نشریه اخبار و تحلیل ها 19 اردیبهشت 1405

pdf

word

▼ حرف روز

غارتگران و بختک موازنه منفی

✍ رضا قاسمیان

غارتگران غربی برای معدن طلایی به نام خاورمیانه، سال‌های طولانی است که بختک «موازنه‌ی منفی» را تعریف و تعبیه کرده‌اند. ترازویی را تصور کنید که در هر کفه، صد کیلو وزنه وجود دارد. با دو روش می‌توان موازنه را حفظ کرد: اول، اضافه کردن وزنه‌های مساوی به هر دو کفه (موازنه مثبت)؛ دوم، برداشتن وزنه‌های مساوی از هر دو کفه (موازنه منفی). غرب برای سلطه بر غرب آسیا، همواره روش دوم را برگزیده است.

برای هر کشور منطقه، متناسب با وضعیتش، یکی از انواع ساینده‌ها و کاهنده‌ها را اجرا می‌کنند: حمله نظامی، تحریم، کودتا، ایجاد پایگاه‌های نظامی تحمیلی، تعریف سقف برای تجهیزات دفاعی، دوشیدن منابع مالی، ترور یا مهاجرت دانشمندان، نصب حاکمان گوش‌به‌فرمان، ایجاد آشفتگی سیاسی، و پرورش گروه‌های تروریستی. رژیم صهیونی نیز به عنوان پیمانکار، اجرای بخش‌هایی از این تعدیل‌کننده‌ها را بر عهده دارد. حکم راهبردی غرب چنین است: وزن امسال هیچ کشوری نباید نسبت به سال قبل افزایش یابد و کاهش وزن باید به طور عادلانه اجرا شود.

ایران در حال برهم زدن و برچیدن همین معادله و موازنه است. تهران با کنترل تنگه هرمز و حفظ فشار بر شریان حیاتی انرژی جهان، نشان داده که دیگر حاضر نیست در این بازی منفی شرکت کند. ایران با تکیه بر قدرت «قلب گرم» – همان خیرخواهی توأم با مقاومت که از مکتب و تمدن سرچشمه می‌گیرد – تمام محاسبات مادی دشمنان را بر هم زده است.

اگر ایران از تنگه هرمز عقب‌نشینی نکند، این بار هیبت امپراتوری آمریکا فرو خواهد ریخت، همان‌گونه که ۷۰ سال پیش انگلیس با تشر آمریکا از کانال سوئز عقب‌نشینی کرد و هیبتش همان روز فرو ریخت. ایران نه برای خوردن دیگر کشورها، بلکه برای تنبیه و توقف جهان‌خواران و بیدار کردن ملت‌ها از لیست غذایی غم‌انگیز خارج شده و بر صندلی نشسته است. این هدیه‌ی بزرگ جمهوری اسلامی ایران به غرب آسیا و سایر نقاط جهان است.

▼ گزارش روز

✍ علی فاتح

دیروز هشتمین سالروز خروج آمریکا از برجام بود. این رویداد را نه یک استثنا، بلکه قاعده‌ای آشکار از رفتار استکباری کاخ سفید می‌دانیم. از منظر رهبر شهید انقلاب، مشکل واشنگتن با جمهوری اسلامی نه مسئله هسته‌ای یا حقوق بشر، بلکه اصل استقلال و ایستادگی ایران در برابر زیاده‌خواهی‌هاست.

هجدهم اردیبهشت، تنها سالروز خروج ترامپ از برجام نیست. این تاریخ، نماد بدعهدی ذاتی آمریکاست؛ بدعهدی که از کودتای ۲۸ مرداد آغاز شد، در برجام به اوج خود رسید و در جنگ رمضان و شهادت حضرت امام سید علی خامنه‌ای به فاجعه‌بارترین شکل ممکن رقم خورد.

نگاهی به جزئیات و سرنوشت مذاکرات و توافق‌های ایران با آمریکا نشان می‌دهد که عنصر پایبندی به توافق برای آمریکایی‌ها بی‌معنا است. فرقی ندارد رئیس‌جمهوری دموکرات در کاخ سفید باشد یا جمهوری‌خواه؛ خوی استکباری این کشور مانع از آن است که به تعهدات خود پایبند باشند. رهبر شهید همواره بر این اصل تأکید داشتند که مشکل آمریکا با خود جمهوری اسلامی است:«اینکه یک حکومتی سر کار بیاید که به آری و نه قدرتی مثل آمریکا اعتنا نداشته باشد و خودش در مسائل آری و نه بگوید، این برایشان غیرقابل تحمل است.»

ایشان در جای دیگر با اشاره به کودتای ۲۸ مرداد فرمودند:«به آنهایی هم که به آمریکا اعتماد کردند رحم نکردند؛ دکتر مصدق برای اینکه بتواند با انگلیسی‌ها مبارزه کند، به خیال خودش رفت سراغ آمریکایی‌ها، به آنها اعتماد کرد. کودتای ۲۸ مرداد به وسیله آمریکا در ایران انجام گرفت. یعنی حتی به امثال مصدق هم راضی نیستند؛ اینها نوکر می‌خواهند، سرسپرده می‌خواهند.»

رهبر شهید همچنین تأکید داشتند که مشکل ایران با آمریکا تنها با باج‌دهی حل می‌شود:«آمریکایی‌ها به یک بار باج قانع نیستند؛ امروز باج بدهیم، فردا یک باج دیگر می‌خواهند. کدام ایرانی باغیرتی حاضر است یک چنین باجی بدهد؟» ایشان با تاکید بر غیر قابل اعتماد بودن رژیم آمریکا فرمودند:«مذاکره کردیم، امتیاز دادیم، کوتاه آمدیم، اما نتیجه‌ای که مقصودمان بود به دست نیاوردیم؛ برجام را طرف مقابل خراب کرد، نقض کرد، پاره کرد. با یک چنین دولتی مذاکره نباید کرد.»

سالروز خروج آمریکا از برجام، فرصتی است برای مرور دوباره این حقیقت که اعتماد به آمریکا نه تنها سودی نداشت، بلکه خسارت‌های جبران‌ناپذیری بر کشور تحمیل کرد. تاریخ بار دیگر ثابت کرد که تنها راه مقابله با بدعهدی ذاتی واشنگتن، اتکا به قدرت داخلی و ایستادگی بر اصول است.

▼ خبر ویژه

ایران و چین؛ ائتلاف ریلی در برابر ائتلاف دریایی آمریکا

بلومبرگ طی گزارشی نوشته است که تجارت ایران و چین از طریق راه‌آهن به میزان زیادی در حال افزایش است و این اقدام مانع تأثیر محاصره آمریکا بر بنادر ایران می‌شود.این گزارش افزود:«تعداد قطارهای باری که از شی‌آن در مرکز چین به سمت تهران حرکت می‌کنند، از حدود یک بار در هفته پیش از حمله به ایران به یک بار در هر سه یا چهار روز از زمان آغاز محاصره در ۱۳ آوریل افزایش یافته است. برنامه‌هایی برای افزایش ظرفیت حمل‌ونقل در ماه ژوئن در دست اجراست.»فاکس نیوز نیز در این‌باره نوشته است:«این اقدام نشان می‌دهد پکن موضع مبهم خود برای دور زدن تحریم‌های ایران را تغییر داده و دیگر با تلاش‌های واشنگتن برای فشار بر اقتصاد ایران همکاری نخواهد کرد.»به نوشته این شبکه آمریکایی، «این تصمیم پکن لایه جدیدی از ریسک را برای شرکت‌های غیرچینی ایجاد می‌کند؛ به این معنا که شرکت‌های چینی می‌توانند در دادگاه‌های داخلی از بانک‌ها، بیمه‌گران یا شرکت‌های حمل‌ونقل که به خاطر رعایت تحریم‌های آمریکا روابط خود را با آنها قطع کرده‌اند، غرامت بگیرند.»تحلیلگران می‌گویند این اقدام می‌تواند شرکت‌های چندملیتی را در موقعیتی دشوار قرار دهد. بلومبرگ به نقل از کامبیز اعتمادی، رئیس کمیته کانتینری انجمن ملی کشتیرانی، نوشته است: «ایران می‌تواند ۴۰ درصد از تجارت دریایی معمول خود را به مسیرهای زمینی منتقل کند.»

▼ اخبار

تنها چند هفته تا ته‌کشیدن مخازن سوخت آمریکا و اروپا

جف کری، اقتصاددان برجسته آمریکایی، هشدار داده است که تنها چند هفته تا تمام شدن ذخایر سوخت آمریکا و اروپا باقی مانده است.کری گفت:«احتمالاً در ماه می (اردیبهشت) مخازن سوخت اروپا ته می‌کشد و این زمان برای آمریکا حوالی چهارم جولای (۱۳ تیر) است، اگر زودتر اتفاق نیفتد.» وی افزود که بخش‌هایی از جهان مانند استرالیا، فیلیپین و تایلند نیز در آستانه پایان ذخایر هستند.این اقتصاددان تأکید کرد:«آماری که از ذخایر آمریکا اخیراً دیده است تا به حال سابقه نداشته و مهم است که به یاد داشته باشیم این ارقام ذخایر یعنی کسری داریم، یعنی تقاضا بیشتر از عرضه است.»استیو هانکه، اقتصاددان ارشد دانشگاه جان‌هاپکینز، نیز بر اساس آمار مؤسسه آمریکن پترولیوم نوشته است:«ذخایر نفت آمریکا در طول هفته گذشته، به میزان خیره‌کننده ۸.۱ میلیون بشکه کاهش یافته است.»مدیرعامل شورون، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های نفتی آمریکا، نیز دو روز پیش گفت:«به لحظه کمبود نفت در جهان نزدیک می‌شویم و آمریکا توانایی جبران آن را ندارد.» وی افزود: «۲۰ درصد انرژی جهان از تنگه هرمز تأمین می‌شد، آمریکا نمی‌تواند تمام عرضه را جبران کند؛ ذخایر در حال کاهش است و وضعیت عرضه در حال بدتر شدن است که جای نگرانی دارد.»بانک آمریکایی جی‌پی‌مورگان نیز سه روز پیش هشدار داد که در اواسط ماه ژوئن، ذخایر نفت جهان وارد مرحله «تنش عملیاتی» می‌شوند.

وحشت صهیونیست ها از توان پدافندی و پهپادی حزب‌الله

رسانه‌های رژیم صهیونی گزارش دادند که توانایی‌های حزب‌الله در حوزه پدافند هوایی و پهپادی به‌طور قابل توجهی افزایش یافته و این موضوع نگرانی نهادهای امنیتی رژیم صهیونی را برانگیخته است.روزنامه صهیونی «اسرائیل هیوم» نوشت تهدید حزب‌الله علیه ارتش صهیونی، به‌ویژه نیروی هوایی این رژیم، در حال افزایش است و پرواز پهپادهای صهیونیست در آسمان لبنان به دلیل نگرانی از هدف قرار گرفتن توسط سامانه‌های ضدهوایی حزب‌الله کاهش یافته است.این روزنامه افزود که حزب‌الله در تلاش است فعالیت‌های هوایی رژیم صهیونی در لبنان را مختل کند و تل‌آویو باید پیش از ریشه‌دار شدن این چالش، راهکاری عملی برای آن پیدا کند.در همین حال، شبکه کان گزارش داد که نهادهای امنیتی و اطلاعاتی صهیونی پس از مجموعه‌ای از رخدادهای اخیر، به‌ویژه در حوزه پهپادها، در حالت آماده‌باش کامل قرار گرفته‌اند.بر اساس این گزارش، سطح هشدار در شمال سرزمین‌های اشغالی نیز افزایش یافته و مقامات رژیم صهیونی از شکل‌گیری «نبردی جدید» در حوزه پهپادی ابراز نگرانی کرده‌اند.رسانه‌های عبری همچنین اعلام کردند که به دلیل حساسیت این موضوع، دستوراتی به وزرای رژیم داده شده تا درباره برخی حوادث امنیتی اخیر اظهار نظر نکنند.

 جنگ ایران آمریکا را تضعیف کرد

تام شارپ، افسر بازنشسته نیروی دریایی انگلیس، طی یادداشتی در روزنامه تلگراف هشدار داد که جنگ آمریکا علیه ایران، ذخایر تسلیحات پیشرفته و گران‌قیمت ایالات متحده را «به شکلی خطرناک» تخلیه کرده است.به نوشته این تحلیل، «مسئله نگران‌کننده‌تر برای آمریکا این است که واشنگتن برای بازسازی همین زرادخانه تخلیه‌شده به کشور رقیب خود یعنی چین وابستگی مطلق دارد.»شارپ خاطرنشان کرده است:«تسلیحات هدایت‌شونده مدرن برای موتورها و سنسورهای خود به عناصر نادر خاکی وابسته‌اند که ۷۰ درصد منابع جهانی آن در اختیار چین است.»این افسر بازنشسته همچنین نوشته است:«فلز تنگستن که در بمب‌های سنگرشکن استفاده شده و ۶۵ تن از آن در عملیات علیه ایران مصرف شده است، مستقیماً توسط رقیب اصلی آمریکا تأمین می‌شود.»تام شارپ در پایان نتیجه‌گیری کرده است:«علیرغم تبلیغات مثبت واشنگتن، این جنگ دستاورد استراتژیک مشخصی نداشته و تنها منجر به تضعیف مادی ارتش آمریکا در برابر دشمنانش شده است.»وی هشدار داده است:«اگر آمریکا بخواهد دوباره تنش را افزایش دهد، با سیلوهای موشکی خالی و بحران منابع اولیه روبرو خواهد شد.»

▼ اخبار  کوتاه

◄ روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داد که آمریکا و ایران ممکن است اوایل هفته آینده مذاکرات غیرمستقیم خود را در اسلام آباد از سر بگیرند.این روزنامه به نقل از منابع آگاه نوشت که دو طرف با میانجیگران در حال تدوین یک یادداشت تفاهم ۱۴ ماده‌ای هستند که چارچوب مذاکرات یک‌ماهه برای پایان دادن به جنگ را مشخص می‌کند.بر اساس این گزارش، در این سند از ایران درخواست شده محاصره تنگه هرمز را کاهش دهد و در مقابل، آمریکا نیز به‌تدریج محاصره بنادر ایران را طی ۳۰ روز پس از آغاز مذاکرات لغو کند.

◄میلان اوریچ، عضو پارلمان اروپا، حمله موشکی به دبستان «شجره طیبه» در شهر میناب را عمدی دانست و خواستار تحقیق بین‌المللی درباره این حادثه شد.او در مراسم «فرشتگان میناب» که مقابل سفارت ایران در بروکسل برگزار شد، گفت این حمله به احتمال زیاد از پیش برنامه‌ریزی شده بوده و آن را نمونه‌ای از «جنایت جنگی» توصیف کرد.اوریچ همچنین با انتقاد از عملکرد کشورهای اروپایی، گفت رهبران اروپا در برابر سیاست‌های آمریکا و رژیم صهیونی دچار استانداردهای دوگانه شده‌اند و درباره چنین حوادثی سکوت می‌کنند.

◄کامالا هریس، معاون پیشین رئیس‌جمهور آمریکا، در سخنرانی خود در جمع دموکرات‌های نوادا در لاس‌وگاس، از جنگ دولت دونالد ترامپ علیه ایران به شدت انتقاد کرد و گفت:«همه اینها مزخرف است.»هریس با اشاره به اینکه مردم آمریکا خواهان این جنگ نیستند، تأکید کرد این اقدام نه مجوز کنگره را داشته و نه اساساً باید آغاز می‌شد.او همچنین سخنان ترامپ درباره «محو کردن» ایران را مورد انتقاد قرار داد و گفت رئیس‌جمهور آمریکا پس از مطرح کردن این تهدیدها، تلاش کرده آن را توجیه کند.

◄آمارهای جدید بلومبرگ نشان می‌دهد تولید نفت ایران تنها ۱۱ درصد کاهش یافته، در حالی که عراق با ۶۳ درصد و کویت با ۶۹ درصد بیشترین افت تولید را داشته‌اند. تولید عربستان ۲۹ درصد و امارات ۴۰ درصد کاهش یافته است. این آمار در شرایطی منتشر می‌شود که ترامپ از ۳۰ روز پیش محاصره دریایی بنادر ایران را آغاز کرده و دو بار وعده انفجار خطوط لوله ایران را داده بود که هرگز محقق نشد. برخلاف پیش‌بینی‌های کاخ سفید، ایران کمترین آسیب را از بحران نفتی منطقه متحمل شده است.

◄محمد جمشیدی، معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور در دولت شهید رییسی، گفت:«بازدارندگی تنها زبانی است که آمریکا در برابر ایران می‌فهمد.» وی با اشاره به چرخه «آشوب، جنگ، مذاکره» آمریکا تصریح کرد که این کشور در مذاکرات به دنبال امتیاز دادن نیست. جمشیدی دو اهرم اصلی بازدارندگی ایران را تنگه هرمز و صنعت هسته‌ای دانست و هشدار داد:«اگر این اهرم‌ها را در قالب دیپلماسی از دست بدهید، دیگر چه دلیلی وجود دارد که دشمن به شما حمله نکند؟» وی تأکید کرد فشار تنگه هرمز به اقتصاد غرب در تاریخ بی‌سابقه بوده است.

 ◄روزنامه نیویورک تایمز به نقل از مقامات مسئول گزارش داد که واشنگتن با فروش هزاران موشک رهگیر به کویت، امارات متحده عربی و بحرین به ارزش کلی ۱۷ میلیارد دلار موافقت کرده است.مبالغ اختصاص یافته به این قراردادها به این شرح است: ۹.۳ میلیارد دلار برای کویت، ۶.۲۵ میلیارد دلار برای امارات متحده عربی و ۱.۶۲۵ میلیارد دلار برای بحرین.