▼ حرف روز
دیپلماسی باجگیرانه ترامپ
رفتار تازه دونالد ترامپ در قبال هندوستان که به بیانی متحد و همکار منطقهای ایالات متحده به شمار میرود، بار دیگر ماهیت واقعی سیاست خارجی آمریکا و دیپلماسی فردی یکجانبه ترامپ را عیان کرد. سیاستی که اساساً بر پایه منطق فشار، باجگیری و تحمیل اراده آمریکایی شکل گرفته است و تا زمانی که با مقاومت رو به رو نشود هیچ تمایلی به عقب نشینی ندارد. ترامپ گفت تنها زمانی تعرفهها کم میشود که هند مسیر انرژی خود را مطابق اراده واشنگتن تنظیم کند.
مودی نخست وزیر هند هم در طی تماسی اعلام کرد که طبق مذاکرات صورت گرفته با ایالات متحده قرار شده است که طبق سیاستهای آمریکا در مسئله انرژی رفتار کند. فلذا کاهش تعرفههای سنگین آمریکایی علیه دهلینو از ۵۰ درصد (۲۵ درصد تعرفه متقابل + ۲۵ درصد تعرفه تنبیهی) به ۱۸ درصد، پاداش اطاعت هند از خواست آمریکا برای قطع خرید نفت روسیه قلمداد میشود که ترامپ هم صریحاً آن را بر زبان آورد.
این ماجرا نشان میدهد که در منطق ترامپ، مذاکره و تعامل معنایی جز امتیازگیری یکطرفه ندارد. وقتی رئیسجمهور آمریکا همزمان از دوستی با نخست وزیر هند سخن میگوید و تعرفه ۵۰ درصدی را هم مثل شمشیر بالای سر اقتصاد هند نگه میدارد، روشن است که زبان غالب، زبان فشار است نه احترام متقابل. در این میان جالب است که آمریکا حتی برای چین که بزرگترین خریدار نفت روسیه است، چنین مجازاتی وضع نکرده بود، اما هند را بهراحتی زیر تیغ شمشیر تعرفهای خود برده بود چراکه تصور میکرد دهلی نو توان مقاومت در برابر زیاده خواهیهای ایالات متحده را ندارد.
شاید به بیانی همین الگو دقیقاً در مواجهه با ایران نیز در حال تکرار شدن است. در همین باره نشریه آمریکایی آمریکن کانزرواتیو صریحاً اعتراف کرد که ترامپ بهدنبال مذاکره واقعی با تهران نیست، بلکه رؤیای تسلیم و سرسپردگی کامل ایران را در سر دارد. از نگاه واشنگتن، مذاکره زمانی معنا دارد که طرف ایرانی ابتدا خطوط قرمز خود را کنار بگذارد، توان دفاعیاش را واگذار کند و سپس پشت میز بنشیند و حرف و متن دیکته شده از سوی ایالات متحده را بپذیرد.
البته خب گفتنی است که ایران امروز، برخلاف تصور ترامپ، هند تحت فشار جنگ تعرفهای نیست که امنیت، بازار، تجارت، مناسبات و سیاستهای خود را با یک تماس تلفنی معامله کند بلکه جمهوری اسلامی ایران، تجربه سالها تحریم، تهدید و بدعهدی آمریکا را پشت سر گذاشته و میداند توافقی که بر پایه ارعاب آمریکاییها بخواهد شکل بگیرد، هیچ ضمانت اجرایی ندارد. بنابراین طبیعتاً دیپلماسی اگر قرار است کار کند، باید از منطق باجگیری و تحمیل رای و اراده طرفهای مذاکره کننده فاصله بگیرد تا کارساز باشد واگرنه بدون هدف و نتیجه مشخص بوده و عملاً دردی را دوا نخواهد کرد.(رامین نصیری)
▼ گزارش روز
تنها و رها، مانند اپوزیسیون
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در روزهای گذشته بر خلاف یک ماه گذشته، دیگر «ادعای حمایت از مردم ایران» یا «معترضان» (اغتشاشگران) را کنار گذاشته و محور خواستههایش را به توافق بر سر برنامه هستهای و موشکی تغییر داده است.
همه چیز از پیامی که ترامپ روز ۱۲ دی در حساب کاربریاش در شبکه تروثسوشال منتشر کرد آغاز شد. او در آن پیام مدعی شده بود که چنانچه ایران به «معترضان» شلیک کرده و آنها را بکشد «ایالات متحده به نجات آنها خواهد آمد.»در روزهای بعدتر این نوع تهدیدهای ترامپ عمدتاً با تمرکز بر «اعتراضات در ایران» ادامه یافت و او به ترتیب در روزهای ۱۵ دی، ۲۰ دی، ۲۲ دی و ۲۳ دی پیامهایی با مضمون مشابه را تکرار کرده و بارها گفته ایالات متحده به کمک «معترضان ایرانی» خواهد آمد.
با این حال، او روز ۲۶ دی مدعی شد که ایران آنچه به گفته او «کشتارها» خوانده شده را متوقف کرده و به او قول داده ۸۰۰ معترض را اعدام نکند. ترامپ همچنین مدعی شد که بعد از اطمینان یافتن از «اتمام کشتارها در ایران» حملهای که قرار بود به کشورمان انجام دهد را لغو کرده است.
از آن تاریخ به بعد دیگر ترامپ موضوع حمایت از اغتشاشگران را کنار گذاشته و محور تهدیدهایش را به برنامه هستهای تغییر داد و خواستار توافق (یا همان تسلیم از منظر ترامپ) در این زمینه شده است.
این تغییر لحن ظاهری نشاندهنده آن است که در نگاه ترامپ به عنوان سیاستمداری که شعار «اول آمریکا» را سرلوحه تصمیمگیریهایش قرار داده منافع راهبردی کشورش حائز اهمیت است نه خواستههای اوپوزیسیون مفلوک و مزدور خارجنشین.او در واقع مقوله اغتشاشات و عملیات تروریستی اخیر در کشور را با این هدف آغاز کرد تا آن را بهانه پیگیری اهداف راهبردی ایالات متحده قرار دهد نه آنکه برای خودش وظایف و مسئولیتهای جدیدی بتراشد.
البته محدود کردن ماجرا صرفاً به شخص دونالد ترامپ هم اشتباه محض است چرا که او نمونه کامل و تمامعیاری از رفتاری است که ایالات متحده آمریکا در طول تاریخ نشان داده است یعنی خودمحور و غیرقابل اتکا بودن. از این منظر میتوان گفت که تنها تفاوت ترامپ با روسای جمهوری پیشین آمریکا این است که او برای کادوپیچ کردن اهدافش در قالب الفاظ شیک اما پوچشدهای مانند «حقوق بشر» اصلا وقت تلف نمیکند!(عبدالحسین آزاد)
▼ خبر ویژه
صهیونیستها به دنبال اثرگذاری بر مذاکرات احتمالی ایران
روزنامه عبری جروزالمپست به نقل از یک منبع آگاه مدعی شد که یک کمیته مشترک سه جانبه متشکل از «ایال زمیر»، رئیس ستاد ارتش رژیم صهیونی، سنتکام و ستاد مشترک ارتش آمریکا شکل گرفته است. جروزالمپست افزود که سفر زمیر به واشنگتن شامل جلسات بسیار محرمانه با رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا بود.این رسانه عبریزبان مدعی شد که زمیر «اطلاعات حساسی» درباره ایران به واشنگتن داده است.جروزالمپست به نقل از منبع خود نوشت که زمیر در تلاش است تا بر مذاکرات دیپلماتیک احتمالی میان واشنگتن و تهران تاثیر بگذارد.در همین ارتباط، روزنامه عبری یدیعوت آحارونوت هم مدعی شد که رژیم صهیونی در مورد هرگونه توافق آمریکا و ایران که محدود به مسئله هستهای باشد نگران است. این روزنامه افزود که مقامات رژیم صهیونی نگران توافقی آمریکا با ایران هستند که دربردارنده موشکهای بالستیک و گروههای همسو با ایران نباشد.به نوشته این روزنامه عبری، مقامات صهیونیست معتقدند که برنامه موشکی ایران به یک «تهدید وجودی» تبدیل شده است.شبکه ۱۲ رژیم هم اعلام کرد که هرگونه توافق جدید میان ایران و آمریکا که شامل موشکهای بالستیک نباشد، برای تلآویو بسیار بد خواهد بود.
▼ اخبار
همراهی حداکثری دولت با فعالان اقتصادی
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، با اشاره به درخواست فعالان اقتصادی درباره تمدید برخی مهلتها، از جمله در زمینه پرداخت حقوق ورودی با ضمانتنامه بانکی و مالیات بر ارزش افزوده، اظهار کرد:«در صورت امکان و در چارچوب ظرفیتهای قانونی، این همراهی صورت خواهد گرفت و تلاش میکنیم تا حداکثر زمان مجاز قانونی، همکاری لازم انجام شود.»وی افزود:«در خصوص موکول شدن برخی موضوعات به سال آینده نیز، اگر امکان استفاده از ظرفیتهای قانونی وجود داشته باشد، منع قانونی مشخصی برای بررسی این موضوع وجود ندارد و میتوان تا پیش از تفریغ بودجه و حتی تا اواخر فروردینماه، این موارد را بررسی کرد.»مدنیزاده با تأکید بر اولویت تأمین سرمایه در گردش فعالان اقتصادی، بهویژه واحدهای وارداتمحور، تصریح کرد:«پس از اصلاحات انجامشده در مصوبات دولت، موضوع سرمایه در گردش مورد نیاز فعالان اقتصادی در دستور کار جدی قرار گرفت و مصوبات متعددی در هیئت وزیران و همچنین در سطح اختیارات وزرا برای همراهی با بخش خصوصی به تصویب رسید.»وی از اقدامات انجامشده در حوزه تأمین مالی غیرتورمی خبر داد و گفت:«افزایش سرمایه بانک کشاورزی و بانک صنعت و معدن، توسعه روشهای تأمین مالی زنجیرهای از جمله اوراق گام، اوراق گام ویژه، فکتورینگ و فکتورینگ معکوس و برات الکترونیک، از جمله ابزارهایی است که برای حمایت از تولید و تجارت در نظر گرفته شده است.» وزیر امور اقتصادی و دارایی همچنین افزود:«امکان پذیرش اوراق گام برای تسویه مالیات در سازمان امور مالیاتی پیشبینی شده و به گمرک نیز ابلاغ شده است تا این اوراق را بپذیرد؛ موضوعی که میتواند ظرفیت قابل توجهی برای تسهیل فعالیت فعالان اقتصادی ایجاد کند.»
تعداد موشک های ایران قابل شمارش نیست
روزنامه معاریو اعتراف کرد که امکان دسترسی و انهدام مخازن موشکی ایران و جود ندارد. به اعتراف این رسانه، ایران توان موشکی خود را بعد از جنگ ۱۲ روزه تقویت کرده است در حالی که امکان دسترسی به این توانمندی کار آسانی محسوب نمیشود.معاریو فاش کرد، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به ایالات متحده آمریکا اعلام کردند، ایران همچنان توانمندی موشکی بزرگی در اختیار دارد که قابلیت هدف قرار دادن تمامی پایگاهها و نیروهای آمریکایی در منطقه را دارد، از این رو این کشورها تمام تلاش خود را به کار بستهاند تا برای جلوگیری از هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکا در خاک ، از راه دیپلماسی این بحران حل و فصل شود.در بخش دیگری از این گزارش به نقل از منابع غربی آمده است، بعد از آنکه دونالد ترامپ رسما در رشته توییتهایی از (اغتشاشگران) در ایران حمایت کرد، مسئله تقابل از نگاه ایران کاملا متفاوت شده است.به زعم این رسانه، ایران در پیامهایی به کشورهای شورای همکاری اعلام کرده است، همچنان از توانمندی بسیار گستردهای در هدف قرار دادن طرفهای متجاوز برخوردار است و این بار دیگر همانند دفعات قبلی خبری از ارسال هشدار پیش از انجام حملات نخواهد بود. معاریو همچنین به نقل از دیوید دیروش مدیر سابق امور شبه جزیر عربستان وزارت جنگ آمریکا هم نوشت:«ایران بزرگترین توان موشکی منطقه را در اختیار دارد و تعداد موشکهای ایران از مجموع موشکهای پدافندی موجود در تمامی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس هم بیشتر است.»
هرگونه حمله به ایران باعث جنگ جهانی سوم خواهد شد
ولادیمیر جباروف، نایبرئیس اول کمیته امور خارجی شورای فدراسیون روسیه درباره پیامدهای هرگونه ماجراجویی نظامی آمریکا علیه ایران هشدار داد و تأکید کرد که حمله احتمالی واشنگتن یا انجام حملات موشکی علیه ایران میتواند مستقیماً جهان را به سمت جنگ جهانی سوم سوق دهد.به گزارش خبرگزاری تاس، جباروف در گفتوگو با خبرنگاران اظهار داشت:«امیدوارم آمریکاییها به سمت حمله به ایران یا اجرای حملات موشکی نروند، زیرا این مسیر، راهی مستقیم به سوی جنگ جهانی سوم است.» وی با اشاره به توانمندیهای جمهوری اسلامی ایران افزود:«ایران کشوری بزرگ و بهخوبی مسلح است و در صورت بروز هرگونه واکنش متقابل، پیامدهای آن میتواند دامنهدار باشد و کشورهای متعددی را درگیر کند.» به گفته جباروف، حتی رژیم صهیونی و برخی کشورهای عربی نیز بهشدت با یک عملیات نظامی علیه ایران مخالف هستند.این مقام روس همچنین تصریح کرد که اطمینان ندارد صرفاً انجام حملات موشکی بتواند به حلوفصل مسئله ایران از سوی آمریکا کمک کند و چنین رویکردی، نهتنها بحران را حل نخواهد کرد، بلکه میتواند آن را به سطحی خطرناکتر ارتقا دهد.
▼ اخبار کوتاه
◄ علی شمخانی، مشاور سیاسی رهبر معظم انقلاب اسلامی در گفت وگوی اختصاصی با شبکه المیادین تأکید کرد که جنگ صرفاً به تبادل آتش و صدای توپخانه محدود نمیشود و جمهوری اسلامی ایران هماکنون در شرایط واقعی جنگ قرار دارد و برای هر سناریویی آمادگی کامل دارد.وی افزود:«آمادگی در مفهوم نظامی به معنای پذیرش جنگ، نه سوقدادن کشور به سمت جنگ است.»شمخانی با اشاره به مواضع رهبر معظم انقلاب اسلامی تصریح کرد:«مقام رهبری بر این حقیقت تأکید کردهاند که آنان در پی بلعیدن ایران هستند، اما این امر با وجود جمهوری اسلامی امکانپذیر نیست.» وی در عین حال افزود:«آنان هرگز نخواهند توانست ایران را ببلعند؛ چرا که از تجربیات گذشته خود عبرت نگرفتهاند و طی دهههای گذشته اقدامات متعددی انجام دادهاند، اما در دستیابی به اهدافشان ناکام ماندهاند.»
◄ سردار یحیی رحیمصفوی، دستیار فرمانده معظم کل قوا، در اجلاس کرسیهای نظریهپردازی از دانشگاهیان خواست درباره «حوادث اخیر» به تحلیل و نظریهپردازی بپردازند. وی با اشاره به وجود ۱۰۰ هزار عضو هیئت علمی در کشور، پرسید:«چرا درباره تأثیر انقلاب اسلامی یا تمدن نوین ایرانیاسلامی نظریهای تولید نکردهایم؟» رحیمصفوی بر لزوم بررسی ریشههای این حوادث و جلب رضایت نسل جوانی که انقلاب و جنگ را ندیدهاند، تأکید کرد.
◄ نشریه انگلیسی «فایننشالتایمز» خبر داد که مذاکرات میان واشنگتن و تهران در مرحله نخست محدود به «برنامه هستهای» خواهد بود.مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران طی روزهای اخیر صراحتا اعلام کردهاند که هرگونه مذاکره میان ایران و آمریکا تنها درباره «برنامه هستهای» صلحآمیز ایران خواهد بود و اجازه مطرح شدن هیچ موضوع دیگری در مذاکرات را نخواهد داد.فایننشالتایمز به نقل از دیپلماتها گفته که در مذاکرات روز جمعه بین تهران و واشنگتن، زرادخانه موشکهای بالستیک ایران به هیچ وجه مطرح نخواهد شد.
◄ سید محمد سریر طهرانی، معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، اعلام کرد برنامهریزی شده تا تمامی ۸۵۴ هزار واحد مسکن حمایتی در دست ساخت، حداکثر ظرف سه سال آینده تکمیل و تحویل متقاضیان شود. وی بهبود شاخصهای بازار مسکن، رشد سرمایهگذاری و کاهش رشد اجارهبها نسبت به تورم عمومی را از دلایل امکانپذیری این هدف عنوان کرد. این اقدام بخشی از تلاش دولت برای عمل به تعهدات در حوزه مسکن اقشار کمدرآمد محسوب میشود.
◄ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در واکنش به انتشار اسناد جدید مرتبط با پرونده جفری، هرگونه ارتباط با وی را رد کرد و مدعی شد که توطئهای سازمانیافته برای تخریب شخصیت و جایگاه سیاسی او شکل گرفته است. ترامپ همچنین با انکار سفر خود به جزیره اپستین مدعی شد:«برخلاف بسیاری که فقط حرف میزنند، من هرگز به جزیره آلوده اپستین نرفتهام.» وی در ادامه، اتهامات تندی را متوجه حزب دموکرات کرد و مدعی شد که تقریباً تمام دموکراتهای فاسد و حامیان مالی آنها به این جزیره سفر کردهاند.