نشریه اخبار و تحلیل ها 20 اردیبهشت 1405

pdf

word

▼ حرف روز

باختید، باز هم می بازید

✍ یعقوب ربیعی

دقیقاً ۸ سال قبل یعنی ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ بود که ترامپ از برجام خارج شد. خروج از برجام فقط توسط شخص ترامپ صورت نگرفت. لابی بزرگی از جریان عبری_عربی_غربی شکل گرفته بود که خیال می کردند می توانند با کمک همدیگر پشت ایران را به زمین بزنند. در این تجمع عبری_عربی_غربی یک تقسیم کار مفصل صورت پذیرفته بود. ارباب غربی یعنی آمریکایی ها تلاش داشتند که با تحریم و فشار اقتصادی بر این ضربه وارد کنند. عربستانی ها پذیرفته بودند که با افزایش تولید نفت، ایران را از بازار حذف نمایند و صهیونیست ها موظف به زدن ضربه به کشتی های نفتکش ایرانی شدند.

در این شرایط پیچیده، صهیونیست ها هر جا که می توانستند اقدام به ضربه زدن به نفتکش های ایرانی می نمودند. ساختار تصمیم گیری و قوه عاقله نظام به این نتیجه رسید که باید برای تغییر محاسبات و رفتار دشمن به آن ها ضربات کاری بزند. کمتر از ۲ سال پیش بود که شهید سلامی پرده از ناگفته‌های آن زمان برداشتند و گفتند که در آن ایام ۱۴ شناور دشمن به تیر غیب گرفتار شده اند.

حالا ۷ سال از آن زمان می گذرد و جمهوری اسلامی نه با کمپین فشار حداکثری ترامپ و نه با جنگ ۴۰ روزه او از بین نرفته است.شاید نیازی نباشد خیلی در باب حماقت ترامپ و همدستانش استدلال کرد، همین که از شکست سناریوی خود در ۷ سال پیش عبرت نگرفته و باز همان راه را می رود نشان می دهد که بیش از آنچه به نظر می رسد احمق است.

در چند روز اخیر آمریکایی ها با عنوان عملیات آزادی تلاش کردند مسیر تنگه هرمز را بگشایند اما ضربات ایران آن چنان تأثیرگذار بود که آمریکایی ها فرار را بر قرار ترجیح دادند. مستندات نشان می دهد که در عملیات اخیر ناوشکن‌های آمریکایی ضربات سختی خورده و دچار آتش سوزی شده اند.

آن چه برای ایران مسجل است که این حماقت پایانی ندارد و رییس جمهور آمریکایی ها  هر راهی را برای ضربه مجدد به ایران تست خواهد کرد. در این شرایط، یکی از نقاط قوت سیاستگذاران ایرانی در این است که فارغ از هیاهو، مهره های خود را حرکت می دهند و می دانند که باید در هر حرکتی چگونه دشمن را کیش و مات کنند. ایران از اربیل تا هرمز و فجیره و ... را زیر چشم دارد و آهسته و پیوسته تلاش می کند که دشمنش را به گوشه رینگ ببرد. چون می داند در گوشه رینگ هم خدا، هم زمان و هم قدرت تمام کننده با ماست. آن ها در ۹۷ و ۹۸ باختند باز هم خواهند باخت؛ ان شاالله.

▼ گزارش روز

✍ علیرضا درکاهی

رژیم صهیونی مدت ها بود که از نابودی توان رزم حزب‌الله سخن می‌گفت، اما واقعیت های میدانی این روزهای نبرد در جنوب لبنان حکایت از یک واقعیت دیگری دارد. در ادامه به بررسی فاصله عمیق میان وعده‌های پیروزی ارتش رژیم و واقعیت‌های میدانی در نبرد با حزب‌الله در جبهه شمالی می پردازیم.

نخستین محور این شکاف، تضاد میان بیانیه‌های رسمی و حقیقت میدانی است. برخلاف ادعاهای فرماندهان نظامی مبنی بر نابودی بخش بزرگی از توان رزمی حزب‌الله، تحولات میدانی نشان‌دهنده یک «شکاف آگاهی» است. ارتش رژیم با وجود داشتن داده‌های دقیق، تلاش کرد تصویری از پیروزی کامل را به افکار عمومی ارائه دهد تا ناتوانی خود در دستیابی به اهداف راهبردی را پنهان کند.

دوم، احساس فریب‌خوردگی در میان ساکنان مرزی کاملاً مشهود است. ساکنان مناطق شمالی، به‌ویژه در شهرک «المطله»، نسبت به عملکرد رژیم صهیونی معترض هستند. رئیس شورای این منطقه صراحتاً اعلام کرد که سخنان پرزرق‌وبرق درباره از کار افتادن توان دشمن، تنها برای گمراه کردن شهرک‌نشینان بوده و واقعیت در خیابان‌های شمال، چیزی جز ناامیدی و احساس فریب خوردن نیست.

سوم، ناکامی در نابودی توان موشکی و پهپادی حزب‌الله آشکار شده است. در حالی که ارتش رژیم صهیونی از نابودی ۸۰ درصد توان موشکی رقیب سخن می‌گفت، تداوم حملات روزانه این آمارها را زیر سؤال برد. کارشناسان معتقدند نیروهای حزب‌الله همچنان بیش از ۲۰ تا ۲۵ هزار موشک در اختیار دارند.

چهارم، انعطاف‌پذیری ساختار فرماندهی حزب‌الله، ترور رهبران رده‌بالا را بی‌اثر کرده است. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که ترور رهبران رده‌بالای حزب‌الله، منجر به فلج شدن این جنبش نشده است. این نیروها با تکیه بر ساختار «غیرمتمرکز» و فرماندهان رده میانی، توانسته‌اند به‌سرعت جای خالی رهبران را پر کنند. این ساختار منعطف، از کار انداختن کامل توان عملیاتی آن‌ها را برای ارتش رژیم صهیونی غیرممکن کرده است.

پنجم، تغییر موازنه از تهاجم به جنگ فرسایشی رقم خورده است. تحلیل‌گران صهیونیست معتقدند حزب‌الله راهبرد خود را از «حمله گسترده» به «فرسایش» نظام‌مند در شمال تغییر داده است. حضور نیروهای نخبه در قالب تیم‌های مستقل و کوچک، مأموریت پدافند هوایی و زمینی رژیم صهیونی را برای تأمین امنیت بازگشت شهرک‌نشینان با بن‌بست مواجه کرده است.

همه اینها نشان می‌دهد که تبلیغات رسمی اشغالگران در برابر واقعیت‌های زمین شکست خورده است. ناتوانی در ارائه روایتی صادقانه، منجر به تعمیق بحران اعتماد میان شهرک‌نشینان و نهادهای نظامی شده و ثابت کرده است که پیروزی قاطع، صرفاً یک شعار سیاسی بوده که با واقعیت‌های نظامی فاصله بسیاری دارد.

▼ خبر ویژه

ایران امروز ظرفیت بیشتری برای تاب‌آوری دارد

کریستوفر چیویس، عضو ارشد بنیاد کارنگی، در یادداشتی در روزنامه گاردین نوشت که پس از ماه‌ها درگیری، آمریکا همچنان به شدت تقلا می‌کند ایران را وادار به بازگشایی تنگه هرمز کند، چه رسد به کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای، قدرت موشکی و منطقه‌ای. چیویس یادآور شد که تحت تأثیر این جنگ، رفت‌وآمد در تنگه هرمز مختل شده، محبوبیت داخلی ترامپ کاهش یافته و اقتصاد جهانی در معرض خطر قرار گرفته است. این تحلیلگر گفت مشکل اصلی این است که ترامپ مدعی مذاکره است اما در عمل تقریباً به طور انحصاری بر فشار نظامی و اقتصادی تکیه کرده است، در حالی که رویکرد عملی‌تر می‌تواند تضمین‌ها و مشوق‌هایی به تهران ارائه دهد که به خطوط قرمز ایران احترام بگذارد. به گفته وی، هرچه واشنگتن فشار نظامی را تشدید کند، تهران بیشتر به این نتیجه می‌رسد که قابلیت‌های بازدارندگی قوی‌تر برایش ضروری است و خروج ترامپ از برجام در سال ۲۰۱۸ این نکته را برجسته می‌کند که آمریکا ممکن است هر امتیازی را بگیرد و بار دیگر درگیری را آغاز کند. چیویس تأکید کرد که ایران امروز ظرفیت بیشتری برای تاب‌آوری دارد و شکستن بن‌بست کنونی به معنای اتخاذ موضع واقع‌بینانه‌تر از سوی واشنگتن است که بپذیرد حداقل خواسته آمریکا نمی‌تواند خلع سلاح ایران باشد. او در پایان نوشت:«مشکل ترامپ در ایران، نتیجه قابل پیش‌بینی این خودبزرگ‌بینی است که قدرت عظیم نظامی و اقتصادی می‌تواند جایگزین تمایل به مصالحه شود.»

▼ اخبار

حرکت ایران به سوی مرجعیت انرژی

محسن خدابخش، عضو اسبق هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار، با اشاره به موقعیت سوق‌الجیشی ایران و منابع قابل توجه نفت و گاز گفت:«توسعه هر چه بیشتر بازار نقدی بورس انرژی، برای تبدیل شدن به مرجعیت قیمتی انرژی امری مهم و ضروری است تا همزمان با این فرآیند، سایر ابزارها مانند صندوق‌ها، گواهی سپرده و مشتقات راه‌اندازی خواهند شد.» وی با تأکید بر لزوم توسعه ابزارهایی چون قراردادهای آتی، آپشن و سوآپ در بورس انرژی افزود:«آنچه که می‌تواند در بورس انرژی مورد استقبال سرمایه‌گذاران واقع شود و ابزاری برای پوشش ریسک باشد، راه‌اندازی ابزارهای مشابهی اعم از قراردادهای آتی، آپشن و حتی سوآپ در این بورس است.» عضو اسبق هیأت مدیره سازمان بورس تصریح کرد:«متأسفانه ما در بازارهای خودمان سفته‌بازی را امری ناپسند تلقی می‌کنیم. این نگرش موجب می‌شود معاملات سفته‌بازانه به بازارهای غیرشفاف سوق پیدا کند.» خدابخش در پایان گفت:«داشتن یک بازار نقد قوی و تبدیل شدن به مرجع قیمتی، در توسعه تمامی ابزارهای بازار کمک‌کننده خواهد بود. امیدواریم شاهد اعتلای بیش از پیش بورس انرژی ایران و تبدیل شدن آن به مرجع قیمتی باشیم.»

پایگاه مخفی رژیم صهیونی در بیابان عراق کشف شد

شبکه «آی ۲۴ نیوز» رژیم صهیونی، روزنامه وال‌استریت ژورنال آمریکا به نقل از منابعی که آنها را آگاه خواند، فاش کرد:«اسرائیل در آغاز عملیات علیه ایران، یک پایگاه مخفی در خاک عراق ایجاد کرده بود.»این منابع که به نامشان اشاره نشده است، اعلام کردند که این پایگاه اندکی پیش از آغاز عملیات در بیابان عراق ایجاد شده بود.منابع مذکور اعلام کردند:«این منطقه به‌عنوان پایگاه نیروهای ویژه و مرکز لجستیکی نیروی هوایی اسرائیل مورد استفاده قرار می‌گرفت.»وال‌استریت ژورنال به نقل از منابع خود نوشت:«اسرائیل در آغاز جنگ، حملاتی هوایی علیه نیروهای عراقی انجام داد که در آستانه آن بودند که از این پایگاه مطلع شوند.»منابع مذکور گفتند:«تیم‌های امداد و نجات در این پایگاه مستقر شده بودند تا در صورت سرنگونی جنگنده‌های اسرائیلی وارد عمل شوند.»براساس ادعای این منابع، پس از سقوط جنگنده اف-۱۵ آمریکا در نزدیکی اصفهان، رژیم صهیونی برای نجات خدمه آن اعلام آمادگی کرد و برای پشتیبانی از عملیات امداد، حملات هوایی انجام داد.

کمک واتساب به شهرک‌سازی اشغالگران

یان کوم، بنیانگذار اپلیکیشن پیام‌رسان واتساب، مبلغ ۲۰۰ میلیون دلار به «مرکز پزشکی شارعی تسدک» در بیت‌المقدس اهدا کرده است که بزرگترین کمک مالی تاریخ نظام درمانی رژیم صهیونی محسوب می‌شود. بر اساس گزارش یدیعوت آحارانوت، این کمک مالی برای ساخت یک ساختمان چند طبقه شامل مسکن برای کارکنان هزینه می‌شود و پیش‌بینی می‌شود ظرفیت بیمارستان را سه برابر کند. روزنامه هاآرتص نیز گزارش داده است که یان کوم پیش از این، مبلغ ۶ میلیون دلار به سازمان راست‌گرای «ایلعاد» اهدا کرده بود؛ سازمانی که به ترویج شهرک‌سازی یهودیان در محله سلوان در شرق بیت‌المقدس می‌پردازد. کوم که در شهر کیف اوکراین از مادری یهودی به دنیا آمده و در نوجوانی به آمریکا مهاجرت کرده است، پس از فروش واتساب به فیسبوک در سال ۲۰۱۴ به ارزش حدود ۱۹ میلیارد دلار، به یکی از ثروتمندترین چهره‌های صنعت فناوری تبدیل شد. به گزارش هاآرتص، روابط کوم با رژیم صهیونی در سال‌های اخیر عمیق‌تر شده و مؤسسه خیریه خانواده او به یکی از اصلی‌ترین اهداکنندگان به سازمان‌های یهودی و حامیان رژیم صهیونی تبدیل شده است. کوم همچنین حدود ۱۴۰ میلیون دلار به حدود ۷۰ سازمان یهودی از جمله جنبش «حباب» که دارای ایدئولوژی صهیونی تندرو و حامی شهرک‌سازی است، کمک کرده است.

▼ اخبار  کوتاه

◄ به نقل از شبکه العربی، شرکت مادر شبکه اجتماعی تروث سوشال که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، ۴۱ درصد از سهام آن را در اختیار دارد، اعلام کرد که این شبکه در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ تاکنون ۴۰۰ میلیون دلار خسارت دیده است.این شبکه علت این خسارت را کاهش شدید قیمت ارزهای دیجیتال اعلام کرد که این شبکه در آن سرمایه گذاری کرده بود.براساس گزارش این شرکت، این شبکه تنها در سه ماه گذشته در سال جاری میلادی، ۱ میلیون دلار درآمد داشته است.

◄ خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد که بر اساس داده‌های مؤسسه معتبر «لویدز لیست»، از زمان آغاز جنگ میان آمریکا و ایران تا تاریخ ۴ مه، تنها ۵۳۴ فروند کشتی از تنگه استراتژیک هرمز عبور کرده‌اند.این آمار در حالی منتشر می‌شود که برآوردهای پیشین نشان می‌داد در یک بازه زمانی مشابه و در شرایط عادی، شمار کشتی‌های عبوری از این گذرگاه حیاتی باید بین ۶,۵۰۰ تا ۸,۴۵۰ فروند می‌بود.

◄ مجتبی فردوسی‌پور، رئیس دفتر حافظ منافع ایران در قاهره، درباره حضور نظامی مصر در منطقه گفت:«حضور نظامی مصر در منطقه نباید در خدمت صهیونیست‌ها باشد.» وی تأکید کرد ایران با حضور مصر در خلیج فارس مخالفتی ندارد، مشروط بر اینکه این حضور به کمک به رژیم صهیونی در جنگ علیه ایران منجر نشود. فردوسی‌پور مصر را قدرتی بزرگ خواند و افزود:«ایران خواهان امنیت وارداتی از خارج منطقه نیست.»

◄ سپهر خلجی، رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت شهید رئیسی،گفت:«جامعه دانشگاهی باید خلأهای محتوایی پس از جنگ را برطرف کند و برای سؤالات مردم پاسخ بیابد.» وی از دانشگاهیان خواست از فضای نظری صرف خارج شوند و نظریات خود را در میدان واقعیت راستی‌آزمایی کنند. خلجی با اشاره به ضرورت تقویت کرسی‌های تبیینی افزود:«باید سوابق تاریخی را مرور کرد تا مبانی معرفتی مردم ارتقاء یابد.»

◄ ماشاءالله شمس‌الواعظین، فعال سیاسی اصلاح طلب، با تأکید بر لزوم حفظ انسجام ملی در شرایط جنگی گفت:«اختلاف نظرهایی که به طور طبیعی در دوران عادی به چشم می‌خورد، در ایام جنگ و مذاکره و آتش‌بس باید کنار گذاشته شود تا پالس چالش ارسال نشود.»

◄ مقاومت اسلامی لبنان اعلام کرد که روز گذشته در مجموع ۲۲ عملیات علیه اهداف نظامی ارتش رژیم صهیونی در جنوب لبنان انجام داده است.طبق این اطلاعیه، رزمندگان مقاومت در این حملات، یک تانک مرکاوا، یک خودروی‌هامر، دو بولدزر نظامی، یک پهپاد و یک خودروی مخابراتی را مورد هدف قرار داده‌اند.همچنین در مجموع ۱۷ مرتبه تجمع نظامیان و ماشین آلات نظامی ارتش اشغالگر هدف حملات حزب‌الله قرار گرفته است.