نشریه اخبار و تحلیل ها 22 فروردین 1405

▼ اخبار

جزئیات اقتصادی طرح عوارض ایران

گزارش جدید مؤسسه معتبر بروگل (Bruegel) (اندیشکده مستقل اقتصادی مستقر در بروکسل) نشان می‌دهد که در صورت اجرای طرح ایران برای دریافت عوارض از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز، کشورهای حوزه خلیج فارس تا ۸۵ درصد این هزینه را متقبل خواهند شد. در مقابل، اقتصاد جهانی و مصرف‌کنندگان نفت تنها سهم ناچیزی از این بار مالی را تحمل می‌کنند و قیمت نفت تنها ۵ تا ۴۰ سنت در هر بشکه افزایش خواهد یافت.بر اساس این گزارش، ایران در حال مذاکره برای دریافت عوارضی در حدود ۱ تا ۲ دلار به ازای هر بشکه نفت عبوری (معادل حدود ۲ میلیون دلار برای هر ابرنفت‌کش) از کشتی‌هایی است که از تنگه هرمز عبور می‌کنند.با این حال، نکته کلیدی و تا حدودی خلاف انتظار این است که هزینه این عوارض عمدتاً بر دوش کشورهای صادرکننده نفت خلیج فارس (عربستان، امارات، کویت، قطر و عراق) خواهد افتاد، نه بر دوش مصرف‌کنندگان جهانی.مدل اقتصادی تحلیل شده در گزارش نشان می‌دهد:کشورهای حاشیه خلیج فارس حدود ۸۰ تا ۹۵ درصد از کل هزینه عوارض را متحمل می‌شوند (در سناریوی پایه: ۹۰ درصد).سهم مصرف‌کنندگان جهانی (شامل اروپا، آسیا و آمریکا) از این افزایش قیمت تنها ۱۰ تا ۱۷ درصد خواهد بود.قیمت نفت در بازارهای جهانی در مقایسه با سطح قبل از جنگ، تنها ۰.۰۵ تا ۰.۴۰ دلار در هر بشکه افزایش خواهد یافت.درآمد سالانه ایران از این محل بسته به نرخ عوارض، بین ۶ تا ۱۴ میلیارد دلار برآورد می‌شود.گزارش بروگل توضیح می‌دهد که عوارض تنگه هرمز در واقع یک مالیات بر صادرات نفت خلیج فارس است. از آنجایی که کشورهای حاشیه خلیج فارس حدود ۲۰ درصد از نفت جهان را تأمین می‌کنند، قدرت افزایش قیمت جهانی نفت را ندارند و در نتیجه مجبورند بیشتر هزینه عوارض را از محل سود خود بپردازند.

ثابت کردید گاو شیردهی بیش نیستید!

دکتر حمزه حسن، چهره برجسته مخالف حکومت سعودی با اشاره به دیدار اخیر وزیر دارایی عربستان با شهباز شریف نخست وزیر پاکستان در حساب خود در ایکس نوشت:«لعنت بر شما! واقعاً عربستان از شهباز شریف می‌خواهد چه کار کند؟ اینکه از موقعیت خود به عنوان میانجی برای فشار بر مذاکره‌کننده ایرانی استفاده کند و پیام‌هایی را که در خدمت اهداف سعودی است، منتقل کند؟» وی افزود:«آیا این همان «حضور سعودی-خلیجی» در مذاکرات(ایران-آمریکا) است؟!»حمزه حسن با انتقاد تند از رویکرد ریاض در برابر واشنگتن افزود:«مگر ترامپ( همان‌طور که خودش به صراحت میگوید) نماینده شما نیست؟!آیا از او می‌خواهید که سخت‌گیری بیشتری نشان دهد؟ و به منافع شما هم توجه کند، نه فقط منافع اسرائیل؟»وی در ادامه تاکید کرد:«پول‌های شما در جنگ‌ پیروزی نمی‌آفریند. و پول‌هایتان بر سر میز مذاکره هم پیروزی به ارمغان نمی‌آورد؛ چرا که آنچه روی میز مذاکره می‌گذرد، تنها بازتابی از قدرت واقعی در میدان [نبرد] است!»حسن در پایان تاکید کرد:«خدا را شکر که ثابت کردید چیزی جز یک «گاو شیرده» نیستید که به دنبال یک «کفیل» [حامی] جدید می‌گردد...»

حمله به ایران، آمریکا را بی اعتبار کرد

کامالا هریس، معاون رئیس جمهور سابق آمریکا،  در مصاحبه درباره جنگ آمریکا علیه ایران گفت، از همان ابتدا به‌طور قاطع با «جنگ انتخابی» علیه ایران مخالف بودم. این جنگ خطرات جهانی دارد.وی افزود، دولت فعلی به ائتلاف‌ها و روابط بین‌المللی باور ندارد و همین باعث تضعیف جایگاه آمریکا شده است.هریس در ادامه گفت، قدرت آمریکا فقط نظامی نیست، بلکه به قدرت نرم و اعتماد متحدان هم وابسته است، چیزی که اکنون از بین رفته است.وی تاکید کرد که در پی این جنگ، آمریکا غیرقابل اعتماد شده و نفوذش را از دست داده و بازسازی این اعتبار سال‌ها زمان می‌برد.معاون رئیس جمهور آمریکا در دولت بایدن همچنین گفت، ترامپ گفت توان هسته‌ای ایران را نابود کرده است. او دوست دارد از این کلمات استفاده کند که واژه‌ای مبهم نیست؛ یعنی کاملاً از بین برده‌ اما ظاهراً این کار را نکرده است.وی با اشاره به اینکه، در حالی که وعده کاهش هزینه‌ها داده شده بود، قیمت‌ها، تورم و فشار اقتصادی افزایش یافته و منابع مالی به‌جای مردم صرف جنگ و ثروتمندان شده است.

▼ اخبار کوتاه

◄وال استریت ژورنال گزارش داد که وزارت دفاع آمریکا قراردادی جدید به ارزش ۴.۷ میلیارد دلار برای جبران کمبودها با لاکهید مارتین امضا کرده است.این قرارداد برای تولید انبوه موشک‌های رهگیر «پاتریوت PAC-3 MSE» منعقد شده است. این موشک‌ها از اجزای اصلی سامانه پدافندی پاتریوت هستند که برای رهگیری موشک‌های بالستیک و پهپادها به کار می‌روند.بر اساس تحلیل مؤسسه پِین در ۱۶ روز اول جنگ، نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا ۳۲ درصد از ذخایر پاتریوت PAC-3 خود را مصرف کرده‌اند.۴۵.۷ درصد از ذخایر موشک‌های تهاجمی ATACMS و PrSM نیز در همین مدت به کار گرفته شده‌اند.

◄یولاندا دیاس، وزیر کار و اقتصاد اجتماعی اسپانیا، در واکنش به انتقادات تند بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونی، بار دیگر او را «نسل‌کش» خواند و تأکید کرد که «تمام دشمنی‌ها» باید متوجه جنایتکاران جنگی باشد.دیاس در پیامی که در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی «بلواسکای» منتشر کرد، با بازنشر ویدئویی از اظهارات نتانیاهو درباره وتوی حضور اسپانیا در نهاد ناظر بر آتش‌بس غزه، نوشت:«بله،تمام کینه و خشم، سزاوار جنایتکاران جنگی است.»

◄شبکه سی‌بی‌اس نیوز به نقل از منابع آمریکایی گزارش داد که نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا دست کم ۲۴ پهپاد MQ-9 Reaper را در جریان درگیری با نیروهای پدافند ایران از دست داده است.طبق این گزارش، گزارش‌ها نشان می‌دهد که تلفات پهپادهای آمریکا در ماه آوریل به ویژه در اطراف شیراز و جزیره کیش متمرکز بوده است. سی بی اس اضافه کرد، علاوه بر اینها، یک پهپاد شناسایی MQ-4C Triton، به ارزش تقریبی ۲۵۰ میلیون دلار، نیز مفقود شده است که احتمالاً توسط ایران منهدم شده است.

◄جان بولتون، مشاور امنیت ملی کاخ سفید در دولت اول دونالد ترامپ، با انتقاد از اعزام جی دی ونس به مذاکرات با ایران در پاکستان تاکید کرد که این موضوع تحت فشار ایران صورت گرفته و آن را تعیین تکلیف ایران برای آمریکا خواند. بولتون گفت در اصل مارکو روبیو باید ریاست هیئت آمریکایی را بر عهده میگرفت.

◄رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در اظهاراتی با انتقاد از جنایات صهیونیست ها اعلام کرد:«ارتش اسرائیل درست در روز اعلام آتش‌بس، ۲۵۴ لبنانی را وحشیانه قتل‌عام کرد. این شبکه نسل‌کشی که چشمش از خون و کینه پر شده، تمامی ارزش‌های انسانی را زیر پا گذاشته و بدون هیچ قاعده و اصلی، همچنان به کشتن کودکان معصوم، زنان و غیرنظامیان ادامه می‌دهد.»