آیا اعتبار کلام رهبری به خاطر مواضع قبلی ایشان در عدم مذاکره با آمریکا خدشه‌دار نمی‌شود؟ اساسا منطق رهبری در این مورد و تغییر از مذاکره مستقیم  به مذاکره غیرمستقیم با آمریکا چگونه توجیه می‌شود؟ نتیجه سخنان رهبری مبنی بر «دلیل؟ تجربه!» یا «مذاکره گره‌ای از مشکلات ایران باز نمی‌کند»، چگونه قابل توضیح است؟

نکته اول پیش از این گفتیم که نگاه رهبر معظم انقلاب به بدبینی به آمریکا به عنوان یک مجتهد دینی مبتنی بر نص و به عنوان یک سیاستمدار کارکشته مبتنی بر تجربه تاریخی است و این یک موضوع راهبردی و معرفتی قلمداد می‌شود. علت فراز و فرود در تصمیم‌گیری‌ها هم پیش از این توضیح داده شد که به شرایط و اقتضائات زمانی و مکانی باید توجه کرد. زمانی رهبری مذاکره را منع می‌کردند که آمریکا با اشتباه محاسباتی فکر می‌کرد ایران ضعیف شده و می‌تواند با بالا نگهداشتن چماق تهدید مذاکره‌ای تحکمی بر تهران تحمیل کند و لذا این موضوع به همراه بدعهدی‌ها و بی‌عملی‌های گذشته منع اولیه را شکل داد اما زمانی که آنها در نامه‌نگاری به ایران از شرایط تحمیلی کوتاه آمدند، با تغییر موضوع، تبعا حکم اولیه هم شکست و مذاکره غیرمستقیم به امید گره‌گشایی برای مردم مجاز شد که اگر نتیجه دلخواه حاصل شد فبه‌المراد و الا سنجشی دوباره از عملکرد و ادعای آمریکایی‌ها در منظر دنیا انجام شده و بصیرتی مجدد برای ملت ما حاصل خواهد شد.

نکته دوم از ویژگی‌های بارز در تصمیمات رهبر معظم انقلاب پرهیز از غلبه هیجانات و احساسات بر تصمیم‌گیری‌ها بوده است. ممکن است اگر امر نفسانی و مسائلی مانند اعتبار شخصی در تصمیم‌گیری‌ها غلبه یابد شیوه تصمیم و بالتبع عمق آن نیز تغییر کند. این موضوع از تمایزات فقیه با یک حاکم اقتدارگرا است که تلاش می‌کند بیشینه منفعت جامعه را بر محبوبیت و یا اعتبار شخصی مقدم بدارد.

نکته سوم که باز از نگاه معرفت گرایانه و هستی شناسی رهبری برداشت می شود این است که منفعت جامعه اسلامی را نباید فدای محبوبیت مقطعی و یا اعتبار شخصی نمود؛ چرا که در اندیشه اسلامی عزت دهی و اعتباربخشی به انسان‌ها، یک امر الهی و مبتنی بر نص الهی در قرآن، یعنی « تُعِزُّ مَن تَشأُ وتُذِل‌ُّ مَن تَشأُ بِیَدِکَ الخَیرُ » است.

نکته آخر مبتنی بر آن چه گفتیم ممکن است حاکم اسلامی و ولی فقیه جامعه برای رسیدن به مطلوب حداکثری از آن چه مطلوب برای شخص خویش است گذر کند و تجربه نشان داده است تکیه بر اصول و پرهیز از فردگرایی، در بلندمدت آثار بیشتری داشته است.

منبع: پرسمان هفته شماره 3