۲۵۰ میلیارد دلار از درآمد سابق کشور‌های عربی حالا تحت کنترل ایران است

گزارشی از رویترز به بررسی پیامد‌های اقتصادی انسداد احتمالی تنگه هرمز و سناریو‌های پیش‌روی بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای پرداخته است.

برآورد خسارت کشور‌های عربی

در این تحلیل آمده است که در صورت بسته ماندن تنگه، کشور‌های عربی سالانه حدود ۲۰۰ میلیارد دلار از درآمد نفتی خود را از دست می‌دهند؛ علاوه بر آن، قطر نیز حدود ۵۰ میلیارد دلار از صادرات گاز متضرر می‌شود.

بنابراین، مجموعاً حدود ۲۵۰ میلیارد دلار درآمد سالانه در معرض اختلال قرار می‌گیرد؛ درآمدی که به‌واسطه موقعیت ژئوپولیتیکی، عملاً تحت تأثیر کنترل ایران قرار می‌گیرد.

اهرم فشار و امکان مطالبه عوارض

بر این اساس، استدلال می‌شود که ایران می‌تواند این موقعیت را به‌عنوان یک اهرم فشار اقتصادی به کار گیرد و بخشی از این جریان درآمدی را در قالب عوارض یا هزینه عبور مطالبه کند.

سناریوی امتناع کشور‌های عربی

یکی از سناریو‌های مطرح این است که کشور‌های عربی با اتکا به صندوق‌های ثروت ملی خود از پرداخت عوارض به ایران خودداری کنند، اما در تحلیل رویترز تأکید می‌شود تاب‌آوری اقتصادی این کشور‌ها در یک بحران طولانی‌مدت محدودتر است در حالی که ایران تجربه بیشتری در مدیریت فشار‌های ممتد دارد.

در نتیجه، تداوم انسداد می‌تواند به‌تدریج منابع مالی آنها را فرسوده کند.

نقش ایالات متحده و معمای تحریم

در ادامه، به نقش احتمالی ایالات متحده اشاره می‌شود:

آمریکا می‌تواند تهدید کند که پرداخت هرگونه عوارض به ایران را به‌منزله دور زدن تحریم‌ها تلقی کرده و طرف‌های درگیر را تحریم کند، اما این رویکرد با یک تناقض راهبردی مواجه است:

هدف اولیه واشنگتن، کاهش قیمت انرژی بوده در حالی که چنین فشاری می‌تواند به افزایش قیمت نفت منجر شود. این وضعیت، نوعی بن‌بست تصمیم‌گیری برای سیاست‌گذار آمریکایی ایجاد می‌کند.

گزینه خطوط لوله جایگزین

سناریوی دیگر، تلاش کشور‌های منطقه برای تقویت خطوط لوله به‌منظور دور زدن تنگه هرمز است، اما این گزینه نیز با چالش‌های امنیتی مواجه است.

در گزارش به نقش جنبش انصارالله یمن اشاره شده که به‌عنوان یک بازیگر همسو با ایران می‌تواند امنیت این مسیر‌های جایگزین را نیز تهدید کند.

جمع‌بندی

این تحلیل مجموعه‌ای از سناریو‌های درهم‌تنیده را ترسیم می‌کند:

* هزینه اقتصادی سنگین برای کشور‌های صادرکننده انرژی در خلیج فارس

* امکان بهره‌برداری ایران از موقعیت ژئوپولیتیکی خود

* محدودیت گزینه‌های جایگزین و آسیب‌پذیری آنها

* تناقض در سیاست‌گذاری آمریکا میان تحریم و کنترل قیمت انرژی

در مجموع، گزارش نشان می‌دهد که تنگه هرمز نه‌فقط یک گذرگاه انرژی، بلکه یک گره راهبردی است که تصمیم‌گیری درباره آن، پیامد‌های پیچیده و چندلایه‌ای در سطح منطقه‌ای و جهانی دارد.