در ظاهر، «جایزه امنیتی اسرائیل» یک قدردانی سالانه است؛ اما در واقع، ستون فقرات نظام نوآوری دفاعی این رژیم به شمار میآید. جایزهای که به ابتکار «دیوید بنگوریون» در سال ۱۹۵۸ پایهگذاری شد و به نام «الیاهو گولومب» فرمانده سازمان هاگانا شهرت دارد؛ با این هدف که نقش پژوهشگران و توسعهدهندگان فناوری در امنیت ملی رژیم صهیونیستی برجسته شود.
اما برخلاف جوایز و نشانها و مدالهای میدانی که به شجاعت فردی در میدان جنگ تعلق میگیرد، این جایزه به «طراحی آینده جنگ» تعلق دارد و دریافتکنندگان آن معماران برتری تکنولوژیک رژیم صهیونیستی در جنگهای آینده هستند؛ کسانی که با پروژههای فناورانه و مبتنی بر علومهای تک، ضعفهای ژئوپلیتیکی رژیم صهیونیستی را جبران کرده و به نوعی نقش اصلی پیشبرد جنگ را هم بازی میکنند.
سرمایهگذاری روی فناوری
برای درک بهتر این موضوع بهتر است بدانیم که رژیم صهیونیستی غاصب از همان بدو تولد نامشروع خود با دو محدودیت بنیادین روبهرو بوده است: کمبود عمق راهبردی و جغرافیای کوچک و داشتن جمعیت بسیار کم نسبت به سایر دولت ملتهای منطقه. همین واقعیت هم موجب شد که راهبرد بقا بر روی «برتری کیفی» بنا شود؛ یعنی تبدیل فناوری به ضریب تکثیر قدرت به نحوی که نقاط ضعف رژیم پوشش داده شود. جایزه گولومب دقیقاً در همین چارچوب تعریف میشود: شناسایی و حمایت بلندمدت از پروژههایی که شکاف قدرت را به سود رژیم صهیونیستی تغییر میدهند و نهایتاً موجب میشوند که رژیم در موقعیت بهتری در مقایسه با سایرین در جنگهای نظامی و سایبری باشد.
نگاهی به فهرست برندگان سالهای گذشته، گویای همین منطق است:
ـ پروژه ساخت تانک مرکاوا.
ـ سامانه دفاع موشکی گنبد آهنین.
ـ ماهوارههای جاسوسی اوفک.
ـ عملیات دستیابی به آرشیو هستهای ایران.
ـ پروژه کشف و انهدام تونلهای حزبالله.
ـ سامانههای دفاع فعال برای زرهیها و ضد زرهها.
در سالهای اخیر نیز پروژههایی مانند سامانه اسلینگ دیوید، نفربر زرهی «ایتان»، هواپیماهای مأموریتی «شاوِیت» و فناوریهای اطلاعاتی پیشرفته در چارچوب جنگ اخیر مورد تقدیر و دریافت جایزه قرار گرفتهاند. در این مراسمها هم عمدتاً چهرههای سیاسی و امنیتی رژیم، چون «اسحاق هرتزوگ» و «یوآو گالانت» حضور داشتند و به صراحت تأکید داشتند که این پروژهها «برتری کیفی» رژیم صهیونیستی را تضمین کردهاند.
نکته مهم اینجاست که ساختار «جایزه امنیتی اسرائیل» بهگونهای طراحی شده که برندگان معمولاً با ارتقای شغلی، افزایش بودجه تحقیقاتی و قراردادهای محرمانگی بلندمدت مواجه میشوند. به بیان دیگر، این جایزه یک «مکانیسم تثبیت نخبگان امنیتی» هم به شمار میرود؛ حلقهای که پیوند میان ارتش، موساد، شاباک و صنایع دفاعی را در سرزمینهای اشغالی تحکیم میکند.
در واقع، این سازوکار نوعی صندوق سرمایهگذاری ملی در حوزه امنیت در رژیم صهیونیستی به شمار میرود؛ سرمایهگذاری که هدف آن، حفظ مزیت تکنولوژیک در برابر تهدیدهای چندلایه منطقهای است. حتی پروژههایی که سالها محرمانه باقی میمانند، پس از افشا شدن، نشان میدهند که این جایزه چگونه در پشت صحنه عملیاتهای پیچیده نقش داشته است.
بنابراین، برای رژیمی که از نظر جغرافیایی در عمق استراتژیکی محدود است، فناوری یک ضرورت حیاتی است. جایزه گولومب دقیقاً در همین نقطه عمل میکند: تبدیل ضعف ساختاری به مزیت عملیاتی برای رژیم صهیونیستی؛ بنابراین این تجربه نشان میدهد امنیت در دنیای امروز بیش از آنکه به تعداد نیرو وابسته باشد، به کیفیت نوآوری وابسته است. رژیم غاصب صهیونیستی هم دقیقاً با علم به این موضوع با نهادینهسازی این رویکرد، یک چرخه دائمی پیشرفت فناوریها در حوزه امنیتی ایجاد کرده است؛ چرخهای که پژوهشگاه، صنعت و عملیات را به هم متصل میکند. بنابراین، در رقابتهای امنیتی نوین، کشورهایی موفق خواهند بود که بتوانند نظام ملی نوآوری دفاعی خود را منسجم، پایدار و مبتنی بر حمایت بلندمدت از نخبگان طراحی کنند.
در کشورمان ایران نیز انتظار میرود در این برهه حساس کنونی، دانشگاهها، مؤسسهها و همه واحدهای تحقیقاتی با درک درست از اوضاع و احوال، نسبت به فعالسازی حداکثری همه توان و ظرفیتهای خود برای تولید خدمات و فناوریهایی که امنیت ساز باشند، دست خود را در دست توان عملیاتی و نظامی کشور قرار داده و زمینهساز برتری بخشیدن کیفی در حوزه جنگهای آینده باشد. به هر حال، دنیای امروز و فردا همچنان دنیای زور و جنگ و موشکهاست و گفتمان و منطق هم صرفاً به همراه موشک و سلاح است که معنا پیدا میکند و به تنهایی محلی از اعراب ندارند. بنابراین، بهتر است با پیوند درست میان صنعت، دانشگاه و میدان عملیات، امنیت امروز و آینده خود را تضمین کنیم.