نشریه اخبار و تحلیل ها 10 فروردین 1405

▼ اخبار

ایران پیروز جنگ انرژی است

در بحبوحه تحولات بازار انرژی متأثر از جنگ در ایران، نشریه اکونومیست در گزارشی وضعیت فروش نفت ایران را «شگفت‌انگیز» توصیف کرده است.اکونومیست نوشت:«نیم قرن است که کشورهای نفتی خاورمیانه خود را به عنوان تأمین‌کنندگان قابل اعتماد نفت کم‌هزینه معرفی می‌کنند. سومین جنگ خلیج فارس، که اکنون در پنجمین هفته خود است، این تصویر را در هم شکسته است. با بسته شدن تنگه هرمز تا حد زیادی، ۱۵٪ از نفت جهان نمی‌تواند به مشتریان خود برسد. همه کشورهای خلیج فارس تولید خود را کاهش داده و شاهد کاهش درآمد حاصل از صادرات بوده‌اند.»این نشریه می‌نویسد که اما ایران بر خلاف دیگران، «روزانه تقریباً دو برابر پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه از محل فروش نفت درآمد کسب می‌کند».به گزارش اکونومیست، با آغاز درگیری‌ها و بسته شدن عملی تنگه هرمز ــ گذرگاهی که حدود یک‌پنجم نفت و گاز مایع جهان از آن عبور می‌کند ــ صادرات بسیاری از کشورهای حوزه خلیج فارس با اختلال جدی مواجه شد. این نشریه در توصیف پیامدهای این وضعیت می‌نویسد:«کشتی‌های نفتکش کشورهای عربی به‌سختی قادر به عبور هستند و همین امر شوک بزرگی به عرضه جهانی وارد کرده است.»اکونومیست در ادامه با اشاره به موقعیت متفاوت ایران تأکید می‌کند:«در حالی که بسیاری از تولیدکنندگان منطقه عملاً از بازار حذف شده‌اند، ایران توانسته مسیر صادرات خود را حفظ کند و از جهش قیمت‌ها سود ببرد.»

رصد و پایش وضعیت بنگاه‌‌های اقتصادی در شرایط جنگی

صمد حسن‌زاده، رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران از طراحی پرسشنامه‌ای برای «رصد و پایش وضعیت بنگاه‌های اقتصادی» در سطح ملی با هدف ایجاد یک مبنای داده‌ای دقیق برای تصمیم‌سازی در شرایط جنگی خبر داد وگفت:«این پرسشنامه از سوی مرکز پژوهش‌های اتاق ایران و با همکاری اتاق‌های بازرگانی استان‌ها طراحی شده و رؤسای اتاق‌های سراسر کشور با تکمیل آن، به جمع‌آوری نظام‌مند اطلاعات میدانی از وضعیت بنگاه‌های تولیدی، خدماتی و کشاورزی، میزان خسارات وارده و تغییرات در شاخص‌های کلیدی همچون تولید، اشتغال و بازار کمک می‌کنند.»او با بیان اینکه پرسشنامه «رصد و پایش وضعیت بنگاه‌های اقتصادی» با رویکردی ساختاریافته و تحلیلی، در ۸ بخش اصلی شامل مشخصات بنگاه، موقعیت جغرافیایی، نوع فعالیت، وضعیت پیش از جنگ، وضعیت فعلی، نوع و شدت آسیب‌ها، نیازهای فوری و ارزیابی اتاق استان تدوین شده است؛ افزود:«این پرسشنامه، امکان تجمیع و تحلیل دقیق داده‌ها را در سطح ملی فراهم می‌سازد.»حسن‌زاده با اعلام اینکه مهلت ارسال اولین داده‌های میدانی از سوی اتاق‌های سراسر کشور به مرکز پژوهش‌های اتاق ایران تا 20 فروردین ماه 1405 تعیین شده است، گفت:«داده‌های گردآوری‌شده، مبنای طراحی سیاست‌های حمایتی و جبرانی هدفمند در دوره بحران و همچنین برنامه‌ریزی برای بازسازی اقتصادی در دوره پسابحران خواهد بود.»

اولویت‌دهی به واردات کالاهای اساسی از مسیر کشورهای همسو

محمد عیقرلو، دبیرکل فدراسیون حمل و نقل و لجستیک ایران، با اشاره به گذشت یک ماه از تنش‌های اخیر، اطمینان داد که بنادر کشور به جز بندر شهید رجایی، با ظرفیت کامل فعال بوده و مشکلی در تأمین کالاهای اساسی وجود ندارد، اما برای استمرار تجارت پایدار، باز نگه داشتن مرزها و فعالیت شبانه‌روزی آن‌ها حیاتی است.عیقرلو ضمن قدردانی از تلاش‌های بی‌وقفه رانندگان و کامیونداران در تأمین و توزیع کالا، بر نقش حمایتی دولت در این میان صحه گذاشت. وی به مصوبه دولت مبنی بر بلامانع بودن ورود کالاهای اساسی بدون نیاز به ثبت سفارش و تخصیص ارز اشاره کرد و خواستار پیشگامی بیشتر بخش خصوصی و تجار در این حوزه شد. با الهام از رویکرد روسیه در جنگ اوکراین که تمام مقررات زمان صلح را کنار گذاشت، عیقرلو خواستار حذف مقررات زائد و تسهیل تجارت در ایران، حتی از طریق آزادسازی کولبری و واردات کالا از این مسیر شد. وی امنیت مرزها را مدیون مرزنشینان دانسته و بر لزوم حمایت از آنان و تسهیل ورود کالا تأکید کرد.همکاری مثبت گمرک، راهداری و پایانه‌های مرزی در تسهیل امور تجاری، مورد ستایش عیقرلو قرار گرفت. او به طور ویژه خواستار افزایش مراودات بازرگانان و بخش خصوصی با ترکیه شد و با یادآوری دوران دفاع مقدس که ترکیه تنها مسیر تجارت ایران بود، پتانسیل همکاری با کشورهای دیگر همچون ارمنستان، قزاقستان، تاجیکستان و آذربایجان را نیز برجسته کرد.در پایان، دبیرکل فدراسیون حمل و نقل و لجستیک بر استمرار ممنوعیت صادرات کالاهای استراتژیک مانند دام، در مقابل آزاد شدن واردات آن از کشورهایی چون ترکیه و ارمنستان تأکید کرد تا ذخایر پروتئینی کشور در ایام جنگ تأمین شود. این پیشنهادات در راستای تضمین امنیت اقتصادی و تأمین نیازهای اساسی کشور در شرایط حساس کنونی ارائه شده است. 

▼ اخبار کوتاه

◄سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت در بازدید از بخش‌های آسیب‌دیده مجتمع فولاد مبارکه اصفهان گفت:«ما فولاد را در کشور سال‌هاست بومی کردیم و انشالله تعالی به کوری چشم دشمنانمان مجتمع فولاد مبارکه را زود به خط تولید برمی‌گردانیم.واحدهایی که از محصولات فولاد مبارکه استفاده می‌کنند به هیچ عنوان نگران این نباشند که دچار کمبود خواهند شد. آنچه مسلم است این است که حتما فولاد مبارکه قادر است نقش خود را در تجارت و اقتصاد کشور ادامه دهد.»

◄غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی،  اعلام کرد که وضعیت ذخایر کالاهای اساسی در کشور مطلوب بوده و هیچ نگرانی برای تأمین این کالاها تا چندین ماه آینده وجود ندارد.به گفته وی، کالاهای اساسی به اندازه کافی و با چند برابر ظرفیت ذخیره‌سازی شده‌اند که این امر نشان‌دهنده آمادگی کشور برای مقابله با هرگونه تغییرات ناگهانی در بازار است.نوری همچنین تأکید کرد که ذخایر احتیاطی نیز به میزان کافی انجام شده و در حال حاضر هیچ کمبودی در بازار حس نمی‌شود.

◄بر اساس گزارش بلومبرگ، بسته شدن تنگه هرمز که به عنوان یکی از مهم‌ترین مسیرهای ترانزیت نفت جهان شناخته می‌شود، تأثیرات عمیقی بر بازار جهانی نفت گذاشته است. بلومبورگ افزود:«این تنگه که پیش از این ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کرد اکنون با تسلط کامل ایران بر این تنگه رفت و آمد کشتی‌ها تا ۹۷ کاهش یافته و جهان با کسری ۱۱ میلیون بشکه در روز مواجه شده است.»

◄میری آیزین، سرهنگ بازنشسته رژیم صهیونی، با اذعان به حملات پر تعداد ایران گفت:«این موضوع نشان می‌دهد ایران همچنان به تونل‌های منتهی به «شهرهای موشکی» زیرزمینی و انبارهای پهپادی دسترسی دارد یا شاید پایگاه‌های مخفی‌ای دارد که از دید اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل پنهان مانده‌اند.»

◄استیو هانکه، استاد تمام اقتصاد دانشگاه جان هاپکینز، عنوان کرد که از زمان آغاز حمله آمریکا و رژیم صهیونی به ایران، ارزش ریال ایران در برابر دلار آمریکا ۱۱ درصد افزایش یافته است.

◄هولگر چپیتس، نویسنده و اقتصاد دان آلمانی، عنوان کرده که جنگ تحمیلی محور آمریکایی-صهیونی علیه ایران، ۱۲ تریلیون دلار از بازارهای جهانی محو کرده است.این میزان،‌ بیشتر از مجموع اقتصادهای کامل آلمان، ژاپن و انگلیس است.