▼ حرف روز
اقتصاد مقاومتی، کابوس دشمنان
اقتصاد در شرایط جنگی بیش از هر زمان دیگری در معرض آزمونهای سخت و تعیینکننده قرار میگیرد؛ آزمونی که در آن میزان آمادگی ساختارهای داخلی، ظرفیتهای تولیدی و مهمتر از همه، سطح تابآوری اجتماعی و اقتصادی یک کشور به دقت سنجیده میشود.
در چنین فضایی، کشورهایی موفقتر از میدان بیرون میآیند که توانسته باشند نیازهای اساسی مردم را بدون وابستگی جدی به بیگانگان تأمین کرده و همزمان ثبات نسبی بازارهای داخلی را حفظ کنند.
جمهوری اسلامی ایران به واسطه تجربه سالهای متمادی تحریم، جنگ و فشارهای اقتصادی سنگین، به سطحی از خوداتکایی و انعطافپذیری دست یافته که آن را در زمره اقتصادهای مقاوم در برابر شوکهای بیرونی قرار داده است.
این تجربه انباشته نه تنها موجب تقویت زیرساختهای تأمین کالاهای اساسی شده، بلکه الگوی رفتاری جامعه را نیز با شرایط خاص تطبیق داده است.
از این منظر، تابآوری اقتصادی ایران را میتوان بهعنوان یک مزیت راهبردی در مدیریت شرایط جنگی به خصوص هماکنون که با جنگ تحمیلی محور آمریکایی-صهیونی علیه کشورمان مواجه هستیم، تلقی کرد؛ مزیتی که در بزنگاههای حساس، توان حفظ پایداری داخلی و حتی اثرگذاری بر معادلات منطقهای و جهانی را دارد.
در شرایط جنگی، الگوی مصرف و رفتار اقتصادی جامعه بهطور طبیعی دگرگون شده و اولویتها از کالاهای لوکس به سمت نیازهای اساسی سوق مییابد.
بر این اساس، در چنین وضعیتی نهتنها تقاضا برای سفرهای خارجی و خرید کالاهای غیرضروری کاهش مییابد، بلکه بازارهایی مانند مسکن و خودرو نیز عملاً از رونق میافتند و تمرکز اصلی بر تأمین مایحتاج روزمره مردم قرار میگیرد.
عبور موفق از جنگ تحمیلی ۸ ساله، جنگ تحمیلی ۱۲ روزه با رژیم صهیونی و سالها تحریم، سرمایهای ارزشمند از تجربه و آمادگی برای اقتصاد ایران ایجاد کرده است؛ تجربهای که هم در سطح مدیریتی و هم در میان مردم شکل گرفته و به افزایش تابآوری عمومی انجامیده است. تحریمها اگرچه دارای آثار منفی هستند، اما بستری برای شکلگیری فرصتهایی همچون تقویت اقتصاد مقاومتی محسوب میشوند؛ مفهومی که طی سالهای اخیر بهعنوان یکی از ارکان امنیت اقتصادی کشور مورد توجه ویژه قرار گرفته است.(علی محمدی)
▼ روزشمار جنگ
روز بیست و هفتم
◄وندی شرمن، معاون وزیر خارجه اسبق آمریکا از مشغول بودن رئیس جمهور این کشور به جنگافروزی علیه ایران و بیتوجهی به بحران اقتصادی کشورش انتقاد کرد.شرمن در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت:«به جلسه کابینه گوش میدهم. ترامپ درمورد جنگ و رنگ کرم روی ستونهای مرکز کندی صحبت میکند. واقعاً؟! به خودتان بیاید!»وی در ادامه توضیح داد:«مردم در حال مرگ هستند، آمریکاییها در پمپ بنزین و صفوف فرودگاه رنج میبرند و جنگ ادامه دارد.»
◄مهرداد بذریاش، فعال سیاسی، با اشاره به جایگاه ایران در معادلات منطقهای گفت:«اکثریت رسانههای بزرگ دنیا اذعان دارند که برگهای برنده دست ملت ایران است.»وی با تأکید بر تحولات راهبردی در منطقه و حضور مقتدرانه ایران در تنگه هرمز افزود:«دیگر مدیریت تنگه هرمز به قبل بازنخواهد گشت.» وی همچنین با یادآوری بیانات رهبر شهید انقلاب گفت:امام شهیدمان فرموده بودند دوران بزن درو تمام شد، حالا فهمیدیم منظورشان چه بود.»
◄شبکه «سیانان» به نقل از منابع مطلع گزارش داد که مقامات آمریکایی درباره اینکه تجاوز زمینی به ایران بتواند برای کاخ سفید راهگشا باشد، تردید دارند.این منابع که نامشان فاش نشد به سیانان گفتند:«نگرانیهایی درمورد تلفات سنگین در صورت استقرار نیروهای زمینی در داخل ایران و توانایی آن برای حل مناقشه و پایان دادن به جنگ وجود دارد.»در این گزارش ادعا شده است:«پنتاگون از حملات هوایی به سمت برنامهریزی عملیات زمینی در داخل ایران حرکت میکند.»
◄بازارهای سهام آمریکا روز گذشته با شدیدترین ریزش خود از زمان آغاز جنگ با ایران مواجه شدند.این ریزش تاریخی در حالی رخ میدهد که ترامپ هفته جاری از مذاکرات سازنده برای پایان جنگ خبر داده بود و بازارها را امیدوار کرده بود.تحلیلگران میگویند اعتبار وعدههای ترامپ در بازارهای مالی عملاً از بین رفته است. هر بار که او از نزدیک شدن به توافق یا پایان قریبالوقوع جنگ سخن میگوید، روز بعد با تکذیب مقامات ایرانی و تشدید تنشها مواجه میشود.
◄بر اساس آخرین تحولات میدانی، تنگه هرمز همچنان بر روی آمریکا، رژیم صهیونی و متحدانشان بسته است و هیچ شناوری بدون مجوز ایران قادر به تردد از این آبراه استراتژیک نیست.آخرین اخبار حاکی از آن است که بیش از ۳۵۰ فروند کشتی و شناور در محدوده دریای عمان و خلیجفارس بلاتکلیف ماندهاند. این شناورها که در محدوده تنگه هرمز متوقف شدهاند، موظف به خاموش کردن سامانههای خود و عدم هرگونه تحرک هستند.
▼ خبر ویژه
غرب آماده جنگ نامتقارن نیست
نشریه «فارن پالیسی» در یادداشتی درباره نحوه مبارزه جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونی، نوشت که غرب آماده جنگ نامتقارن نیست.در این یادداشت آمده است:«ایران با پرتاب پهپادهای متعدد از نوع شاهد در سراسر منطقه خلیج فارس، پایگاههای آمریکا در کشورهایی از جمله بحرین، کویت، قطر و امارات را هدف قرار داده و نفتکشها را از عبور ایمن از تنگه هرمز بازداشته است. خنثیسازی این تهدید به طرز حیرتآوری پرهزینه است.» نگارندگان این مطلب توضیح دادند:«سامانههای پیشرفته پدافند هوایی مانند پاتریوت از موشکهای رهگیری استفاده میکنند که قیمت هرکدام بین ۳ تا ۴ میلیون دلار است. استفاده از جنگندهها برای تعقیب پهپادهای آهسته هم با احتساب ساعات پرواز، سوخت و تعمیرات، حتی پرهزینهتر است.»فارن پالیسی با اشاره به اینکه هر پهپاد شاهد-۱۳۶ ایرانی بین ۲۰ هزار تا ۵۰ هزار دلار هزینه دارد، ادامه داد:«در هفته نخست جنگ، ایران بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک و نزدیک به ۲ هزار پهپاد به سوی اسرائیل و پایگاههای آمریکا شلیک کرد که رهگیری آنها به استفاده از حدود ۸۰۰ موشک رهگیر پاتریوت نیاز داشت، عددی بیش از آنچه اوکراین در چهار سال جنگ دریافت کرده است. اقتصاد جنگ پهپادی در حال حاضر به نفع ایران است.»
▼ اخبار
ایران چگونه به دوران «کدخدایی» آمریکا پایان داد؟
سیدرضا صدرالحسینی، کارشناس مسائل بینالملل، درباره انزوای آمریکا و رژیم صهیونی در جهان اظهار کرد:«آمریکا از دهه ۵۰ میلادی با جهشی بزرگ، نقشآفرینی شگرفی در نظام بینالملل آغاز کرد که این روند و رقابت با اتحاد جماهیر شوروی تا سال ۱۹۹۰ ادامه داشت. پس از سقوط شوروی، آمریکاییها با ادعای «جهان تکقطبی» و «کدخدایی جهان»، هرگونه مخالفتی را در نطفه سرکوب میکردند؛ گاه با جنگ گرم و نظامیگری و گاه با کودتاهای مخملی.» وی افزود:«در این میان، جمهوری اسلامی در طول ۴۷ سال گذشته به مثابه استخوانی در گلوی آمریکا بوده است؛ قدرتی که واشنگتن نه توانسته آن را ببلعد و نه توانسته از گلو بیرون بیاورد.» این کارشناس مسائل بینالملل گفت:«در کنار جدال دائمی میان تفکر انقلاب اسلامی و لیبرالیسم، رژیم صهیونیستی توانست به موفقیتهای منطقهای قابلتوجهی برسد به گونهای که در دوران ترامپ، حرکت به سمت عادیسازی روابط با برخی کشورهای عربی و نابودی آرمان فلسطین با سرعت دنبال میشد.»صدرالحسینی بیان کرد:«پیش از عملیات «۷ اکتبر»، برخی کشورهای عربی و اسلامی در منطقه با جهش به سمت عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی میرفتند، اما عملیات طوفان الاقصی که به پرچمداری مقاومت فلسطین انجام شد، این روند را متوقف کرد.»وی عنوان کرد:«با این حال، صهیونیستها و مقامات ارشد آمریکا بهویژه ترامپ، همچنان به دنبال ایده «اسرائیل بزرگ» و گسترش سرزمینهای اشغالی بودند. در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، ترامپ عملاً در قامت فرمانده نظامی نتانیاهو عمل کرد، اما در برابر هر دو جنگ یعنی جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ نرم بعد از آن یعنی در دیماه ۱۴۰۴ مقابل ملت ایران شکست خوردند.»
لیست شکستهای ترامپ در برابر ایران
رسانه آمریکایی نشنال اینترست در تحلیلی حمله آمریکا به ایران را تصمیمی اشتباه از سوی ترامپ با نتایجی شکست خورده توصیف کرده است.این رسانه آمریکایی با اشاره به افزایش قیمت بنزین و کاهش مشاغل در آمریکا آن را از نتایج جنگ آمریکا با ایران توصیف کرده و ادامه می دهد:«کشوری که به زعم ترامپ نابود شده توانسته است چندین پایگاه نظامی آمریکا در منطقهی خلیج فارس را غیرقابل استفاده کند و ناکارآمدی پدافند هوایی اسرائیل را در برابر جهان به نمایش بگذارد.» نشنال اینترست به کمبود سوخت در آسیا و افزایش قیمت انرژی در اروپا اشاره کرده و می نویسد:«این موضوع به این معنی است که آمریکا برای متحدان اروپایی اش به طور فزایندهای به جای یک متحد قابل اعتماد به عنوان یک شکارچی بیملاحظه در نظر گرفته میشود.»این تحلیل با پیش بینی شکست ترامپ در جنگ زمینی با ایران می نویسد که اگر ترامپ یک حمله زمینی شکستخورده را آغاز کند، مطمئناً به دنبال مقصر خواهد گشت و افرادی را به عنوان خائنان داخلی معرفی خواهد کرد و صد البته که تصمیمات دمدمی مزاجانه خود را دخیل در آن نمی بیند. طبق نظرسنجی اخیر کوینیپیاک، 74 درصد از آمریکاییها در وهله اول با حمله زمینی مخالف هستند. به نظر نمیرسد که آنها توهم قدرت مطلق بودن آمریکا در خاورمیانه را در ذهن داشته باشند. از دیدگاه این مقاله شخصیتی که به نظر میرسد این سراب را پذیرفته است، ترامپ است که خود را در داخل و خارج از کشور قادر مطلق میداند.از دیدگاه این رسانه آمریکایی محرک اصلی رویکرد ترامپ در امور خارجی «اول آمریکا»، «خویشتنداری»، «انزواگرایی» یا هیچ یک از اصول دیگری نیست که از زمان سوگند خوردن برای جلوگیری از جنگهای بیمعنی و بیپایان در خارج از کشور به او نسبت داده شده است بلکه تنها نیروی پایدار و محرک تفکر او، جستجوی بیوقفه برای منابع مالی است.
رویای بن سلمان در آتش جنگ سوخت
والاستریت ژورنال در گزارشی نوشت که عربستان سعودی به طور ناگهانی دو قرارداد بزرگ ساختمانی را در یکی از بلندپروازانهترین پروژههای جهان لغو کرد و برنامههای خود برای آوردن اسکی به این پادشاهی صحرایی را به تعویق انداخت.قراردادهای لغوشده بخشی از پروژه ۳۸ میلیارد دلاری «تروجنا» (Trojena) است که یک پیست اسکی در کوهستانی خشک است. مدیران آن زمانی از آن به عنوان «اولین پیست اسکی در فضای باز در خلیج فارس» و مرکزی در سطح جهانی برای ورزشهای زمستانی و ماجراجویی یاد میکردند.گزارشهای تکمیلی حاکی است شرکت سازنده ایتالیایی اعلام کرده کارفرمای سعودی (نئوم) از قرارداد ساخت سامانه سه سد و دریاچه آب شیرین به طول ۲.۸ کیلومتر در تروجنا انصراف داده است. این قرارداد که در ژانویه ۲۰۲۴ منعقد شده بود، حدود ۴.۷ میلیارد دلار ارزش داشت و تا زمان فسخ حدود ۳۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشت.همچنین شرکت مالزیایی نیز از فسخ قرارداد سازههای فولادی خود در دهکده اسکی تروجنا خبر داد.
▼ اخبار کوتاه
◄نظرسنجی یک شبکه آمریکایی نشان میدهد که اکثر مردم این کشور از نحوه مدیریت جنگ تحمیلی علیه جمهوری اسلامی ایران توسط کاخ سفید ناراضی هستند.شبکه «فاکس نیوز» در این نظرسنجی گفت:«۶۴ درصد از آمریکاییها از نحوه مدیریت جنگ با ایران توسط ترامپ ناراضی هستند.»این شبکه گزارش داد:«رأیدهندگان نه تنها از مسیر کشور ناراضی هستند، بلکه نسبت به چشمانداز اقتصادی نیز بدبین بوده، در زندگی خود از نظر مالی تحت فشار هستند و متقاعد نشدهاند که سران واشنگتن راهکاری برای این مشکلات دارند.»
◄بانک جهانی در تازهترین بیانیه خود هشدار داد که درگیریهای جاری در خاورمیانه، به ویژه بسته شدن تنگه هرمز، تأثیرات عمیقی بر قیمت کالاهای اساسی و زنجیره لجستیک جهانی، به ویژه در بازارهای نوظهور، بر جای گذاشته است.این نهاد بینالمللی تأکید کرد که طولانی شدن بحران و آسیب به زیرساختهای حیاتی، چالشهای اقتصادی کشورهای در حال توسعه را به طور قابل توجهی افزایش خواهد داد.کارشناسان اقتصادی معتقدند تداوم این بحران، جهان را به سمت یک رکود تورمی عمیق سوق میدهد که بازارهای نوظهور اولین و شدیدترین ضربات را از آن دریافت خواهند کرد.
◄نفتالی بنت، نخستوزیر رژیم صهیونی، گفت که این رژیم در هیچ جبههای در حال پیروزی نیست.بنت در مصاحبه با شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم، اعتراف کرد که هماکنون این رژیم در هیچ جنگی، چه در لبنان، چه در غزه و چه در ایران در حال پیروزی نیست.وی در اینباره توضیح داد:«همین الان، اسرائیل یا کابینه نتانیاهو نمیدانند که چگونه پیروز شوند. نه در غزه، نه در لبنان، در هیچ جایی پیروز نمیشوند. آیا در ایران در حال پیروزی هستند؟ آیا میدانند چگونه در ایران پیروز شوند.»
◄وال استریت ژورنال به نقل از کشورهای واسطه، دروغ «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا برای توجیه عقبنشینی خود از تهدید حمله به نیروگاههای ایران را فاش کرد.نمایندگان کشورهای واسطه که برای پایان دادن به جنگ تحمیلی علیه ایران تلاش میکنند، به والاستریت ژورنال گفتند که تهران هیچ درخواستی از واشنگتن برای تعویق یک هفتهای یا ده روزه حمله آمریکا به نیروگاههایش نداشته است.
◄سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در جدیدترین گزارش خود هشدار داد جنگ ایران و پیامدهای ناشی از آن تورم در ایالات متحده را در سال جاری میلادی به ۴.۲ درصد خواهد رساند که بالاترین نرخ تورم در میان کشورهای عضو گروه هفت (G7) است.بر اساس گزارش فایننشال تایمز که به نقل از این سازمان منتشر شده افزایش شدید قیمت انرژی به دنبال بسته شدن تنگه هرمز و اختلال در زنجیره تأمین، علت اصلی این جهش تورمی عنوان شده است.