▼ حرف روز
اهرم قدرتمند مقاومت
تنگه بابالمندب که دومین گلوگاه حیاتی پس از هرمز محسوب میشود، امروز بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه بازیگران بزرگ ژئوپلیتیک قرار گرفته است.
اگرچه پیش از این نیز بحثهایی درباره این آبراه مطرح بود، اما پرسشهای اخیر محمدباقر قالیباف در پلتفرم ایکس مبنی بر «سهم دقیق این تنگه از تجارت نفت، گاز، غلات و کود» و «شناسایی کشورها و شرکتهای وابسته»، هشداری جدی درباره آسیبپذیری زنجیرههای تأمین جهانی بود.
برخلاف تنگه هرمز که گزینههای زمینی محدودی دارد، بابالمندب کاملاً انحصاری است.
خط لوله شرق-غرب عربستان در بندر ینبع، اگرچه راهکاری برای دور زدن هرمز است، اما برای رساندن نفت به بازارهای آسیا و اروپا، ناچار به عبور از بابالمندب است، زیرا نفتکشهای غولپیکر نمیتوانند از کانال سوئز عبور کنند.
اما فاجعه واقعی زمانی رخ میدهد که صحبت از امنیت غذایی و انرژی اروپا باشد.
قطر، بزرگترین صادرکننده گاز طبیعی مایع (LNG)، برای رساندن سالانه ۳۰ میلیون تن گاز به اروپا، هیچ مسیری جز خروج از خلیج فارس، عبور از دریای عرب، ورود به بابالمندب و گذر از کانال سوئز ندارد.
قطع این مسیر به معنای توقف کامل صادرات گاز قطر به اروپاست.
همچنین، حدود ۱۹ تا ۲۲ درصد از گندم و نزدیک به ۲۰ درصد از تجارت جهانی برنج از این گذرگاه میگذرد.
این ارقام نشان میدهد که اختلال در بابالمندب مستقیماً امنیت غذایی غرب آسیا و شرق آفریقا را هدف قرار میدهد.در بخش کشاورزی، وابستگی به این مسیر حتی شدیدتر است؛ حدود ۴۰ درصد از تجارت جهانی کود از بابالمندب عبور میکند.
افزایش نرخ حمل و بیمه در زمان تنش، قیمت نهایی کود را بالا برده و چرخه تولید محصولات کشاورزی را مختل میکند.
تداوم تشدید تنشها میتواند ۳۰ درصد از زنجیره تأمین جهانی را تحت تأثیر قرار داده و موجهای تورمی جدیدی را به بازارهای نوظهور تحمیل کند.
به نظر میرسد بابالمندب دیگر فقط یک مسیر دریایی نیست، بلکه اهرمی قدرتمند در دست گروه مقاومت است که میتواند با اعمال فشار بر این گلوگاه، اقتصاد جهانی را در وضعیت بیثباتی فرو ببرد.
آینده این آبراه، سرنوشت تجارت جهانی و امنیت انرژی را رقم خواهد زد.(علی محمدی)
▼ روزشمار جنگ
روز سی و هشتم
◄ شهرک صنعتی الجبیل، بزرگترین شهرک پتروشیمی عربستان، هدف حملات موشکی قرار گرفته است. این شهرک در عربستان محل استقرار بیش از نیمی از کل تولیدات پتروشیمی سعودی است.شرکت سابیک عربستان، غول پتروشیمی خاورمیانه با سهامداری آمریکا نیز در این شهرک، سرمایهگذاری هنگفتی کرده است.منطقه صنعتی جبیل با تولید ۶۰ میلیون تن، به تنهایی حدود ۶ تا ۸ درصد از کل تولید پتروشیمی جهان را به خود اختصاص میدهد.
◄ شبکه سی بی اس آمریکا گزارش داد، در جریان حمله پهپادی ایران به پایگاه علی السالم آمریکا در کویت دست کم ۱۵ نظامی آمریکایی زخمی شده اند.پیشتر نیز پایگاه آمریکایی اینترسپت اعتراف کرد، در جریان حمله ایران علیه یک پایگاه هوایی در عربستان ۱۵ نظامی آمریکایی زخمی شدند.در این گزارش آمده است، از ابتدای آغاز جنگ علیه ایران تاکنون صدها آمریکایی در منطقه کشته و زخمی شده اند. این آمار به ۷۵۰ تن نیز می رسد.
◄ مقاومت اسلامی لبنان اعلام کرد طی ۲۴ ساعت گذشته ۶۱ عملیات مختلف را علیه مواضع، پایگاهها و شهرکهای صهیونیستنشین به اجرا درآورده است.حزبالله در بیانیههای خود اعلام کرد که با استفاده از پهپادهای انتحاری، تجمعات ارتش رژیم صهیونی در «شلومی»، «المالکیه»، «حانیتا» و «حولاتا» را هدف قرار داده و برای سومین بار تجمع نظامیان در شهرک «کریات شمونه» را با پهپادهای انتحاری درهم کوبیده است.بر اساس این گزارش، نیروهای حزب الله همچنین زیرساختهای ارتش رژیم در شهر «صفد»، شهرک «یرؤون»، ثکنه «هونین» و موضع «المرج» را هدف حملات موشکی قرار دادند.
◄ مقاومت اسلامی عراق در بیانیهای اعلام کرد که مجاهدان عراقی طی ۲۴ ساعت گذشته ۲۱ عملیات با استفاده از دهها فروند پهپاد علیه پایگاههای اشغالگران آمریکایی در عراق و منطقه انجام دادهاند.مقاومت عراق طی بیش از یک ماه گذشته علاوه بر حملات علیه نظامیان آمریکایی، بارها مواضع معارضان کُرد مسلح را در اقلیم کردستان درهم کوبیده است.
◄ منابع عربی بامداد امروز از فعالشدن آژیرهای هشدار حمله هوایی در امارات عربی متحده خبر دادند.گزارشها حاکی از آن است که انفجارهایی در تاسیسات مرتبط با تروریستهای آمریکایی در ابوظبی رخ داده است.
◄ رسانه های عراقی از شنیدهشدن صدای انفجارهایی نزدیک فرودگاه بینالمللی بغداد خبر دادند.این رسانه ها گزارش کردند که پایگاه لجستیکی «ویکتوری» متعلق به آمریکا در فرودگاه بغداد در حملات موشکی و پهپادی مداوم، مورد اصابت قرار گرفته است.
◄ روزنامه عبری زبان معاریو اذعان کرد، ایران شکاف هایی در پدافند هوایی رژیم صهیونی پیدا کرده و همه چیز ممکن است پیچیده تر شود.در این گزارش آمده است، این شکافی که ایران موفق به پیدا کردن آن شده باعث می شود فشار سنگین و پی در پی به ذخایر گران قیمت موشک های پدافند وارد آید.
▼ خبر ویژه
حمله به نیروگاههای ایران، اثری بر توان نظامی نمیگذارد
اندیشکده آمریکایی «شورای آتلانتیک» اذعان کرد که هرگونه حمله غیرانسانی و جنایتکارانه آمریکا به زیرساختهای انرژی ایران، اثری بر توان نظامی ایران ندارد.شورای آتلانتیک در گزارشی توضیح داد:«تهدیدهای آمریکا برای هدف قرار دادن شبکه برق، پالایشگاهها و کارخانههای آب شیرینکن ایران، عواقب ویرانگری برای غیرنظامیان خواهد داشت، در حالی که برتری نظامی کمی (به آمریکا) ارائه میدهد.»شورای آتلانتیک هشدار داد که هدف قرار دادن زیرساختهای ایران، خطر بیثباتی کل منطقه را به همراه دارد زیرا کشورهای خلیج فارس که به شدت به نمکزدایی آب وابسته هستند، ممکن است ظرف چند روز با کمبود شدید آب مواجه شوند.در این گزارش تصریح شده است:«چنین اقداماتی به جای تضعیف نظامی ایران، میتواند بیاعتمادی به آمریکا را عمیقتر کرده و درگیری منطقهای را تشدید کند.»تحلیلگران این اندیشکده همچنین هشدار دادند:«نابود کردن زیرساختهای انرژی و آب ایران احتمالاً فقط به طولانیتر شدن و تشدید درگیری منجر خواهد شد.»
▼ اخبار
صنعت پتروشیمی مقاوم و پایدار است
سعید باغبانی، مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، بااشاره به حمله خصمانه دشمن به تأسیسات جانبی صنعت پتروشیمی در منطقه ماهشهر و عسلویه گفت:«هماکنون مراحل کنترل و جلوگیری از خسارات و ایمنسازی شرایط در دست اقدام است و همکاران ما در منطقه عسلویه به فوریت این اقدامات را انجام میدهند. انشاءالله به زودی از وضعیت فعلی خارج شده و شرایط به حالت عادی و ایمن بازمیگردد.»وی با بیان اینکه این حملات به صنعت پتروشیمی خساراتی را وارد کرده است، افزود:«این اقدام دشمن با رویکرد متوقف کردن صنعت پتروشیمی طراحی شده است تا بتواند با تحتالشعاع قرار دادن نیازهای مردم در کوتاهمدت، فشار اقتصادی بر آنان وارد کند.عضو هیئت مدیره و مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران بیان کرد:«با وجود این حملات تروریستی، صنعت پتروشیمی همچنان مقاوم و پایدار است و با تمام توان به فعالیت خود ادامه میدهد.»باغبانی با تأکید بر اهمیت همراهی مردم در شرایط فعلی، گفت:«همانطور که استواری و مقاومت مردم در این روزها نشان داد، میتوانیم ایستادگی کنیم، میتوانیم در مصارف حاملهای انرژی از قبیل برق، گاز، بنزین و گازوئیل، با مصرف بهینه و مراقبت در مصرف، از نیت شوم دشمن جلوگیری کنیم.»عضو هیئت مدیره و مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران از مردم خواست با رعایت الگوی مصرف بهینه انرژی، در کنار صنعت پتروشیمی و کشور بایستند.
دخایر کالاهای اساسی فراوان است
محمدعلی خراسانی، رئیس اتحادیه فروشگاه های زنجیره ای، در خصوص وضعیت تامین کالا بعد از تعطیلات نوروز گفت:«با توجه به ایام ماه مبارک رمضان و عید نوروز تمهیدات لازم برای ذخایر انواع کالا صورت گرفته بود و بنابراین در حال حاضر بخش قابل توجهی از کالاها در انبارهای فروشگاه های زنجیره ای باقی مانده است.» خراسانی بیان داشت:«به فروشگاه های زنجیره ای قبل از ایام نوروز و ماه مبارک رمضان اعلام شده بود که ذخایر خود را طوری تنظیم کنند که حداقل تا پایان فروردین برای عرضه کالا داشته باشند.» رئیس اتحادیه فروشگاه های زنجیره ای بیان داشت:«حتی برخی از فروشگاه های زنجیره ای میزان ذخایر کالاهایشان به گونه ای است که تا پایان اردیبهشت بدون دریافت کالای جدید، امکان عرضه کالا به مشتریان خود را دارند.»وی بیان داشت:«بعد از پایان تعطیلات نوروز هم شرکت ها ارسال کالا به فروشگاه های زنجیره ای را آغاز کرده اند و لذا هیچ مشکلی برای تامین کالاهای اساسی و سایر کالاهای مورد نیاز مردم وجود ندارد.» خراسانی بیان داشت:«با توجه به پایان تعطیلات نوروز و بازگشت مردم از مسافرت میزان تقاضا افزایش یافته اما هیچ کمبودی در کالاهای اساسی از جمله برنج، روغن، گوشت وجود ندارد و این کالاها به وفور موجود است.»وی بیان داشت:«براساس تدابیر اتخاذ شده مردم می توانند با کالابرگ مایحتاج موردنیازشان را از فروشگاه های زنجیره ی خریداری کنند.»خراسانی با اشاره به کاهش قیمت مرغ و تخم مرغ اظهار داشت:«نگرانی اصلی در جنگ کمبود کالاست که خوشبختانه تاکنون این اتفاق در ایران رخ نداده است و انشاء الله با همین روند هیچ مشکلی ایجاد نشود.»او گفت:«با توجه به میزان حجم کالاهای اساسی در فروشگاه های زنجیره ای و هماهنگی بین دولت و بخش خصوصی تا چند ماه آینده هیچ مشکلی نخواهیم داشت.»
پُست توهینآمیز ترامپ، او را بی آبروتر کرد
نشریه «ام اس نَو» در تحلیلی با اشاره به پیام توئیتری توهین آمیز رئیس جمهور آمریکا علیه ایرانی ها، آن را دلیلی بر عصبانیت ترامپ از شرایط جنگ توصیف کرده است. این تحلیل می نویسد:«ترامپ تنها با چهار جمله توانست بحث در مورد اینکه آیا ثبات روانی لازم برای ادامه کار به عنوان رئیس اجرایی یک ابرقدرت جهانی را دارد یا خیررا دوباره بر سر زبان ها بیاندازد. او در را به روی طرحهایی برای جنایات جنگی آشکار گشود. او اسلامهراسی کودکانه را ترویج داد. او سوالاتی را در مورد اینکه چرا هیچکس در کاخ سفید وجود ندارد که بتواند از رسیدن چنین چرندیاتی به جهان جلوگیری کند، دوباره مطرح کرد. او همچنان بین ابراز بیتفاوتی در مورد تنگه هرمز و درخواست باز شدن آن با درجات مختلفی از علائم عصبانیت در نوسان بود.» ام اس نَو در پایان نوشت:«چیزی که میبینیم یک رئیس جمهور ناامید و درمانده است که به نظر نمیرسد هیچ ایدهای در مورد جنگ غیرضروری که نمیداند چگونه به آن پایان دهد، داشته باشد.»
▼ اخبار کوتاه
◄والاستریت ژورنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد حزب جمهوریخواه آمریکا به شدت نگران افزایش بیسابقه قیمت بنزین و تأثیر آن بر نتایج انتخابات میاندورهای ماه نوامبر است.بر اساس این گزارش، با ادامه جنگ آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران، قیمت بنزین در آمریکا به بیش از ۴.۱ دلار در هر گالن رسیده که نسبت به روزهای ابتدایی جنگ حدود ۳۷ درصد افزایش نشان میدهد.
◄داوود بیگینژاد، نایب رئیس اتحادیه املاک، اعلام کرد که برخلاف کشورهای حاشیه خلیج فارس که شاهد سقوط ۳۵ درصدی معاملات ملک و رکود عمیق بودهاند، بازار مسکن ایران به سرعت روند ترمیمی خود را آغاز کرده و همچنان به عنوان یک دارایی امن سرمایهگذاری مورد اعتماد مردم باقیمانده است.
◄کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بینالمللی پول (IMF) اعلام کرد که جنگ در خاورمیانه باعث افزایش تورم و کاهش رشد اقتصادی جهان خواهد شد.مدیرعامل صندوق بینالمللی پول تأکید کرد:«اگر این جنگ برپا نبود، شاهد افزایش اندک پیشبینیهای رشد ما میبودیم، اما در عوض، اکنون همه مسیرها به سمت افزایش قیمتها و کاهش رشد منتهی میشوند.»
◄اختلال در زنجیره تامین جهانی سوخت، صنعت هوایی جهان را در آستانه یک بحران جدی قرار داده است. افزایش سرسامآور قیمت نفت و سوخت جت، منجر به گرانتر شدن پروازها و در نهایت لغو گسترده پروازها توسط ایرلاینهای بزرگ در سراسر جهان شده است.
◄عبدالجلال ایری، سخنگوی کمیسیون عمران مجلس، از پرداخت کمک بلاعوض تا سقف ۲۸ میلیون تومان به ازای هر مترمربع برای بازسازی واحدهای مسکونی تخریبشده در جنگ ماه رمضان خبر داد.
◄بانک مرکزی فرانسه از انتقال حدود ۱۳۰ تُن از ذخایر طلای خود، معادل ۵ درصد کل دارایی طلای این کشور، از آمریکا خبر داد. تحلیلگران معتقدند این حرکت نشانهای از افزایش بیاعتمادی فرانسه به ثبات اقتصادی و سیاستهای آمریکا در قبال داراییهای خارجی است.
◄بنیاد مسکن انقلاب اسلامی اعلام کرد که ارزیابی خسارت بیش از ۹۱ هزار واحد مسکونی شهری و روستایی ناشی از جنگ انجام شده و تعمیرات ۱۷ هزار واحد نیز به پایان رسیده است.
◄دیپلماتها اعلام کردند شورای امنیت سازمان ملل امروز قطعنامه تنگه هرمز را به رأی میگذارد؛ قطعنامهای که پس از مخالفت چین، مجوز صریح استفاده از زور از آن حذف شده است.