزولی دارد.
پیشبرد اهداف ریلی برنامه هفتم در میانه جنگ
در راستای تحقق برنامه توسعه هفتم و افزایش سهم ریل در جابجایی بارهای تجاری، ایران شاهد آغاز عملیات احداث خطوط ریلی جدید برای اتصال مراکز بزرگ صنعتی به شبکه حملونقل ریلی است. عملیات اجرایی احداث خطوط جدید ریلی کشور بهزودی آغاز میشود تا با اجرای تکلیف برنامه توسعه هفتم در زمینه احداث ۴۰۰ کیلومتر خطوط صنعتی و تجاری، گامی مهم در توسعه حملونقل پایدار برداشته شود.خطوط صنعتی شرکتهای نفت زالپارس سرخس، گیل روغن نوید و سیلوی مسرور مهاباد با پیگیریهای مستمر شرکت راهآهن در مناطق خراسان، شمال۲ و آذربایجان احداث خواهند شد. هدف از اجرای این طرح، افزایش سهم ریل در جابجایی کالاهای صنعتی و تجاری و پشتیبانی از واحدهای تولیدی کشور است. بر اساس برآوردها، اتصال این مراکز به شبکه ریلی، سالانه حمل حداقل یک میلیون تُن بار را ممکن میسازد که موجب کاهش ترافیک جادهای و بهبود شاخصهای اقتصادی و زیستمحیطی خواهد شد.
▼ اخبار کوتاه
◄شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، اعلام کرد:«نیروهای مقاومت برای یک نبرد طولانی آماده شدهاند و در میدان جنگ اسرائیل را غافلگیر خواهند کرد.» شیخ نعیم قاسم با اشاره به روحیه نیروهای مقاومت گفت:«تهدیدهای اسرائیل آنها را نمیترساند و جوانان مقاومت با انگیزهای بسیار بالا در میدان حضور دارند.»رهبر مقاومت لبنان افزود:«ما میجنگیم و به پیروزی اطمینان داریم. در برابر اهداف دشمن همچنان سدی استوار خواهیم ماند. ما ایمان، اراده و توانایی داریم؛ کشتن دشمنان برای ما عادت شده و کرامت ما از سوی خداست.»
◄مایکل هارتنت، استراتژیست ارشد بانک آمریکا با انتشار یادداشتی هشدار داده که ترکیب تنشهای ژئوپلیتیک، شوک نفتی و نگرانی از رکود تورمی، بازارها را به وضعیت سال ۲۰۰۸ نزدیک کرده است. وی تأکید کرده که سرمایهگذاران باید خود را برای نوسانات شدید آماده کنند.هارتنت در هشدار خود تأکید کرده که شباهت وضعیت کنونی به ۲۰۰۸، نه از نظر علت، بلکه از نظر «شدت ترس و گریز سرمایهگذاران از ریسک» نگرانکننده است. او هشدار داده که تداوم تنشها در خلیج فارس و بنبست در مهار تورم میتواند فاجعهای مشابه را تکرار کند.
◄روزنامه وال استریت ژورنال گزارش داد که ۵ هواپیمای سوخترسان نیروی هوایی آمریکا در پایگاه هوایی «سلطان» در عربستان سعودی مورد هدف قرار گرفته و آسیب دیدهاند.به گفته دو مقام آمریکایی، این هواپیماها در حالی که پارک شده بودند، در جریان یکی از حملات موشکی ایران به این پایگاه نظامی آسیب دیدند. آنها مدعی شدند که این هواپیماها به طور کامل از بین نرفته و در حال تعمیر هستند.
◄به نقل از روزنامه فایننشال تایمز، فرانسه و ایتالیا در حال مذاکره با ایران برای بازگشایی تنگه هرمز هستند.این روزنامه مینویسد در پی حملات به نفتکشها و اعلام تصمیم رهبر عالی جدید ایران برای مسدود نگه داشتن این آبراه استراتژیک، صادرات نفت و گاز از مسیر تنگه هرمز عملاً متوقف شده است. بر اساس این گزارش، در بحبوحه این بحران، قیمت نفت به حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یافته و قیمت گاز نیز رشدی در حدود ۷۵ درصد را تجربه کرده است.
◄با وجود شرایط جنگی، روند توسعه نیروگاههای خورشیدی در میانه جنگ ادامه دارد.با وجود حمله دشمن به انبار تجهیزات نیروگاههای خورشیدی در مناطق محروم، روند توسعه این نیروگاهها با تلاشی بیش از پیش ادامه یافت و ۲۸۷۸ مگاوات نیروگاه خورشیدی در دست احداث قرار گرفت.