یکی از ابتکارات مهم شهید صیاد شیرازی در دوران دفاع مقدس، در عملیات والفجر ۱ رقم خورد. روش هجوم در پوشش آتش تهیه گسترده انتخاب شد؛ طرحی که بعدها به «آتش به جای خون» معروف شد. امروز ۲۱ فروردین، سالروز شهادت سپهبد علی صیاد شیرازی، جانشین پیشین ستاد کل نیروهای مسلح در سال ۱۳۷۸ است که به دست گروهک تروریستی منافقین به شهادت رسید.
این فرمانده ارشد ارتش جمهوری اسلامی ایران در دوران دفاع مقدس نقش مهمی در هماهنگی و همافزایی میان ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایفا کرد و در طراحی و اجرای عملیاتهای مشترک، سهمی تعیینکننده در پیروزیهای بزرگ جنگ تحمیلی داشت.
از تولد در خانواده عشایری تا اعزام به دوره تخصصی آمریکا
امیر سپهبد علی صیاد شیرازی در سال ۱۳۲۳ هجری شمسی در کبودگنبد، از توابع شهرستان درگز در استان خراسان رضوی، در خانوادهای مذهبی و عشایری متولد شد.
پدر وی از عشایر فارس بود که ابتدا در ژاندارمری خدمت میکرد و سپس به ارتش منتقل شد.
بهدلیل شغل پدر، دوران کودکی خود را در شهر مشهد سپری کرد و نوجوانی و جوانی او در شهرهایی همچون گرگان، شاهرود، گنبد و آمل گذشت. همین پیشینه خانوادگی و فضای مذهبی، زمینهساز علاقه او به حرفه نظامی و ارتش شد.
وی پس از پایان تحصیلات متوسطه در تهران در سال ۱۳۴۳، وارد دانشکده افسری شد و پس از سه سال تحصیل، در سال ۱۳۴۶ با درجه لیسانس فارغالتحصیل گردید. سپس برای گذراندن دورههای تخصصی توپخانه به اصفهان اعزام شد و پس از آن برای فراگیری زبان انگلیسی به تهران بازگشت.
در سال ۱۳۵۱، بهدلیل شایستگیهای علمی و نظامی، برای تکمیل دورههای تخصصی توپخانه و گذراندن دوره هواسنجی بالستیک به ایالات متحده آمریکا اعزام شد.
پس از بازگشت، بهعنوان استاد در مرکز آموزش توپخانه اصفهان مشغول به تدریس شد.
نقش در پیروزی انقلاب اسلامی و آموزش بسیج
نقش شهید صیاد شیرازی در پیروزی انقلاب اسلامی و همکاری با حضرت امام خمینی (ره) از نکات برجسته زندگی اوست.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با فرمان امام خمینی (ره) مبنی بر تشکیل بسیج ۲۰ میلیونی، از جمله معدود افسرانی بود که در مساجد اصفهان اقدام به سازماندهی افسران و درجهداران انقلابی کرد و آموزش سلاحهای سبک به نیروهای بسیجی را آغاز کرد.
پس از اختلاف با بنیصدر و لغو درجات تشویقی او توسط وی، از مسئولیت عملیات غرب کشور برکنار شد، اما با دعوت شهید کلاهدوز به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست و در معاونت طرح و عملیات سپاه به فعالیت پرداخت.
پس از برکناری بنیصدر و روی کار آمدن شهید رجایی، بار دیگر به ارتش بازگشت و با درجه سرهنگی مشغول خدمت شد.
در این دوره، مسئولیت ایجاد قرارگاه عملیاتی شمالغرب کشور را برعهده گرفت و در عملیاتهای مختلفی در مناطق سنندج، بوکان و اشنویه حضور داشت.
نقش در عملیات مرصاد و ضربه به منافقین
شهید صیاد شیرازی در عملیات مرصاد در کنار سایر فرماندهان ارتش و سپاه، نقش تعیینکنندهای در شکست برنامههای گروهک منافقین ایفا کرد.
این عملیات باعث وارد آمدن ضربه سنگین به منافقین شد و توان نظامی آنان را بهطور جدی از بین برد؛ بهگونهای که پس از آن، این گروهک دیگر هرگز نتوانست بهعنوان یک یگان نظامی در صحنه نبرد حضور مؤثر داشته باشد.
فرماندهی نیروی زمینی ارتش تا جانشینی ستاد کل
پس از شهادت سرلشکر فلاحی در ۷ مهر ۱۳۶۰، حضرت امام خمینی (ره) طی حکمی، علی صیاد شیرازی را به فرماندهی نیروی زمینی ارتش منصوب کردند.
وی در این جایگاه، عملیاتهای بزرگ و سرنوشتسازی همچون طریقالقدس، فتحالمبین و بیتالمقدس را با هماهنگی و همافزایی ارتش و سپاه فرماندهی کرد و در شورای عالی دفاع نیز عضویت داشت.
در سال ۱۳۶۸، به درخواست رئیس ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح و با موافقت مقام معظم رهبری سید علی خامنهای، به سمت معاونت بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح منصوب شد.
در سال ۱۳۷۲ نیز بهعنوان جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح برگزیده شد و در سال ۱۳۷۸ به درجه سرلشکری ارتقا یافت.
مردی که سرانجام به خواسته دل خود رسید
این امیر سرافراز ارتش جمهوری اسلامی ایران که عمر خود را در مسیر مجاهدت و خدمت گذرانده بود، سرانجام در ساعت ۶:۴۵ صبح روز ۲۱ فروردین ۱۳۷۸، مصادف با ۲۳ ذیالحجه ۱۴۱۹ هجری قمری، هنگام خروج از منزل با خودروی شخصی به دست عناصر تروریستی منافقین به شهادت رسید.
پس از شهادت وی، مقام معظم رهبری درجه سپهبدی را به او اعطا کردند.
تأسیس هیئت معارف جنگ
در پاییز سال ۱۳۷۳، به منظور آشنایی دانشجویان دانشگاه افسری امام علی (ع) با جلوههای حماسی و مضامین ارزشی دفاع مقدس، دورهای با عنوان «معارف جنگ» با ابتکار شهید صیاد شیرازی آغاز شد.
وی سپس با هدف تکمیل این روند و با اخذ مصوبه از محضر فرماندهی معظم کل قوا مبنی بر اینکه «تبیین معارف جنگ به وسیله شما برای رزمندگان ارتش جمهوری اسلامی ایران کاری مفید و به سود ارتش است»، اقدام به تشکیل «هیئت معارف جنگ» کرد تا مستندات و تجربیات دوران دفاع مقدس بهصورت منسجم جمعآوری و آموزش داده شود.
روایتی از ابتکار در عملیات والفجر ۱؛ وقتی آتش جای خون نشست
یکی از ابتکارات مهم شهید صیاد شیرازی در دوران دفاع مقدس، در عملیات والفجر ۱ رقم خورد. در این عملیات، سپاه تحت امر قرار گرفت و شیوهای متفاوت از روشهای کلاسیک برای اجرای عملیات انتخاب شد.
از آغاز عملیات ثامنالائمه (ع) تا پیش از والفجر ۱، معمولاً در شکستن خطوط دشمن از تاریکی شب، غافلگیری، هجوم به نقاط ضعف و ابتکار عمل نیروهای شهادتطلب استفاده میشد، اما در والفجر ۱، روش هجوم در پوشش آتش تهیه گسترده انتخاب شد؛ طرحی که بعدها به «آتش به جای خون» معروف شد.
در این عملیات، حدود ۶۰ هزار گلوله توپ بر مواضع دشمن شلیک شد که در نوع خود بیسابقه بود. دشمن نیز با حدود ۱۰۰ هزار گلوله توپ پاسخ داد. اگرچه خطوط پدافندی دشمن شکسته شد، اما بهدلیل برخی عوامل میدانی، الحاق یگانها و تثبیت کامل منطقه آزادشده محقق نشد.
سخن ماندگار شهید صیاد شیرازی
سپهبد شهید علی صیاد شیرازی در یکی از سخنان خود اینگونه میگوید که «ما به انگیزه عقیده و ایمان و اعتقادی که به خدا داریم و راه راستینی که این انقلاب برای ما مشخص کرده میجنگیم و، چون در این راه کمک و یاری خدا را میبینیم از قدرتهای غیرخدایی نمیترسیم... آینده خودش نشان میدهد ثبات قدم رزمندگان اسلام در جبهه نبرد، کدام اسلحه را پیروز خواهد کرد؛ اسلحه ایمان یا سلاحهایی که با تبلیغات میخواهند ما را بترسانند.»
شهید صیاد شیرازی در نگاه بزرگان
عظمت روحی و ابعاد شخصیتی فراوان و گسترده سپهبد شهید علی صیاد شیرازی به قدری بود که بزرگان کشورمان جملات شایستهای در وصف این امیر ارتش اسلام گفتهاند.